Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Aviko profiteert van honger naar frites

Aviko boekte in 2019 een recordomzet van € 800 miljoen. De aardappelverwerker verwacht dat in 2025 de omzet bijna verdubbeld is. Aviko profiteert van de sterk groeiende vraag naar frites in de wereld.

Aardappelverwerker Aviko draait uitstekend. Dat is goed nieuws voor de Nederlandse bietentelers, die via hun coöperatie Cosun eigenaar zijn van Aviko. Een goed draaiend Aviko heeft namelijk een positief effect op de toeslag op hun bietenprijs. Dat kunnen de bietentelers goed gebruiken, want door de lage suikerprijs staat de winst van bietenverwerker Suiker Unie sterk onder druk.

Bij Aviko ziet het er heel anders uit. Volgens interim-CEO Ton Christiaanse is 2019 het beste jaar ooit geworden voor de aardappelverwerker, met een omzet van rond € 800 miljoen. “In 2021 zit Aviko op een omzet van € 1 miljard. In 2025 verwacht ik dat Aviko de grens van € 1,5 miljard bereikt.”

Lees verder onder de foto.

Aardappelen worden opgeladen voor verwerking door Aviko. Het dochterbedrijf van bietentelerscoöperatie Cosun steekt geld in het vergroten van de productiecapaciteit. De vraag naar aardappelproducten groeit wereldwijd met 4 tot 5% per jaar. - Foto: Ronald Hissink
Aardappelen worden opgeladen voor verwerking door Aviko. Het dochterbedrijf van bietentelerscoöperatie Cosun steekt geld in het vergroten van de productiecapaciteit. De vraag naar aardappelproducten groeit wereldwijd met 4 tot 5% per jaar. - Foto: Ronald Hissink

Christiaanse werd door Cosun in december 2018 benoemd tot interim-CEO van Aviko. Hij trad aan in een roerige periode bij Aviko. Zijn voorganger was vertrokken. Het bedrijf had de joint venture met de Chinese aardappelverwerker Snow Valley verbroken en het Duitse dochterbedrijf Amberger was gesloten. “Operationeel draaide Aviko goed, maar een groot aantal, met name strategische dossiers, was niet afgehandeld. Aviko was met te veel zaken tegelijk bezig, waardoor er te weinig focus was en er was behoefte aan nieuw management”, zegt Christiaanse.

Herschikking van prioriteiten goed voor resultaten Aviko

Christiaanse vertrekt per 15 januari als interim-CEO. Hij wordt opgevolgd door Chris Deen. De dossiers zijn vrijwel afgewerkt, stelt Christiaanse. “De focus was te versnipperd bij Aviko. Daar hebben we duidelijke prioriteiten in gesteld. De projecten worden binnen de afgesproken tijd en binnen het budget uitgevoerd. Daarnaast hebben we de organisatie anders opgezet. Er vindt nu een betere afstemming plaats tussen de vraagkant vanaf de markt en de productie. Dat is goed voor de winstgevendheid.”

Een ander dossier dat eind 2019 is afgerond, is de sluiting van het aardappelproductenbedrijf Amberger in het Zuid-Duitse Oberdolling. Aviko kocht in 2014 een belang van 60% in Amberger. In 2016 werd Aviko 100% eigenaar, maar de activiteiten van Amberger waren verliesgevend en er was onvoldoende zicht op verbetering. Strategisch gezien is de overname goed te verdedigen, vindt Christiaanse. “Amberger produceerde aardappelspecialiteiten met toegevoegde waarde. Dat past in de strategie van Aviko, maar het is destijds niet gelukt de operationele problemen op te lossen.”

De Amerikaanse aardappelverwerkers hebben marktaandeel gewonnen in Azië ten koste van de Europese

De samenwerking met het Chinese aardappelbedrijf Snow Valley werd eind 2018 stop gezet. Die joint venture was in 2014 opgezet, maar gaandeweg werd duidelijk dat de bedrijven te veel van elkaar verschillen. Snow Valley richt zich op de afzet van een grote hoeveelheid aardappelproducten tegen een lage prijs. Aviko richt zich vooral op de afzet van innovatieve producten met toegevoegde waarde in concepten.

