Redactieblog

26 reacties

‘Systeemfout in de gangbare landbouw’

Men zegt dat gangbare landbouw de biologische landbouw ooit gaat inhalen. Dat gaat zo niet lukken. Want het systeem bevat perverse prikkels, schrijft columnist Rinus Vermuë.

Een intrigerende reactie kwam ik tegen na al weer een verontrustend artikel over de boerenpraktijk. Ik ben even kwijt of het ging over vergiftigde aardbeien, gedecimeerde insecten of de bodem vol glyfosaat; de reactie luidde: ‘We moeten niet nu al de conclusie trekken dat de land- en tuinbouw de schuldige is.’ Het is een bezweringsformule die de boeren op het lijf geschreven is. Is er slecht nieuws? Dan ligt het niet aan ons. Nu eis ik ook niet dat boeren zich boetvaardig in het stof werpen, maar zo’n reactie is weer het andere uiterste.

‘Het is het oude patroon: onderzoeken tonen iets aan, instanties ontkennen hun verantwoordelijkheid, boeren voelen zich de zondebok’

Het is het oude patroon: onderzoeken tonen iets aan, instanties ontkennen hun verantwoordelijkheid, boeren voelen zich de zondebok.

Overbemesting, minder insecten en glyfosaat in mensenurine

Even wat publicaties van afgelopen maand (!) waaraan je daarbij kunt denken: Door uitwaseming van vermeste percelen raakt bijkans heel Nederland overbemest. De meegeleverde stikstofneerslag zorgt voor een schrikbarende afname van de biodiversiteit. Nog een bericht: de insectenstand zou afgelopen 27 jaar met 75% zijn teruggelopen. Mensen die ’s avonds op het terras worden lekgeprikt door de muggen, zullen het haast niet willen geloven, maar het werd geconcludeerd na een langjarig onderzoek in Duitse open terreinen. En nog een Roundup-bericht: in 45% van de bodemanalyses werd glyfosaat aangetroffen. Dit bovenop een ander onderzoek waaruit bleek dat 6 op de 10 mensen glyfosaat in hun urine hebben en het WHO-vermoeden dat het kankerverwekkend is, zou alle alarmbellen moeten doen rinkelen. Maar in plaats daarvan zie ik afwachtende, wegkijkende of botweg ontkennende reacties.

‘Natuurlijk is de boer wel schuldig. [...] Maar niet de individuele boer is fout, het systeem bevat perverse prikkels. Het is meepompen aan de gifkraan of verzuipen’

Natuurlijk is de boer wel schuldig. Alleen niet in zijn eentje. In een systeem waarin niemand iets doet en iedereen afwacht of wijst naar de ander, is iedereen schuldig. Producent, consument, toezichthouder, wetgever. Men spreekt in zo’n geval van een systeemfout, zoals van de bankensector werd gezegd. Niet de individuele boer is fout, het systeem bevat perverse prikkels. Het is meepompen aan de gifkraan of verzuipen. Met zulke kleine marges moet je wel, zegt men dan, met funeste gevolgen voor het imago van boeren en tuinders.

‘Zolang boeren zo nadrukkelijk meedoen met wegkijken blijft er voor de goegemeente niets anders over dan te concluderen dat de land- en tuinbouw wél de schuldige is’

‘Werkelijk nietszeggende reactie Ctgb over neonicotinoïden’

Overrompelend nietszeggend is ook de reactie van het Ctgb: niets aan de hand, want de overheid heeft geen normen vastgesteld voor neonicotinoïden in het milieu (lijkt verdacht veel op de reactie van de NVWA: er waren geen normen voor fipronil in de eieren). Dit is wel het tegendeel van een proactieve benadering die je in zo’n situatie zou wensen. En zolang boeren zo nadrukkelijk meedoen met wegkijken blijft er voor de goegemeente niets anders over dan te concluderen dat de land- en tuinbouw wél de schuldige is.

