Akkerbouw

Achtergrond 3 reacties

Verbod op neonics drijft kosten bietenteelt op

Met een bietenprijs van € 32 per ton is voor Hendrik Jan en Jan Wolthuis de grens bereikt. “Wij hebben recht op een redelijke prijs.”

Terwijl de suikerbieten van Hendrik Jan en Jan Wolthuis in suikerfabriek Vierverlaten in Hoogkerk worden verwerkt, vertellen de broers dat de bietenteelt nijpender wordt. “Door het verbod op gecoat bietenzaad met neonicotinoïden, afgekort neonics, moesten we dit jaar vaker spuiten om springstaarten en andere insecten te bestrijden. We waren zo’n € 100 per hectare meer kwijt.”

De landbouw moet gereguleerd worden

De opbrengsten van de bieten zijn dit jaar goed, constateren de broers na de oogst van hun 12 hectare suikerbieten. “Maar wij hebben recht op een redelijke prijs. Begrijp ons goed, Cosun doet het uitstekend, maar vrije marktwerking na de afschaffing van het bietenquotum in 2017 is een illusie. De landbouw moet gereguleerd worden. Wij zeggen weleens, de landbouw is inelastisch, of het brood nu een kwartje of een euro kost, de consument koopt er niet meer of minder door.”

Hendrik Jan Wolthuis is samen met zijn broer Jan akkerbouwer in Den Andel. De 1-op-3-teelt vindt plaats op zeeklei met een afslibbaarheid van 10 tot 45%. - Foto's: Jan Willem van Vliet
Hendrik Jan Wolthuis is samen met zijn broer Jan akkerbouwer in Den Andel. De 1-op-3-teelt vindt plaats op zeeklei met een afslibbaarheid van 10 tot 45%. - Foto's: Jan Willem van Vliet

Teeltkosten verlagen

Op de fraai gelegen boerderij Aurora aan de Teenstraweg in Den Andel (Gr.) benadrukken de broers Wolthuis dat het te ver gaat om te zeggen dat boeren de teeltkosten verder moeten verlagen. Ze zijn het dan ook oneens met de uitspraak van Cosun-voorzitter Dirk de Lugt dat telers kunnen besparen door goed bodembeheer, samenwerking op het gebied van mechanisatie, inkoop middelen en grotere oppervlaktes. “Dat zijn allemaal mooie kreten, maar wij hebben de bodem hoog in het vaandel en proberen onze spuitkosten al zo laag mogelijk te houden. Wij vinden dat Cosun meer verbinding moet houden met haar telers. We hebben een mooi klantportaal, maar communicatie met bijvoorbeeld de bietenagent vinden wij belangrijker.”

Hendrik Jan Wolthuis rooit de bieten zelf met de gehuurde zesrijige Vervaet-bunkerrooier.
Hendrik Jan Wolthuis rooit de bieten zelf met de gehuurde zesrijige Vervaet-bunkerrooier.

Goed bietenjaar

Het jaar 2019 gaat bij Wolthuis ondanks de droge zomer de boeken in als een goed bietenjaar. Met een hectare-opbrengst van ruim 90 ton netto gewassen bieten en een suikergehalte van 16,60% werd een heel mooi resultaat bereikt. Het tarrapercentage lag aan de hoge kant: ruim boven de 14%. Dat laatste is het gevolg van de natte omstandigheden op het moment dat de bieten uit de grond gehaald moesten worden.

De suikerbieten van het ras Kinga zijn bietencysteaaltje- en rhizomanieresistent.
De suikerbieten van het ras Kinga zijn bietencysteaaltje- en rhizomanieresistent.

Geen hoge personeelslasten

Hendrik Jan Wolthuis is sinds 1994 boer in de in 1811 bedijkte Noordpolder, na eerder in Startenhuizen te hebben gewoond. Vanaf 2016 is hij samen met zijn jongere broer Jan boer, ieder op een eigen locatie. Jan was twaalf jaar bestuurlijk actief bij coöperatie Agrico. Ze runnen het bedrijf zonder hoge personeelslasten.