Ondanks de breuk heeft de samenwerking Aviko veel opgeleverd, stelt Christiaanse. “De samenwerking was zeer winstgevend en we hebben er veel van geleerd. Het rendement lag boven 10% en we hebben onze aandelen in de joint venture volledig kunnen verzilveren. Aviko heeft 70% van de klanten van de joint venture weten te behouden. Dat is belangrijk, want China is een enorme groeimarkt. Daarom willen we daar weer lokaal aardappelproducten produceren.”

Fritesfabriek Poperinge is grootste investering ooit voor Cosun

Christiaanse hoopt dat dat op korte termijn gaat lukken. “Aviko heeft al een klantenbestand opgebouwd in China, waar we direct voor zouden kunnen produceren. We beleveren onze Chinese klanten nu vanuit Europa. China wordt onze tweede afzetmarkt, na Europa.”

Aviko had bij de belevering van China last van de kleine aardappeloogst in Europa door de droogte in 2018. Christiaanse: “De Amerikaanse aardappelverwerkers hebben marktaandeel gewonnen in Azië ten koste van de Europese. De VS had in 2018 juist veel aardappelen geoogst. Dat marktaandeel gaan we weer terugwinnen. Het zou zo maar kunnen dat dit jaar de rollen zijn omgedraaid.”

Focus van aardappelverwerker voorlopig op Europa en China

Zuid-Amerika is ook een groeimarkt voor aardappelproducten. Christiaanse sluit niet uit dat Aviko daar ook een keer gaat produceren. “Dat is nu niet aan de orde. We focussen ons op de productie in Europa en uiteindelijk weer in China. Als dat goed loopt, kan het zijn dat Aviko naar Zuid-Amerika kijkt. Dat hangt ook af van de situatie. Een aantal Zuid-Amerikaanse landen heeft een heffing ingesteld op frites uit Europa. Dat zou een extra reden kunnen zijn om daar zelf te gaan produceren, maar, nogmaals, dat is nu niet aan de orde.”

Ook in Oost-Europa weten consumenten aardappelproducten steeds beter te waarderen. Christiaanse schat de groei in die afzetmarkt op zo’n 6% per jaar. “Oost-Europa is na China de afzetmarkt met de sterkste groei. Oost-Europa beleveren we vooral vanuit onze locatie in Rain am Lech in Zuid-Duitsland en vanuit onze joint venture met Farm Frites in Polen.”

Lees verder onder de foto.

De afzet van aardappelproducten is vrij stabiel in Nederland. De groeit zit vooral in Oost-Europa waar de afzetmarkt 6% per jaar groeit. In China neemt de vraag ieder jaar zelfs met 10% toe. - Foto: Peter Roek
De afzet van aardappelproducten is vrij stabiel in Nederland. De groeit zit vooral in Oost-Europa waar de afzetmarkt 6% per jaar groeit. In China neemt de vraag ieder jaar zelfs met 10% toe. - Foto: Peter Roek

Capaciteit opvoeren om met wereldwijde vraag mee te groeien

De vraag naar aardappelproducten groeit wereldwijd met 4 tot 5% per jaar. Om die groei bij te houden, moeten wereldwijd drie nieuwe fritesfabrieken per jaar worden geopend. Aviko speelt in op die groei en gaat een nieuwe fabriek bouwen in Poperinge in het uiterste zuiden van België, pal tegen de grens met Frankrijk. De fabriek gaat zo’n € 250 miljoen kosten. Christiaanse: “Het is de grootste investering ooit voor Cosun. Het geeft aan dat Cosun vertrouwen heeft in Aviko.”

De fabriek moet in september 2021 draaien en gaat dan jaarlijks 175.000 ton diepvriesfrites en 11.000 ton vlokken produceren. Daar zijn 350.000 ton aardappelen voor nodig. Het wordt de op een na grootste fabriek van Aviko. De grootste blijft de locatie in Steenderen, waar jaarlijks 600.000 ton aardappelen wordt verwerkt. Dan wordt Aviko de derde aardappelverwerker in de wereld, na McCain en Lamb Weston.

De afzet van aardappelproducten groeit wereldwijd erg snel

Aviko had in 2014 al een optie genomen op de grond in Poperinge. Christiaanse: “We zitten dan in een driehoek. We hebben Steenderen in Nederland, Poperinge in Zuid-België en Rain am Lech in Beieren in Zuid-Duitsland. Zo spreiden we ons risico in de aanvoer van aardappelen.”

