Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Phytophthora-app scherpt ook kennis van teler aan

De meeste aardappeltelers gebruiken geen phytophthora-adviesmodule. Maar deze modules kunnen kosten en milieudruk verlagen. Ze scherpen op z’n minst het vakmanschap van de teler aan.

Onderzoeker Peter Ickenroth van Proefboerderij Vredepeel kan geen argumenten bedenken waarom een aardappelteler geen gebruik zou maken van een adviesmodule voor de beheersing van de phytophthora in aardappelen. Althans, geen argumenten die in zijn ogen hout snijden. Voor de jaarlijkse kosten, zo redeneert hij, hoef je het niet te laten. De licentie voor het gebruik van de phytophthora-app in Akkerweb kost dit jaar € 250. “Bij 20 hectare aardappelen kom je op € 12,50 per hectare. Dat is niet veel.”

De juiste spuitbeslissing

Ook vraagt zo’n beslissingondersteunende (BOS) adviesmodule niet veel tijd om mee te werken. Af en toe 10 minuten. Het voordeel van deze en ook andere phytophthora-adviesmodules is dat ze telers helpen de juiste spuitbeslissing te nemen, in elk geval op basis van actuele informatie. “Het hoeft niet per se, maar vaak leidt het tot minder spuiten. Vorig jaar adviseerde de module voor Limburg 4 à 5 keer minder spuiten dan volgens een 7-daags kalenderschema.”

Phytophthora spuiten. Apps adviseren na beregening minder vaak een bespuiting dan telers denken. Nieuwe deelnemers aan het Limburgs WaardeNetwerk zijn nog welkom.
Phytophthora spuiten. Apps adviseren na beregening minder vaak een bespuiting dan telers denken. Nieuwe deelnemers aan het Limburgs WaardeNetwerk zijn nog welkom.

Waardenetwerk

Ickenroth praat over het ‘Waardenetwerk: minder middelgebruik in aardappelen-nieuwe stijl’ dat in 2018 van start is gegaan. In dit Waardenetwerk, ondersteund door de provincie Limburg, maakten 20 aardappeltelers gebruik van de phytophthora-applicatie die via het geo-platform Akkerweb beschikbaar is. Later in het seizoen gebruiken ze ook de loofdodingsapp. Dit jaar is in Limburg opnieuw een goep telers gestart. “Het doel”, vertelt Peter Ickenroth, “is de drempel voor het gebruik van deze applicatie te verlagen. Samen ontdekken, meewerken, bijeenkomsten, praten en verbeterpunten formuleren.”

In ieder geval scherp je je kennis aan, en maak je een meer afgewogen keuze dan je vroeger deed

Onderzoeker Peter Ickenroth van Proefboerderij Vredepeel

Volgen, maar niet automatisch opvolgen

Deelname betekent het volgen van wat de phytophthora-app adviseert en daarover een paar keer in het seizoen met collega’s praten. “Volgen van het advies betekent niet automatisch ópvolgen”, maakt Ickenroth duidelijk. “Dat bepaal je zelf. Waar het om gaat is dat je als teler jouw idee van de ontwikkeling van de ziektedruk toetst aan wat de module adviseert. Je kunt het advies opvolgen, je kunt je argumenten hebben om het juist niet op te volgen. In ieder geval scherp je je kennis aan en maak je een meer afgewogen keuze dan je vroeger deed. Het advies kan zijn om langer te wachten met spuiten dan je van plan was, maar bij hoge ziekte druk ook juist korter.”

Telers ontzorgen

Het adviessysteem is ontwikkeld door Agrifirm in samenwerking met Wageningen Universiteit om telers te ontzorgen met een efficiënte phytophthora-bestrijding. In een grootschalige praktijktest in 2016 heeft de module zijn waarde bewezen. Daarnaast zijn er de soortgelijke adviesmodules van Dacom, Apps voor agri en van Agrovision. In totaal maken naar schatting 1.500 aardappeltelers er gebruik van. De Gewis-module van Agrovision wordt het meest gebruikt, maar is overigens geen app op de smartphone.

Eenvoudig aan de slag

Met de adviesmodule aan de slag gaan is betrekkelijk eenvoudig. Dit moet je invullen:

  • perceel via eigen registratie, bijvoorbeeld Boer&Bunder;
  • ras;
  • pootdatum;
  • opkomstdatum (wordt ook berekend en dat klopt in de regel heel goed);
  • de weersgegevens laadt het systeem zelf.

Preventief of curatief

De module berekent aan de hand van het actuele weer de gewasgroei en in combinatie met de weersverwachting geeft ze aan wanneer weer zou moeten worden gespoten. Dat advies komt via de smartphone. Daarbij wordt aangegeven of met een preventief of curatief middel moet worden gespoten. Het programma geeft aan hoe nijpend de situatie is.