Laatste reacties

  • DJ-D

    Prima Rinus. Geef de gangbare boer de schuld. En nu? Er zijn geen productschappen meer. Lto behartigd wat? NZO? Wat moeten/kunnen we doen? Juist. Zelfde wat jij doet. Anderen de schuld geven voor een voldaan gevoel en doorgaan met werken.....
    Heb jij de oplossing? Onderzoeken zijn europees/globaal. Eu/wereldwijde aanpak nodig. Biologisch worden is ook niet de oplossing las ik pas.

  • douwevandermeer

    Voordat men beweert dat de landbouw de schuldige is van de moord op 75% van de insectenpopulatie is het misschien handig om eerst gedegen onderzoek te doen naar deze cijfers, ze kloppen namelijk niet! <>

    Hetzelfde is gebeurd met het mestcomplot verhaal van de NRC. Er word met schrikbarende cijfers gestrooid die 100% onwaar zijn, er wordt een paar dagen wel een rectificatie gemaakt maar DAT artikel leest natuurlijk niemand want daar zit geen sensatie!

    Om dan te zeggen dat ik als boer schuld ontken als ik aangeef dat mensen verkeerde cijfers gebruiken om mij te beschuldigen vind ik wel erg kort door de bocht! Men moet zich wel realiseren dat de grote steden en snelwegen en auto's waarschijnlijk ook niet bepaald goed zijn voor de flora en fauna!

  • klaasmeijaard

    De boer is niet de schuldige maar mede het slachtoffer.
    Rinus als boer: wil jij producten leveren met stoffen er in die schadelijk KUNNEN zijn? Wil jij producten gebruiken die je uiteindelijk de das omdoen?
    Boeren eis dat het CTGB die zaken op het etiket vermeld die belangrijk zijn. Zoals de afbraaktijd en afbraak omstandigheden. Eis dat het RIVM en overheid eerlijk zijn en aan de boer denken. Ook als dat ten koste gaat van middelen want dat hoor ik nog te vaak: wij kunnen ze niet missen! En hou je aan de afspraak dat je geen producten op de markt brengt die schadelijke stoffen bevatten, was de fipronil nooit gebeurt .
    Maar dan hadden we de discussie nu ook niet gehad.
    Sta ik tegenover een boer: Ja. Brengt mijn vak met zich mee. Cursusleider spuitlicenties.
    Sta ik naast een boer: mag ieder zelf bepalen maar ik vind dat de verdedigende houding omgedraaid moet worden, geen afhankelijkheid van de middelen leverancier maar deskundig: juist op bemesting en middelgebruik. Geen papegaai maar ondernemer die dat teelt waar de mensen op zitten te wachten ipv bulk.

  • pinkeltje

    Er zijn trouwens heel veel mensen die op bulk zitten te wachten....

  • agratax(1)

    Als boer zijn we achter de positieve dossiers aan gelopen m.b.t. bv /roundUp en hebben alle tegen geluiden (van minder bekende onderzoekers) als onzin weg gezet. Ze pasten niet in ons bestrijdingsschema. Zelfs de nieuwe gewassen van Monsanto, RR en Dicamba resistent, zullen we omarmen als Brussel zijn fiat geeft, wetende dat Dicamba bestaat uit onkruidverdelgers die zijn afgevoerd van de huidige toelatingslijst in veel landen. Dat we mee moeten in de vaart der volkeren weet ik ook wel, de race naar de bodem wordt door de landbouw nooit gestopt, zolang het grootkapitaal de wereld voedselvoorziening in zijn greep heeft via het ontginnen van steppe en oerwoud gronden in lage kosten landen.

  • alco1

    Met Rinus kun je net zo goed niet meer in discussie gaan.
    Heeft oogkleppen op.
    Kortom: Een open dialoog is onmogelijk.

  • bankivahoen

    Reageren op nepnieuws kost veel onnodige energie. Het beste is doen wat we al goed deden , voedsel produceren. Anderen die beweren dat we het niet goed genoeg doen geef ik een tip: stop met eten of produceer zelf.

  • alco1

    @Bankivahoen.
    Rinus is biologisch dus hij produceert.
    Maar in plaats van zijn eigen te promoten, probeert hij een smet op gangbaar te leggen.
    En met een open dialoog verwijs ik naar een gewone simpele vraag naar hem.
    Hoe wil je mineralen aanvullen die bij de biologische consument in de wc verdwijnt.

