1 reactielaatste update:6 jun 2017

‘Geen beleid dat beregenen aan banden legt’

Het klimaat verandert. Beregenen is een blijvend, benodigd instrument om hiermee om te gaan. Wie nu regelmatig vochttekorten heeft, zal na moeten denken of beregenen een optie is.

Nederland is een land van water. Je zou zeggen dat er overal voldoende is om gewassen van nature te laten groeien. Dat lijkt zo, maar de laatste vijf jaar zien we dat meer perioden van lange droogte worden afgewisseld met veel neerslag. Een voorbeeld uit Zuid-Nederland in 2016: na een extreem nat voorjaar was er vanaf half juli een vochttekort van 1.100 m3/hectare in een gewas consumptieaardappelen. Zonder beregenen was er van de teelt niets terechtgekomen. Wat opvalt, is dat het niet alleen droogte is op zandgronden, maar ook op klei.

Beregenen verhoogt opbrengst

In Nederland hebben we water ter beschikking; een voorsprong ten opzichte van andere landen. Door te beregenen kunnen we beter concurreren en voedsel produceren met goede kwaliteit. Met beregenen verhoog je niet alleen de opbrengst, maar voorkom je ook schurft, groeischeuren en opkomstproblemen. Zelfs knolaantallen worden beïnvloed door vocht. In de pootgoedsector test men nu met succes het gebruik van dripirrigatie om meer knollen per plant te produceren (denk aan een knol extra bij pootgoed, ofwel 10% meer opbrengst op zware zeeklei).

Uit vliegtuigbeelden met een hyperspectrale camera blijkt ook dat de temperatuur van een gewas te sterk oploopt naar meer dan 50 °C. Dit ontstaat als het gewas niet kan verdampen en/of wordt gekoeld door water. Het blad of de vruchten verbranden. Wie nu regelmatig vochttekorten heeft, zal eens na moeten denken of beregenen een optie is.

Er zijn ook andere manieren om vochttekorten aan te vullen, zoals waterconservering

Andere manieren om vochttekort aan te vullen

Er zijn ook andere manieren om vochttekorten aan te vullen. Waterconservering is er één van: het vasthouden van water in de maanden april tot en met september door middel van stuwen. Andere opties zijn ondergrondse zoetwaterberging en peilgestuurde drainage. Ook verdichtingen oplossen is een manier om water beter te benutten. Een voorbeeld: een plant die 10 centimeter dieper wortelt op zandgrond heeft 24 millimeter meer vocht tot zijn beschikking. Op dit moment is het goed om de worteldiepte te bepalen en te beoordelen of de bouwvoor geheel doorworteld is.

Foto: Henk Riswick
Foto: Henk Riswick

Niet voldoende organische stof

Water wordt in de grond mede door organische stof vastgehouden. Op de meeste gronden is dat een punt van aandacht. Mijn ervaring is dat er niet voldoende organische stof wordt aangevoerd. De balans loopt scheef en er verdwijnt meer organische stof dan er wordt aangevoerd. Het minimaal op peil houden van de organische stof is aan te bevelen. Het opstellen van een organischestofbalans is een nuttig instrument om hier inzicht te krijgen.

Slechte wortels kunnen ook geen water opnemen of bij water komen. Door fouten in vruchtwisseling kunnen wortels aangetast worden door aaltjes en bodemschimmels. Een plant die stijf staat van de Pratylenchus penetrans heeft zoveel wondjes dat wateropname stagneert bij de eerste droogte.

Als er onvoldoende water is voor de plant, worden de mineralen niet opgenomen

Benutting van mineralen

De meeste bemesting van de gewassen ligt er al op voor de eventuele droogte. Als er onvoldoende water is voor de plant, worden de mineralen niet opgenomen en staat ook de mineralisatie stil. Uit een test blijkt dat bij optimaal water de stikstofopname 24% beter was, ongeveer 1 kilo N/ton aardappelen. Zodra er weer water is, gaat het proces weer lopen.

Er lopen diverse projecten in het veld om beregenen en waterhuishouding beter te beheersen, zoals bijvoorbeeld Brabant Bewust, Dripirrigatie aardappelen en pootaardappelen en Spaarwater. Ik ben hier niet volledig. Wellicht voor u een kanaal om mee te doen of kennis te vergaren.

Voorsprong houden en klimaat

Als voedselproducent van Europa krijgt Nederland een nog belangrijkere positie omdat we hier zoet water en vruchtbare gronden tot onze beschikking hebben. Ook hebben we de technieken om zuinig met zoet water om te gaan. Dat geeft ons een voorsprong. Het klimaat zal veranderen. Om hiermee om te gaan, is beregenen een instrument dat nodig is en blijft. Een beleid om beregenen aan banden te leggen heeft hier een negatieve invloed op.

Foto

  • Door te beregenen kunnen we volgens Bert Aasman beter concurreren en voedsel produceren met goede kwaliteit. Foto: Koos Groenewold

    Door te beregenen kunnen we volgens Bert Aasman beter concurreren en voedsel produceren met goede kwaliteit. Foto: Koos Groenewold

Eén reactie

  • boer drenth

    achter het bureau kun je alles makkelijk vertellen. maar het ook praktijk brengen op de hoge zandgronden. is wel even een ander verhaal. maar theoretisch heb je wel gelijk.

Of registreer je om te kunnen reageren.