Akkerbouw

Achtergrond 3 reacties

NAV: prijzen voor de boer moeten omhoog

De NAV werkt aan een nieuwe toekomstvisie. Voorzitter Teun de Jong: “In discussies over de landbouw ontbreekt vaak de vraag: wat is het verdienmodel voor de boer?”

Voorzitter Teun de Jong van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) bezocht in januari de Grüne Woche. Op de internationale landbouw- en voedingsbeurs in Berlijn protesteerden boeren tegen het Duitse landbouwbeleid. Maar er was ook een andere groep mensen die juist protesteerden tegen de landbouw. Zij vinden dat de Duitse overheid de landbouw aan banden moet leggen omdat die schadelijk zou zijn voor de biodiversiteit.

Verdienmodel boer

Er is blijkbaar een grote kloof tussen boer en burger, constateert De Jong. “Ieder heeft zijn eigen verhaal. Dat is niet alleen in Nederland zo, maar ook in Duitsland. Het leidt tot gespletenheid in de samenleving. En vaak ontbreekt realiteitszin. Mensen die meer biodiversiteit willen, moeten ook het prijskaartje aanvaarden dat daar aan hangt. Ik mis in discussies over de landbouw vaak de vraag: wat is het verdienmodel voor de boer?”

De NAV heeft een eigen visie op de akkerbouw en houdt die nu tegen het licht. De Jong: “De kern van onze visie blijft hetzelfde. We borduren daarop voort. Maar de landbouw heeft een hete herfst achter de rug en staat ter discussie. Daarom gaan we onze visie aanscherpen en bespreken met onze leden op de algemene ledenvergadering op 12 februari.”

Lees verder onder de foto.

De Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) werd in 1993 opgericht uit onvrede over de belangenbehartiging. De akkerbouw werd toen geplaagd door lage prijzen. En de EU bouwde het landbouwbeleid af, waardoor de inkomens nog verder onder druk stonden. Terwijl de belangenbehartiging voor akkerbouwers onder de maat was, vonden de oprichters van de NAV. Momenteel telt de vakbond bijna 600 leden, zo’n 10% van de akkerbouwers in Nederland. De NAV heeft bestaansrecht, vindt voorzitter Teun de Jong. “We hebben niet de macht, maar kunnen wel overal onze visie naar voren brengen. Ons geluid moet gehoord blijven.” - Foto's: Mark Pasveer
De Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) werd in 1993 opgericht uit onvrede over de belangenbehartiging. De akkerbouw werd toen geplaagd door lage prijzen. En de EU bouwde het landbouwbeleid af, waardoor de inkomens nog verder onder druk stonden. Terwijl de belangenbehartiging voor akkerbouwers onder de maat was, vonden de oprichters van de NAV. Momenteel telt de vakbond bijna 600 leden, zo’n 10% van de akkerbouwers in Nederland. De NAV heeft bestaansrecht, vindt voorzitter Teun de Jong. “We hebben niet de macht, maar kunnen wel overal onze visie naar voren brengen. Ons geluid moet gehoord blijven.” - Foto's: Mark Pasveer

Wat is de kern van de NAV-visie?

“We willen dat boeren een inkomen uit de markt kunnen halen met duurzaam geproduceerd voedsel. De NAV maakt onderscheid tussen bulkproducten, zoals soja en graan, en regionale producten die de EU niet of nauwelijks importeert, zoals aardappelen. De afzet van regionale producten is een verantwoordelijkheid van de boeren. Voor de bulkproducten moet de overheid spelregels opstellen. Je kunt de bulkhandel niet volledig overlaten aan een vrije markt. Kijk maar naar de soja. De politiek wil dat de EU meer zelfvoorzienend wordt voor plantaardig eiwit. Dat past in de kringloopgedachte. Maar dat komt niet van de grond vanwege het prijsverschil met Brazilië. In Brazilië kosten sojabonen € 160 per ton, in de EU is dat € 320. Dat prijsverschil moet de EU overbruggen met importheffingen. Anders komt de eiwitteelt hier niet van de grond.”

Zou de EU al het plantaardig eiwit zelf moeten produceren?

