25 reacties

‘CO2 vastleggen in de bodem – zet dat zoden aan de dijk?’

“Klimaatverandering? Boeren hebben de oplossing!”, horen we vaak. Want boeren leggen CO2 vast in de bodem. Is dat zo? En kun je daar dan ook wat aan verdienen?

Door meer organische stof op te bouwen in de bodem dan dat er wordt afgebroken, kun je CO2 vastleggen in de bodem. Mogelijkheden daartoe op bouwland zijn:

  • gewaskeuze;
  • groenbemesters;
  • minder ploegen;
  • aanvoer van stro, dierlijke mest en compost.

Voor grasland geldt met name niet scheuren, maar ook gebruiken van veel dieper wortelende grassen en kruiden. Zo gaat het organischestofgehalte omhoog. Dat is goed voor het klimaat én voor de bodemvruchtbaarheid.

In veenweiden is de uitdaging om CO2-uitstoot uit de bodem tegen te gaan. Die komt door de natuurlijke afbraak van de veenbodem. Dat vermindert als de bodem vochtig blijft door bijvoorbeeld (peilgestuurde) onderwaterdrainage. En natuurlijk door veengrond nooit te ploegen.

In de veenweidegebieden is het zaak de waterstand op peil te houden om zoveel mogelijk CO2 vast te houden. - Foto: Mark Pasveer
In de veenweidegebieden is het zaak de waterstand op peil te houden om zoveel mogelijk CO2 vast te houden. - Foto: Mark Pasveer

Goed voor het klimaat

Leveren al deze inspanningen veel klimaatvoordeel op? Met de juiste maatregelen kan een akkerbouwer ruim 1 ton CO2 per ha per jaar netto vastleggen. In permanent grasland met diepwortelende grassen en kruiden kan de jaarlijkse netto vastlegging oplopen tot 3 ton CO2 per hectare en bij het omzetten van een akker naar grasland is dat nog meer. En het (flink) vernatten van veengrond kan tot wel 20 ton CO2-emissie per ha per jaar voorkomen. Dit zijn vuistregels. Er zijn grote verschillen tussen teelten, bodems en regio’s.

Opgeteld over de 1,8 miljoen hectare landbouwgrond in Nederland is die CO2-vastlegging zeker relevant. Dan is een jaarlijkse CO2-vastlegging 1 tot 2 Mton CO2 haalbaar. En dat is voldoende om bijvoorbeeld de extra reductiedoelstelling in het regeerakkoord van 1,5 Mton uit landgebruik te halen. Het is overigens niet mogelijk om tot in lengte van jaren netto CO2 vast te leggen in de bodem, er is een bovengrens.

Goed voor de boer

Met goede zorg voor de bodem verbetert de bodemkwaliteit en komt er meer bodemleven. Beiden zijn relevant voor gezonde gewassen en een goede opbrengst: een direct boerenbelang. Daarnaast is het mogelijk dat wordt betaald voor deze ‘klimaatdienst’, een carbon credit voor goed bodembeheer. In Oostenrijk bestaat al zoiets, daar krijgen telers € 30 per vastgelegde ton CO2.

In Nederland kunnen carbon credits helpen. Wel met enkele kanttekeningen. Met permanent grasland is meer CO2 vast te leggen (dus meer te verdienen) dan in de akkerbouw. De prijs van vrijwillige carbon credits is nog vrij laag, € 10 tot € 20 per ton. En een landelijk systeem van carbon credits in de landbouw is nog niet zomaar opgezet. Het is daarom wel zinvol om in een aantal gebieden daarmee te experimenteren.

Met de juiste maatregelen kunnen akkerbouwers veel CO2 vastleggen. Hier wordt een groenbemester geklepeld en daarna ingewerkt. - Foto: Bert Jansen
Met de juiste maatregelen kunnen akkerbouwers veel CO2 vastleggen. Hier wordt een groenbemester geklepeld en daarna ingewerkt. - Foto: Bert Jansen

Toekomstbeeld

Voor de toekomst heb ik voor ogen dat agrariërs (nog) meer gaan sturen op opbouw van organische stof in de bodem. En dat partijen rondom de boeren, waaronder verpachters, afnemers en banken, hen helpen met positieve prikkels voor een goed bodembeheer. Carbon credits leveren daarbij een extra stimulans. Zo hebben boeren echt een oplossing: voedselproductie op een gezondere bodem die bijdraagt aan minder broeikasgassen.

Check de grond- en pachtprijzen, actuele koopaktes en andere agrarische transacties op boerderij.nl/landbouwgrond

Laatste reacties

  • farmerbn

    Neemt het os gehalte toe in natuurgebieden? Ik zou zeggen dat daar de opbouw eerst maar eens opgevoerd moet worden. Kunnen die groene lui laten zien hoe makkelijk dat dat is.

