Akkerbouw

Achtergrond

‘Contractprijzen aardappelen moeten fors omhoog’

De kostprijs van aardappelen gaat flink stijgen. Keimpe van der Heide van de NAV beseft dat hij weinig in handen heeft om de contractprijs omhoog te krijgen zolang alternatieve saldi lager zijn.

Keimpe van de Heide vertelt dat zelfs de leden van de Werkgroep Consumptieaardappelen zijn geschrokken van de uitkomst van hun eigen berekeningen. Natuurlijk hadden ze wel verwacht dat de kostprijs flink zou stijgen, maar dat die stijging zo groot was, hadden ze niet gedacht.

‘15% stijging is echt veel’

Van der Heide is voorzitter van de NAV-werkgroep en tijdelijk voorzitter van de Producentenorganisatie Consumptieaardappelen (POC) in oprichting.

“Een stijging met 15% is echt veel. Wij doen die berekeningen al een jaar of 10 op dezelfde manier. We nemen alle kosten mee en aan het eind een marge van 15% bovenop de kale kostprijs voor het risico dat de boer neemt. En dat lijkt ons nu ook heel realistisch gezien de onzekerheden die er nog zitten in de nieuwe wegen die we moeten inslaan bij de loofdoding en kiemremming.“
Een jaar geleden sprak de NAV over een kostprijsstijging van 5% en dat ook nog eens over een periode van bijna 10 jaar.

Vooral kiemremming fors duurder

De stijging van de berekende kostprijs wordt veroorzaakt door de stijging van de cao-lonen, die in veel kostenposten doorwerkt. En ook de loofdoding door het wegvallen van Reglone wordt duurder, maar vooral de kiemremming wordt fors duurder. De werkgroep is hier in de berekeningen uitgegaan van kiemremming met CIPC in 2019 en in 2020 met een veldbespuiting met MH, en daarna vanaf half december een keer of 5 met de nieuwe kiemremmingsmiddelen in de bewaring.

Opbrengsderving

“Bij de loofdoding hebben we alleen gerekend met een duurder middel. Maar eigenlijk moet je ook nog rekening houden met een opbrengstderving doordat de alternatieven voor Reglone langzamer werken. Dus als je op een bepaalde datum je loof dood wilt hebben, moet je eerder beginnen. Minder groeidagen betekent minder kilo‘s.”

Lees verder onder de foto

Keimpe van de Heide: "Als we praten over een duurzame en toekomstbestendige teelt, zal de teler in het teelttechnische vlak stappen moeten (blijven) zetten." - Foto: Fred Libochant
Keimpe van de Heide: "Als we praten over een duurzame en toekomstbestendige teelt, zal de teler in het teelttechnische vlak stappen moeten (blijven) zetten." - Foto: Fred Libochant

En nu?

“Nou ja, niet zoveel. Duidelijk is dat de kosten hoger worden. Tegelijk hoor ik dat de eerste verwerker inzet op verlaging van de contractprijs. Als het waar is, we kunnen het ons gezien de kostprijsontwikkeling haast niet voorstellen, dan zou dat absurd zijn. Als we praten over een duurzame en toekomstbestendige teelt, zal de teler in het teelttechnische vlak stappen moeten (blijven) zetten. Er is nu een sterke verandering gekomen in het voor de teler beschikbare middelenpakket die enorme gevolgen heeft voor de kostprijs van de teelt. En als we ook praten over maatschappelijk verantwoord ondernemen, dan zullen de afnemers de contractprijzen fors moeten verhogen om het de telers mogelijk te maken om aan de eisen van de maatschappij te voldoen. Het kan niet zo zijn dat dit op de teler wordt afgewenteld.”

Kan straks de Producentenorganisatie Consumptie-aardappelen iets betekenen?

“Met voldoende telers in de POC worden we in ieder geval een gelijkwaardiger gespreks- of onderhandelingspartner voor de industrie. We kunnen dan beter onze zaak bepleiten. Maar ik snap ook wel dat we het ultieme drukmiddel, een telersstop, niet kunnen inzetten, zolang er qua saldo geen alternatieven zijn. Al moet ik ook zeggen dat de United Potato Growers of America, die model staat voor onze POC, met de dreiging een fabriek niet te beleveren wel een keer succes heeft gehad.”

Of registreer je om te kunnen reageren.