“Dergelijke vraagstukken zitten complex in elkaar. Het Duitse ministerie van landbouw presenteerde op de Grüne Woche een berekening. Als de EU alle plantaardige eiwit zelf zou produceren, dan is daar een derde van het Europese graanareaal voor nodig. Dan zou de EU geen grote netto-exporteur van graan meer zijn, maar de grootste graanimporteur in de wereld. Dat heeft grote gevolgen voor de graanvoorziening in landen buiten de EU. Die zou ontregeld worden. Je kunt het streven naar een hogere zelfvoorzieningsgraad voor eiwit niet te ver doortrekken.”

Kloof tussen wat politici zeggen en de realiteit is vaak groot

Heeft de politiek voldoende oog voor dit soort complexe mechanismen?

“Ik constateer dat de politiek vaak ver van de realiteit afstaat. Bijvoorbeeld als het gaat om de landbouwexport. Die bereikte vorig jaar een record. Sommige politieke partijen stellen dat het wel wat minder kan met de export. Maar die zien niet dat 80% van onze landbouwexport binnen 400 kilometer van de Nederlandse grens wordt afgezet. De afstand tussen Noord-Duitsland en Zuid-Duitsland is 1.200 kilometer en dat is geen export.

De kloof tussen wat politici zeggen en de realiteit is vaak groot. Zoals onlangs op een landbouwbijeenkomst in Brussel. Onze landbouwminister Carola Schouten hield daar een pleidooi voor kringlooplandbouw. Terwijl de toenmalige voorzitter van de Europese Commissie (Jean-Claude Juncker) een deal had gesloten met de Verenigde Staten over de export van Amerikaanse soja naar Europa. Zo kon Juncker voorkomen dat de VS importheffingen zou opleggen aan goederen uit de EU. Dat staat haaks op de kringlooplandbouw die Schouten wil. Die kringloop komt zo niet van de grond.

Een ander voorbeeld van die kloof is het verbod op legbatterijen, dat de EU instelde vanwege het dierenwelzijn. De legbatterijen zijn vanuit de EU geëxporteerd naar de Oekraïne. Vervolgens komen de eieren uit dat land naar de EU. Dat is oneerlijke concurrentie, die de politiek heeft veroorzaakt. Het ontbreekt vaak aan een integrale aanpak in de politiek.”

Lees verder onder de foto.

Teun de Jong is sinds oktober 2009 voorzitter van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond. De Jong zit samen met twee zoons in een VOF. De firma heeft een medewerker in dienst en bestiert een akkerbouwbedrijf van 145 hectare in Sint Annaparochie in Friesland. Ze verbouwen 1 op 3 graan, pootaardappelen en suikerbieten/zaaiuien.
Teun de Jong is sinds oktober 2009 voorzitter van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond. De Jong zit samen met twee zoons in een VOF. De firma heeft een medewerker in dienst en bestiert een akkerbouwbedrijf van 145 hectare in Sint Annaparochie in Friesland. Ze verbouwen 1 op 3 graan, pootaardappelen en suikerbieten/zaaiuien.

Ontbreekt die integrale aanpak alleen in de handel?

“Een integrale visie ontbreekt ook vaak bij gewasbescherming. De EU heeft drie neonicotinoïden verboden. Daardoor moeten telers vaker andere insecticiden spuiten om hun gewassen gezond te houden. Terwijl de Europese Commissie de tolerantie voor neonicotinoïden in importproducten juist heeft verhoogd. Dat is volstrekt tegenstrijdig.

Een ander voorbeeld: sommige politieke partijen bepleiten biologische landbouw als dé oplossing. Maar er is gewoon niet genoeg arbeid beschikbaar om al dat handmatige werk te doen bij het onkruid wieden. Het zijn voorbeelden van hoe ver de politiek vaak van de realiteit staat. Politieke partijen als GroenLinks en D66 zeggen een andere landbouw te willen met minder vee en minder export. Maar als we vragen hoe ze dat voor elkaar willen krijgen, dan komt er niks terug. Ze roepen van alles, maar bieden geen concrete oplossing.

De NAV wil een integrale aanpak vanuit een realistische visie. De landbouw moet de groeiende wereldbevolking blijven voeden en dat moet rendabel gebeuren. In veel discussies ontbreekt helaas de vraag: wat is het verdienmodel voor de boer?”

Welke oplossing ziet de NAV dan?