  • Bennie Stevelink

    Je kunt het glyfosaatgebruik in de melkveehouderij (herinzaai grasland) toch niet vergelijken met wat in de VS gebeurd?
    De genoemde problemen met glyfosaat hebben twee oorzaken: buitensporig en eenzijdig gebruik in de VS en pre harvest toepassing.
    Het is toch belachelijk dat wij geen glyfosaat mogen gebruiken om kweek te bestrijden bij herinzaai van grasland omdat in de VS en elders in de akkerbouw glyfosaat oneigenlijk gebruikt wordt?

    Rinus, waarom zijn biologische boeren zo druk met duurzaamheidsbeperkingen in de gangbare landbouw? Natuurlijk zijn er in de gangbare landbouw duurzaamheidsproblemen waar aan gewerkt moet worden. En daar wórdt ook aan gewerkt!
    Het lijkt mij verstandiger dat een biologische boer zich bezig houdt met de problemen in de biologische landbouw: de opbrengsten zijn veel te laag om de wereld te voeden, zelfs als vele bossen worden omgezet naar landbouwgrond. Jullie moeten dus eerst een opbrengstverhoging realiseren om bossen te sparen.
    Daarnaast het probleem van de niet gesloten mineralenkringloop waardoor jullie alleen kunnen bestaan door mineralen af te tappen (compost) van de gangbare landbouw. Hierdoor gebruiken jullie wel degelijk kunstmest, alleen indirect.

  • hansvanbergen

    Volgens de directeur van Campina Nigeria sterven in Nigeria, het grootste land van Afrika iedere dag zegt hij, 3000 kinderen onder de 5 jaar waarvan 1000 aan ondervoeding. Maar dat kan Rinus geen zak schelen. Hij produceert wel peperdure meuk voor de Amsterdamse grachtengordel. wijs ff 1 vermest perceel aan in NL

  • alco1

    Om het Rinus nog eens duidelijker te maken.
    Hij vindt zich met zijn familie bijzonder en goed en de buren en verder iedereen slecht omdat daar Holleeder e.d. ook bij horen.
    En dan zegt, omdat de buren wegkijken.

  • A1967

    Bijzonder om bovenstaande allemaal te lezen.
    Rinus wordt de oren gewassen omdat het niet klopt wat hij schrijft, maar alle reacties voldoen verder allemaal aan zijn standpunt, komt bij mij de vraag boven, hebben ze het artikel wel gelezen, of hebben ze geen idee wat ze zelf schrijven.

  • farmerbn

    Het probleem is de consument. Als consumenten een product niet willen kopen dan verdwijnt het product vanzelf. Dus burgers die het goed menen met de wereld moeten consumenten opvoeden zodat ze alleen producten kopen die 'gewenst' zijn. Dit is de weg naar een mooiere wereld en niet de weg die we nu bewandelen. Heden hebben we biologische producten en gangbare producten. De wereldverbeteraars (incl bioboeren) willen de gangbare producten laten verdwijnen door de normen van de gangbare steeds meer op te schuiven naar de biologische terwijl er nog steeds mensen zijn die die gangbare producten nog gewoon willen kopen (voor de laagste prijs). Dit gaat dus nooit lukken. Met andere woorden: Je kunt geen mercedes kopen voor de prijs van een fiat. Als de gangbare producten opschuiven naar de biologische moet ook de prijs opschuiven naar de biologische. Maar dat willen de bioboeren weer niet.

  • alco1

    @A1967.
    Als de kop zou zijn. "Systeem fout in onze landbouw" zou al veel beter zijn.