  • agratax(1)

    In de laatste alinea wie de moeten stimuleren om de CO2 opslag als taak te zien. Helaas hier ontbreekt de aanstichter van de CO2 productie, onze consument. Het zijn weer eens de financiers (banken, landeigenaren etc.) Waarom durft de onderzoeker / beleidsmaker nooit de burger aan te wijzen als mede vervuiler, die via een kosten dekkende prijs de producent beloont voor zijn inspanningen om milieu en dierwelzijn en hiermee de leefomgeving van de consument te verbeteren ? Weer een gemiste kans om ieder mens te betrekken bij de milieu verbetering / bescherming.

  • Hilhorst100

    Alles wat vastgelegd word komt ooit weer vrij, dus gauw kappen met die CO2 onzin. Veel kosten, zinloze voor een boer opgelegde regels, en het netto effect nihil.

  • alco1

    Vastlegging in de bodem zorgt voor zoveel verplichtingen, dat we ons moeten afvragen of we dat wel willen.
    Het kardinale punt wat onder de aandacht moet komen is de korte circulatie.
    Voer -----dier----voer---dier enz.
    Het dier is de beste biologische gebruiker van onze aarde en eter van restafval van de mens.
    Minder consument dieren betekend meer mensen kunnen voeden of meer natuur.
    Meer mensen---- Nog meer vervuiling.
    Meer natuur---- Geen verandering.
    Kortom. Het dier heeft geen invloed op de klimaat verandering.

  • oorspronkelijk

    vol is vol
    kijk naar oostvaarderplassen

  • landboer

    Zolang ze maar niks verplichten mogen ze van mij alle mogelijke onzin bedenken...

  • moi !

    Door dat een ieder met het klimaat te doen heeft , moet het broeikaseffect zo breed mogelijk gedragen worden. Natuurlijk kan de landbouw hier een belangrijke functie in splelen, door co2 vast te leggen in de bodem. De landbouw kan zich daar verder in ontwikkelen. Het zal wel redelijk wat inspanning vragen van de agrarisch sector. Als het toch blijkt dat het co2 gehalte blijft toenemen ,door ons leef methode ,wordt veel inspanningen te niet gedaan. Van daar dat ik pleit voor brede aan pak.

  • Jan-Zonderland

    De landbouw (wat mij betreft incl natuurbeheer) is de ENIGE sector waar uberhaupt co2 vastgelegd kan worden. Alle andere activiteiten van de mens leveren alleen maar meer uitstoot op. @Moi ! Jij pleit voor een brede aanpak. Kun je dat eens even nader toelichten ?
    Overigens geloof ik niet in al die co2 onzin en de daaraan gelinkte global warming. Het was hier vanochtend min 21. Zelden zo koud geweest hier deze tijd van het jaar.

  • WGeverink

    De CO2 is in de geschiedenis van de aarde tot 20 keer zo hoog geweest dan die nu is. De aarde was toen niet twintig keer zo warm. De gemiddelde temperatuur op aarde schommelt ergens tussen de 12 en 22 graden en we zitten nu met ongeveer 14 graden aan de koele kant van de schaal. Men is er al jaren achter dat de temperatuur en CO2 maar in zo'n 4% van die miljoenen jaren gelijk op gegaan is. Er is geen correlatie tussen CO2 en temperatuur. Die heksenjacht moet gestopt worden.

  • moi !

    @jan-zonderland. Ik heb proberen duidelijk te maken dat we als boeren hier niet Allen voor moeten opdraaien .iedereen heeft er baat bij laat dan ook iedereen mee helpen dit van de grond te krijgen. Gelijk Oostenrijk b.v.

  • landboer

    De aarde warmt niet op omdat het CO2 gehalte stijgt maar het CO2 gehalte stijgt omdat de aarde warmer wordt...

  • alco1

    Het effect op het klimaat zal zeer miniem zijn, als het al effect zal hebben.
    De consequenties voor de landbouwer zullen wel zeer groot zijn.
    We zullen over enige jaren tot de conclusie komen.
    Zijn we er toch weer ingetuind door de anti- landbouw brigade.
    Als ze toch wat tegen uitstoot willen doen, dan laten ze zich maar eens laten horen tegen de pallet verbranding met nieuwjaar (stapels tot 35 meter hoogte)en vuurwerk.

  • farmerbn

    Milieu is een bedrijfstak geworden waar veel geld mee gemoeid is. Later zullen we net als bij de zure regen weten dat we beetgenomen waren. Als Amerika niet meedoet met het verdrag van Parijs weet ik dat de andere landen er naast zitten. Amerika en de Amerikanen zijn niet dom.