Bepalen van bouwplan

Elk jaar beginnen ze het teeltseizoen met het bepalen van het bouwplan. De opstrekkende percelen grenzen tot aan Waddenzeedijk. Wolthuis zaait de bieten op tarwe- of aardappelland. In de herfst komt er 25 kuub runderdrijfmest op. Vervolgens wordt in de lente de bemesting toegepast naar aanleiding van het bodemonderzoek. Dit jaar werd 120 kilo zuivere stikstof verstrooid.

De suikerbieten worden op het erf achter de boerderij gestort.
De suikerbieten worden op het erf achter de boerderij gestort.

Fantastische structuur grond

Daarna werd een mooi zaaibed aangelegd met niet-kerende grondbewerking. Stimulering van de capillaire werking en het kapot vriezen van de aardappelen was het doel. Dat pakte anders uit. “Door de bescherming van de groenbemester waren veel aardappelen intact gebleven. Bovendien zaten er allemaal insecten in de teeltlaag door de droge winter. De structuur van de grond was echter fantastisch. Ook de opkomst was uitstekend.”

De bieten worden in snel tempo gerooid.
De bieten worden in snel tempo gerooid.

Eén hectare overgezaaid

In de loop van het seizoen kreeg de droogte invloed op de groei. Eén hectare werd overgezaaid. Op de vocht vasthoudende zeeklei kwam het meeste bietenblad ’s nachts echter weer overeind en gingen de huidmondjes open zodat er voldoende CO2 opgenomen kon worden om de assimilatiesnelheid te verhogen. Zoals bekend onttrekt het bietengewas een enorme hoeveelheid CO2. Bovendien leveren bieten behalve suiker ook veel zuurstof: één hectare suikerbieten is in staat om 15 miljoen liter zuurstof per jaar te produceren.

De kophoogte en de meegeleverde grond zijn belangrijk bij de raskeuze. “Wij houden van een schone biet.”
De kophoogte en de meegeleverde grond zijn belangrijk bij de raskeuze. “Wij houden van een schone biet.”

Het gewas van Wolthuis kwam gezond de droge zomer door, al moest er tweemaal gespoten worden tegen bladschimmel. “Verder hebben we twee keer geschoffeld tegen onkruid. De bieten gaan daardoor ook dieper wortelen.”

Natte rooiomstandigheden

In november werden de suikerbieten onder natte omstandigheden gerooid. Toen Hendrik Jan ’s morgens vroeg op de zesrijer Vervaet-bunkerbietenrooier stapte van collega akkerbouwer en loonwerker Jan Bentema, miezerde het. Toch ging het rooien snel en na een volle dag waren ze eruit en lag het erf vol suikerbieten.”

Acht jaar geleden stopten ze met het tweefasensysteem. “Het rooien ging op zich prima met dit systeem maar er was veel arbeid mee gemoeid.”

Na de oogst werd het bietenland direct geploegd. Het land ligt er mooi bij. “We hopen op een vorstperiode om nog wintertarwe te kunnen zaaien.” Voor volgend jaar is het bietenzaad reeds besteld. “We hebben weer voor Kinga van SESVanderHave gekozen.”

Laatste reacties

  • agratax(1)

    Dat het afschaffen van Zaadcoating betekent extra spuitkosten zal de ecologen die de rapporten voor politiek en kiezer maken een worst zijn. De boer moet dit ook niet als verdediging gebruiken. Het feit dat de extra bespuitingen met insecticiden een veel groter gevaar voor milieu en biodiversiteit zijn dan de neonicotinoïden toepassing via zaadcoating.

  • arink

    We moeten naar een systeem zonder zowél neonics alsook andere chemische bespuitingen. Zijn de biocollega's dan zulke tovenaars?

  • farmerbn

    Zonder gangbare boeren zijn er geen biologische.

Of registreer je om te kunnen reageren.