Aviko heeft in België al een vestiging in Proven, een paar kilometer westelijk van Poperinge. De fritesproductie daar wordt straks overgeheveld naar Poperinge. Proven gaat dan door als specialiteitenfabriek. De nieuwe fabriek heeft jaarlijks 350.000 ton aardappelen nodig. Daar is zo’n 7.000 hectare aardappelen voor nodig. Christiaanse wil de aardappelen vooral kopen in Noord-Frankrijk. “Daar is ruimte genoeg voor uitbreiding van het areaal. We hoeven niet bij nul te beginnen. Onze vestiging in Proven heeft daar in 2019 al 50.000 ton aardappelen gekocht.”

België zit vol met aardappelen

De aardappelverwerkers in België spelen in op de groeiende vraag naar frites in de wereld. Agristo stak twee jaar geleden € 200 miljoen in een nieuwe fabriek in Wielsbeke. Clarebout trekt € 300 miljoen uit voor een fabriek in Wallonië. Mydibel is begonnen met de bouw van een tweede fabriek in Moeskroen, goed voor een investering van € 50 miljoen. Mogelijk dat Bart’s Potato Company ook gaat uitbreiden, zegt Romain Cools, algemeen secretaris van Belgapom, de organisatie van Belgische handelaren en verwerkers. “Daarnaast zullen aardappelverwerkers vernieuwing van een bestaande productielijn mogelijk combineren met het vergroten van de capaciteit.”
De extra productie vergt een groter areaal aardappelen. De beschikbaarheid wordt krap in België. Het aardappelareaal is daar sterk gegroeid. Twintig jaar geleden lag het areaal iets boven 60.000 hectare (poot- en consumptieaardappelen). Dit jaar kwam het areaal volgens een schatting van StatBel, het statistisch bureau van België, op bijna 98.500 hectare. Dat is een groei van 50% in twintig jaar.



België telde in 2019 bijna 100.000 hectare aardappelen. In twintig jaar groeide het areaal met 50%, meldt Statbel. België teelt vrijwel alleen consumptieaardappelen. Slechts 2,6% (253.000 hectare) is pootgoed.

Cools stelt dan ook dat er geen ruimte is in België voor groei van het aardappelareaal. “Het plafond is bereikt in België, zeker als men duurzaam wil blijven telen. Ik reken op innovaties en nieuwe rassen om de gemiddelde opbrengst te vergroten, maar er komen steeds meer beperkingen op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Dat kan gevolgen hebben voor de hectareopbrengsten. Wettelijk geldt in België een vruchtwisseling van minimaal 1 op 3 aardappelen. Belgapom vraagt al langer om een strengere controle op deze rotatieplicht.”
Noord-Frankrijk biedt wel ruimte voor de teelt van aardappelen. Frankrijk teelt zo’n 125.000 hectare consumptieaardappelen, waarvan ruim 87.000 hectare in de departementen die aan Wallonië grenzen. Het is slechts een klein deel van het totale akkerbouwareaal in de noordelijke regio. Cools: “Steeds meer akkerbouwers daar hebben interesse om aardappelen te telen voor de Belgische industrie. Er lijkt zeker nog ruimte voor in deze regio, die qua grondsoort sterk lijkt op die in België.”

Interim-CEO neemt afscheid van een groeiende markt

Aviko is niet de enige aardappelverwerker die wil profiteren van de groeiende afzet van aardappelproducten. Belgische verwerkers investeren fors in productie-uitbreiding. Agristo bouwde een nieuwe fabriek in Wielsbeke. Mydibel bouwt een tweede fabriek in Moeskroen. Clarebout wil een fabriek bouwen in Wallonië en een in Duinkerken in Noord-Frankrijk. Christiaanse ziet de toenemende productiecapaciteit volstrekt niet als een bedreiging voor Aviko. “De afzet van aardappelproducten groeit wereldwijd erg snel. Er is ruimte genoeg op de afzetmarkten. Bovendien zit Aviko dicht bij de eindafnemers en de consumenten. Daarin onderscheiden wij ons van veel concurrenten.”

Christiaanse neemt per 15 januari afscheid als interim-CEO. “Ik kijk terug op een bijzonder jaar bij Aviko. We hebben zowel voor de korte als voor de lange termijn buitengewoon goede resultaten behaald. Aviko is een van de mooiste bedrijven van Nederland en Cosun is een uitstekende aandeelhouder.”

Eén reactie

  • husky

    Maar een goede prijs voor de teler zal er wel niet inzitten.

Of registreer je om te kunnen reageren.