Iedere bespuiting invoeren

Om het beeld van het betreffende perceel up-to-date te houden, moet iedere bespuiting worden ingevoerd, ook al is dat eerder of later dan wat de app heeft aangegeven. In het systeem zit een lijst met middelen, combinaties en uitvloeiers. Preventief en curatief in kleurtjes.

De schimmel evolueert, wordt agressiever, ontwikkelt sneller, ook via oösporen. Deze kennis van de schimmel wordt door WUR zoveel mogelijk in het systeem verwerkt

Meest actuele kennis over de schimmel

De phytophthora-app wordt steeds gevoed met de meest actuele kennis over de schimmel. Ickenroth: “De schimmel evolueert, wordt agressiever, ontwikkelt sneller, ook via oösporen. Deze kennis van de schimmel wordt door WUR zoveel mogelijk in het systeem verwerkt.”

Soms meer spuiten

Apps als die in Akkerwijzer kunnen telers helpen met minder bespuitingen en dus met middel de aardappelziekte onder de duim te houden. Al zijn er ook situaties denkbaar met zo’n hoge ziektedruk dat de app adviseert vaker te spuiten dan de teler van plan was. “Soms blijkt een vast schema van 6 of 7 dagen te ruim en is een korter interval nodig.” Tegen de verwachting van veel telers in bleef vorig jaar het advies te spuiten ook uit na een kunstmatige beregening.

Pluspunten en verbeterpunten

Terugblikkend op 2018 ziet Ickenroth een aantal pluspunten en verbeterpunten. Telers vinden dat het systeem werkt. Zij gaan beter nadenken over wel of niet spuiten. Wat zegt het systeem, wat zegt het gevoel van de akkerbouwer? De meesten deelnemers hebben vorig jaar 4 tot 5 bespuitingen uitgespaard en het spuitinterval werd tot 30 en meer dagen opgerekt. Telers worden wel onzekerder door beregening. Klopt het advies van niet-spuiten dan nog wel? En telers zien graag nauwkeuriger, meer perceelsspecifiekere weersinformatie. Het weer verandert soms al binnen enkele kilometers.

Gezonde boerenverstand blijven gebruiken

Ickenroth heeft er begrip voor als telers wel deelnemen aan het Waardenetwerk en de app gebruiken, maar desondanks hun eigen kalenderschema blijven hanteren. “Die hadden we er vorig jaar bij. Een bedrijf kan veel percelen hebben. Als die dan ook nog eens erg verspreid liggen, kan het moeilijk worden om bij een spuitadvies op tijd rond te komen. Wat ook uitmaakt, is of je veel percelen met bosranden hebt, met afwijkende bladnatperiodes. In het programma is wel ruimte om hoge druk of lage druk in te geven, maar dat is iets dat nog wel moet worden vervolmaakt. Tot slot is er de rasgevoeligheid die bepaalt of een perceel veiliger of risicovoller is. Minder gevoelig is minder spuiten, daar gaan we wel naar toe. Maar zeker moet je als teler je gezonde boerenverstand blijven gebruiken. De app maakt sowieso dat je meer nadenkt over wat je doet.”

Marcel Schreurs teelt 60 hectare aardapppelen (Fontane, Hansa) en spuit 100 hectare. Hij waardeert de ondersteuning van een adviesmodule. - Foto: Bert Jansen
Marcel Schreurs teelt 60 hectare aardapppelen (Fontane, Hansa) en spuit 100 hectare. Hij waardeert de ondersteuning van een adviesmodule. - Foto: Bert Jansen

‘Schimmel verandert, je loopt gauw achter’

“Als teler kan ik van de phytophthora misschien best een hoop weten”, zegt Marcel Schreurs in Koningslust (L.), “maar natuurlijk nooit alles. Ook niet omdat de schimmel dusdanig aan het veranderen is dat wat je nu denkt te weten ook al weer achterhaald kan zijn”.

Dan helpt het om je kennis steeds te toetsen aan wat zo’n app adviseert. “Van Curzate werd altijd gezegd dat het 48 uur terugwerkte. Dat is inmiddels 12 uur geworden, zo agressief is de phytophthora-schimmel ondertussen. Wat ik van de app ook heb geleerd, is dat het in het veld toch natter is dan je denkt. We hebben de situatie van augustus eens teruggekeken. We zagen dat de advies-app er toen strakker bovenop zat dan wij. Er bleek meer hergroei dan wij dachten, dus meer infectiekans.”

Schreurs vaart niet blind op het systeem. “Ik blijf de ziektedruk en het advies zelf interpreteren.”

Eén reactie

  • maxisprint

    Bij het weertype dat we nu hebben werkt de Curzate M misschien maar 5 dagen door de vele regen en vele loofgroei.

Of registreer je om te kunnen reageren.