  • hansvanbergen

    A1967 wijs even die percelen aan die vermest zijn. Wat dat dan ook mogen zijn. Het zijn allemaal leugens

  • hansvanbergen

    Jaren geleden werkten we bij de loonwerker. Mijn middelste broer ging 3.3 ha bio aardappelen rooien. Probleem was wanneer kwamen de aardappel trucks ze ophalen? De boer kwam te laat want die woonde in Wageningen en reisde enkel per openbaar vervoer. Hij doceerde ook akkerbouw oid op de universiteit daar.
    Uiteindelijk haalde hij een trekker met kipper op waar 17.5 ton inkon. Ik zou dan later na het melken nakomen. Uiteindelijk hoefde da nie want mijn broer moest al aardig wat rondjes draaien om de bunker vol te krijgen

  • hansvanbergen

    de kleine pieperkes rolden overal door heen. De boer/professor wilde stoppen maar de lonnwerkersvrouw legde uit da as je nie mag spuiten die piepers nog jaren zouden uitkomen. Toen ging hij akkord om door te gaan

  • hansvanbergen

    Uiteindelijk kwam er 9 ton van de 3.3 ha bio aardappelen. De truck uit de polder haalde ze op. Als iedereen zo zou boeren zou er honger en een wereldoorlog uitbreken!

  • hansvanbergen

    Later sprak ik een loonwerker die verklaarde dat hij op die percelen in d ejaren 70 al 70 ton bieten rooide van die kavels. per ha wel te verstaan. Mooie kleigrond

  • A1967

    HansvanBergen#, gelukkig, je hebt een voorbeeld kunnen bedenken.

  • alco1

    A1967. Probeer nou je eigen te promoten en er voor zorg dragen dat bio aanbod achter blijft bij de vraag. Dat is de enigste manier van prijs behoud.
    Bij overaanbod versmelt die prijs en is de bio ten dode op geschreven en gangbaar heeft door jullie gezwets een smet opgelopen.

  • A1967

    Alco#, ik heb niet geschreven dat ik het op alle punten met Rinus eens ben.Feit is dat als er een negatieve opinie over de bio landbouw op deze site verschijnt ,gelijk een aantal reageerders als vliegen op de stront aangetrokken wordt om er ook nog iets aan toe te voegen. Het geldt voor beiden, kijk eens wat vaker in de spiegel , en kijk wat je eigen bijdrage is.

  • alco1

    A1967
    Volgend jaar gaan de deuren gewoon weer los bij mij, ook al is er geen weidegang subsidie. Maar ik ben tegen provocaties alsof opstallen verkeerd is.
    Ik kom goed uit met de fosfaat, omdat mijn bedrijf eindigend is. Maar ik ben tegen invoering omdat onschuldigen de dupe worden en de schuld ligt bij de regelgever.
    Ik heb gewoon een hekel aan schrijven over anderen alsof ze het niet goed doen.
    Zo komt het artikel van Rinus ook bij mij over.

  • Zandboertje

    Steengoede column. Ten eerste wekt het veel reactie op. Een column die dat niet doet is een gewenstgedragschrijvend betoog. Ten tweede omdat ik de dat Rinus gelijk heeft. Als gangbare akkerbouwer denk ik dat. De huidige ratrace met steeds meer input voor nauwelijks verbeterende opbrengsten is een doodlopende weg.

  • alco1

    @ zandboertje.
    Juist jij doet gewenstgedragschrijvend betoog.
    Niemand wenst ratrace, maar je hebt niets te willen.
    Het is meegaan of ten onder.

  • wiljo

    Misschien dat je je eens moet verdiepen in het Duitse onderzoek. Er is bijgehouden hoeveel grammen insecten er de afgelopen 30 jaar zijn gevangen in natuurgebieden. Over de oorzaak is geen onderzoek gedaan.
    Het is goed mogelijk dat door het verbeteren van de natuur, het aantal insecten-eters is toegenomen, en dat daardoor minder grammen insecten zijn gevangen.
    Dit zou de conclusies in een heel ander daglicht brengen.
    En in 1989 mochten we nog voor 350KG P2O5 per ha aan dierlijke mest toedienen, en nu 50 kg P2O5 7 keer!! zo weinig. Een conclusie dat het door toegenomen bemesting is gekomen slaat nergens op.
    Je kan beter verdedigen dat mest strontvliegen aantrekt, en dat door het reduceren van de hoeveelheid mest ook het aantal strontvliegen gedaald is.
    En dat dat in vangvallen weer te zien is.

Laad alle reacties (22)

Of registreer je om te kunnen reageren.