  • pinkeltje

    Wat je via plantengroei aan CO2 vastlegt komt vroeg of laat op een of andere manier toch weer vrij. En het lijkt met dat bij permanent grasland er op enig moment toch ook een evenwicht zal ontstaan waardoor dat netto geen extra CO2 meer vastlegt? Zo eindeloos hoog is het organsiche stofgehalte in een eeuwen oude prairie bodem nou ook weer niet. Wat we aan fossiele brandstof opstoken is wat er aan CO2 bij komt. Daar helpt volgens mij geen moedertje lief aan.

  • Bennie Stevelink

    @pinkeltje, er is in de bodem continu afbraak van organische stof, waarbij CO2 vrijkomt. Tegelijk is er ook toevoeging van organische stof uit mest of plantenresten. "CO2 vastlegging" betekent dus niets anders dan het evenwicht tussen afbraak en toevoeging op een iets hoger niveau brengen.

  • farmerbn

    Organische stof verhogen door mesttoevoer is volgens mij geen oplossing. CO2 vastleggen doe je door fotosyntese: C uit CO2 wordt door zonlicht C van suiker. Je moet dus veel suiker produceren en die suiker op het land laten. Maar nogmaals, ik zie het probleem niet van een ietsiepietsie extra CO2 in de lucht. Planten gaan er alleen maar harder van groeien en dat is gunstig voor de groeiende wereldbevolking.

  • oorspronkelijk

    het meeste effect
    niet 1xper jaar jaarwisseling
    trekker trek autoraces snelwegen ipv openbaarvervoer
    koeien gras halen en mest brengen of mechanische bewerking
    altijd met een vingerwijzen naar persoonlijke voorkeuren
    alles en iedereen kan naar vermogen een bijdrage leveren.
    positief en negatief-ook voor de sector onder ogen durven zien

  • Bennie Stevelink

    @farmerbn, suikers worden omgezet in langketenkoolhydraten. Hoe langer de keten hoe moeilijker verteerbaar ze zijn. Ook hout wordt gevormd uit suikers. Met plantenresten zoals stro en zelfs hout laat je “suikers” achter op het land.

  • farmerbn

    Weet ik.

  • alco1

    Juist door verschraling, waardoor organische stof 'opgevreten' wordt, wordt net het tegenover gestelde gedaan.

  • farmerbn

    Natuurorganisaties die hun land hebben verschraald waren/zijn dus slecht bezig.

  • farmerbn

    CO2 vast leggen in boerenland is eigenlijk te gemakkelijk voor de burgers. Voor dat je het weet is het een taak van de boer. Doet hij dat niet (voldoende) dan krijgt hij straf en minder premie. Burgers komen zo goed weg. Beter is het om burgers minder CO2 uit te laten stoten. Gewoon minder uitstoot bij verwarmen, auto rijden en vliegen. Als je dus de burgers zelf laat reduceren ,piepen ze wel anders. Ik ben wel voorstander van een individueel CO2-quotum.

  • WGeverink

    De Amerikaanse senaat heeft ook mensen uitgenodigd en geinterviewd die met beide benen op de grond staan en vanuit keiharde data in plaats van modellen en emotie hun conclusies trekken. Kijk naar Al Gore. Miljoenen hangen aan zijn lippen maar van zijn voorspellingen in zijn eerste film is zo goed als niks uitgekomen en nu staat hij weer in de spotlights met een nieuwe klimaat film waar hij vast ook vele miljoenen mee gaat verdienen. In plaats van hem te bekogelen met rotte eieren hangt het volk en de media opnieuw aan zijn lippen. Slecht nieuws gaat gewoon veel sneller en wordt veel meer aandacht aan besteedt dan goed nieuws. Feit is dat de aarde niks doet wat het nog niet eerder gedaan heeft en dat er aan een beetje opwarming en hoger CO2 ook enorme voordelen zitten. Er sterven bovendien nog altijd veel meer mensen van de kou dan van de hitte.

  • WGeverink

    We zijn niet verstandig bezig als we om groen en politiek correct te zijn onze vervuiling samen met onze economie verplaatsen naar landen als China. We moeten efficienter omspringen met onze grondstoffen en schoner werken voor het milieu. Kolen centrales zijn tegenwoordig niet politiek correct maar ze branden hartstikke schoon als je er een filter op zet. CO2 hoeven we niet wakker van te liggen want dat zorgt voor vergroening. CO2 heeft niks te maken met opwarming. In de hele meetbare geschiedenis van de aarde trekken temperatuur en CO2 maar ongeveer 4%van de tijd met elkaar op. Ophouden dus met die heksenjacht en laten we onze energie steken in belangrijke zaken!

  • farmerbn

    Eens.

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.