“Wat betreft de bulkproducten moet de overheid regels opstellen voor de handel. Heffingen moeten zorgen voor een gelijk speelveld. En de productie-eisen die gelden in de EU, moeten ook gelden voor importproducten. Importproducten met lagere eisen drukken de prijzen in de EU. Daar moet rekening mee worden gehouden in de handelsakkoorden die de EU sluit met andere landen. Maar ook binnen de EU moet sprake zijn van gelijke regels voor alle lidstaten. Wat betreft de regionale gewassen die de EU weinig of niet importeert, moeten boeren de afzet zelf regelen. Het gemeenschappelijke landbouwbeleid geeft boeren de mogelijkheid om hun positie in de afzetmarkt te verstevigen. Daarom heeft de NAV de Producenten Organisatie Consumptieaardappelen (POC) opgericht.”

Wat is het doel van de POC?

“De aardappelmarkt is uit balans geraakt met veel telers en een paar grote afnemers. Daardoor is het rendement in de aardappelteelt veel te laag. Daar gaat de POC aan werken. De statuten zijn klaar. De POC is op 16 januari officieel opgericht. Er zijn nu zo’n 80 leden. Op termijn komt de POC helemaal los te staan van de NAV. We gaan nu een erkenning aanvragen bij het ministerie van Landbouw voor de POC.”

Er moet een groter deel van de koek naar de boer

De NAV streeft naar een hogere prijs voor de boer. Maar wil de consument die hogere prijs betalen?

“Dat valt tegen. Op de Grüne Woche werden de resultaten gepresenteerd van een enquête. Bijna de helft van de ondervraagde Duitse consumenten wil meer geld uitgeven aan gezond voedsel van hoge kwaliteit. Maar in de winkels beslissen ze met de portemonnee en kiezen ze vaak voor goedkope aanbiedingen. Met marketing alleen los je dat niet op. Het helpt al heel wat als aan importproducten dezelfde eisen worden gesteld als aan de productie in de EU. Met daarnaast importheffingen om te grote prijsverschillen tussen import- en Europese producten te corrigeren. Een hogere prijs is echt nodig, is onze visie. Er moet een groter deel van de koek naar de boer. De landbouw wil best veranderen als de samenleving dat vraagt. Maar het moet haalbaar en betaalbaar zijn.”

Laatste reacties

  • agratax(1)

    Beste Teun bio-diversiteit heeft bij de "bezorgde" burger meer prioriteit dan voedsel van eigen bodem met een lage foot print. Voor hen is alleen de boer verantwoordelijk voor de verandering van de biodiversiteit en het klimaat om de Stikstof maar even te parkeren. Zij maken zich niet druk over extra kosten die de boer moet maken om aan hun Natuur eisen te voldoen, er is meer dan genoeg voedsel te koop tegen lage prijs op de wereldmarkt. Nederlandse boeren zijn hooguit nodig om de Natuur te beschermen en tegen lage kosten Natura 2000 veldjes te onderhouden. Als we als boer ons niet verplaatsen in de gedachte van de natuur lievende burger en niet bereid zijn hun weg te volgen zien ze ons liever vertrekken, kunnen ze hun gang gaan. Resultaat een Nederland vol Oostvaardersplassen en verslechterende bio-diversiteit om van het klimaat maar te zwijgen. De Nederlanders "verbeteren" de Nederlandse biodiversiteit ten koste van mondiale afbraak van flora en fauna met als neven effect een Verslechterende voedselzekerheid voor armsten op deze aarde.

  • Drikus Dekker

    Even ter info Bio rommel komt er hier niet in (sprookje) Natura 2000 wij zitten in zo een gebied waar de jaggers tussen de mais vandaan de hout duiven in het graan kapot schieten (is dat natura 2000) wat voor wereld leven jullie in ???? Oostvaarders plassen is toch een natuur gebied ??? Waarom gaan zieke nederlandenders dan bij voeren ??? Tis denk ik toch de natuur !! Denk dat dit land totaal ontspoort is en Den Haag is de sluip moordenaar die er driftig aan mee werkt !!! Word eens wakker DIT LAND GRAAFT ZIJN EIGEN ONDER GANG.... Boeren worden verleden tijd geloof me .

  • stocksterhorn1

    De NAV slaat de spijker op de kop! De politiek moet voor een gelijk speelveld zorgen en de landbouw buiten de handelsakkoorden houden. Teelt van voeding is geen ‘normale’ economische activiteit.

Of registreer je om te kunnen reageren.