Redactieblog

11 reactieslaatste update:7 mrt 2018

‘Statistiek liegt niet, mensen erachter soms wél’

Cijfers liegen niet. Maar de mensen daarachter doen dat soms wél. Overheden kunnen er ook mee aan de haal gaan, schrijft columnist Rinus Vermuë. Kijk maar eens naar de Chinese landbouwstatistiek onder Mao. Of naar de I&R-affaire.

Iemand zei eens: je hebt leugentjes, regelrechte leugens en je hebt statistiek. Dat suggereert een opklimmende graad van ergheid. Toch is statistiek op zich niet verkeerd. Statistiek vertelt ons hoeveel er van iets is, hoe vaak iets gebeurt en of er een stijgende of dalende lijn is. Het gaat pas mis als mensen met de cijfers gaan schuiven.

Chinese ambtenaren gaven te hoge oogstcijfers door

Het ergste voorbeeld komt uit China. Toen China in de twintigste eeuw de Grote Sprong Voorwaarts afkondigde, wilde het die bekostigen door een verdrievoudiging van de rijstproductie. Plaatselijke ambtenaren gaven, uit angst voor reprimandes, grote oogsten door, ook al werden die niet gehaald. Het centraal gezag wreef tevreden in zijn handen. Maar het had niet de cijfers moeten geloven. De werkelijke opbrengst lag de helft lager. De regering exporteerde miljoenen tonnen rijst, met de grootste hongersnood ooit als gevolg. Miljoenen Chinezen kwamen om.

Ook de EU doet aan oogstramingen

Ook in de EU doen ze, met het oog op de voedselzekerheid, aan oogstramingen. De uientelers hebben daarover dit jaar een nare smaak in de mond. Het Centraal Bureau voor de Statistiek becijferde een enorme uienoogst, de stemming op de beurs ging in mineur. Nu de helft van de uien zijn verkocht, stelt het CBS de opbrengst naar beneden toe bij. Te laat om de prijs te doen herstellen. De statistiek werkt marktverstorend, aldus de boeren. Maar waarom was de raming niet meteen goed?

‘Overheid kan statistiek ook gebruiken om boeren te monitoren, zoals bij de I&R-kwestie’

Statistiek kan ook door de overheid gebruikt worden om boeren te monitoren. Zo bleek uit cijfers van de I&R dat bij sommige veehouders de koeien plotseling twee keer zo veel meerlingen kregen als statistisch waarschijnlijk is. Het ministerie sloeg alarm, 2.100 bedrijven gingen op slot. Vaak ten onrechte, blijkt nu. Hoe kan dat? Een foutje kun je maken, maar zo massaal? Of kunnen koeien echt ineens veel meer tweelingen krijgen? Een verklaring:

  1. de boeren hebben vóór de controle de kalveren in het zwarte circuit ‘opgeruimd’. De cijfers klopten eerst wel, maar bij de hertelling niet.
  2. Tweede mogelijkheid: boeren hebben voorheen vaak tweelingkalveren zwart verkocht, maar de laatste jaren op papier gezet. De I&R-cijfers kloppen in dit geval ook, maar komen niet overeen met de opgebouwde statistiek uit het verleden.

Misschien zijn er nog andere verklaringen, wie het weet mag het zeggen.

‘Moraal: zodra statistiek plotselinge stijgingen of dalingen te zien geeft, is er iets aan de hand’

Moraal: zodra de statistiek plotselinge stijgingen of dalingen te zien geeft, is er iets aan de hand. Ofwel de mensen hebben een opgave gedaan die ze wel zouden willen (grote rijst- of uienoogst) of mensen hebben vanwege een grote pakkans hun gedrag veranderd (geen zwarte kalveren meer). Eigenlijk is statistiek uiterst betrouwbaar.

Laatste reacties

  • Zuperboer

    Wat een onkunde, redactie doe er iets aan. Vrije pers is voorwaarde nummer een, maar hier staat zoveel flauwekul in. Als je een sector niet kent, schrijf er dan niet over, maar beperk je tot je eigen vertrouwde items. Je kunt mensen ook beschadigen met je aannames.

  • Gat

    Statistiek betrouwbaar van overheid. Nou daar zet ik toch vraag tekens bij. Als je van cijfers alleen uitgaat maar niet de oorzaak erachter mee telt. Criminaliteit is over de gehele breedte afgenomen. Nu schrijven ze, mensen doen geen aangifte zien er toch geen heil in dat ze er iets mee doen.

  • alco1

    Echt een stuk van iemand die niet weet waar hij het over heeft.

  • agd2

    Zuperboer heeft groot gelijk dit stuk bevat zoveel flauwekul dat zou de Boerderij niet moeten publiceren.

  • agratax(1)

    Ik heb altijd mijn bedenkingen gehad bij de MEI Tellingen. Prachtig om te weten hoeveel ha's en vee de boeren hebben en nog leuker om de groeiprognose te weten. Dit is een uitgerekende kans voor de handel om zijn inkoop hierop aan te passen. Dit doen ze dus en dat resulteert meestal in een lage prijsstelling bij de start van het afzet jaar. Het verhaal dat de gegevens geheim zijn klopt -per bedrijf-
    maar de totaal cijfers zijn rond juni bekend bij de instanties met een abonnement hierop. De handel, de politiek en vermoedelijk de pers. Nu liggen de boeren productie gegevens voor een ieder voor het oprapen, weg geheimhouding. Satelliet beelden geven je de gegevens per boer weer + groei omstandigheden, nu is de oogst prognose nog duidelijker te maken voor de handelaren.

  • a van Gerwen

    Volledig eens met @Zuperboer, de intenties zij goed van het artikel, maar blijf bij de feiten en ga geen flauwe kul ophangen over iets waar je blijkbaar geen verstand van hebt. Boerderij zou dit inderdaad beter moeten screnen, aannnemende dat zij iets meer verstand hebben van de ins en outs.

  • breukers1

    Wat te denken van de analisten die alles wat ook maar een beetje "kaf" kan doen opwaaien breed uitgeweid publiceren. Naar mijn idee met graagte gevoed door grote marktspelers die uitermate gebaat zijn met, op z'n zachtst gezegd, het propageren van een markt met overaanbod.

  • landboer

    Inderdaad Rinus Vermue, van melkvee en Ien R heb je echt geen kaas gegeten...
    7700 op slot? kalveren in een zwart circuit? tweelingkalveren zwart verkopen?
    Soms kan ik een eind mee in je filosofie maar dit slaat nergens op.

  • john.ramaker1

    @landboer; aantal van 7700 is aangepast.

  • ENDE902

    Rinus,
    In het door jouw benoemde geval, zaten de mensen van RVO/NVWA naar door met koppelingsfouten vervuilde informatie te kijken. De grote vraag is nog, heeft iemand dit geweten en moedwillig zijn mond gehouden.

  • mtseshuis

    @ENDE902, dat hebben meerdere mensen geweten binnen die club en moedwillig stilgehouden en Carola flink lawaai laten maken, wetende dat ze toch niet terug kon komen op de grote uitspraken van fraude...
    Heel vreemd dat ineens jaren later allerlei onvolkomenheden van de I&R naar buiten komen en ook nog eens onschuldige boeren als daders aangewezen worden... Zou haast denken dat er een reden achter zat... iets met 100.000 koeien die teveel geslacht zijn, ook statistiek, Rinus....

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.