Akkerbouw

Achtergrond 1 reactielaatste update:17 jun 2019

Onkruid uitdaging voor biologische teelt op zand

Schoon beginnen, dieper zaaien en op tijd starten zijn de basisvoorwaarden voor biologische onkruidbestrijding.

Onkruidbestrijding in biologische teelten op zandgrond is een grote uitdaging. Dat werd duidelijk op een velddemonstratie op het akkerbouwbedrijf van de gebroeders Prins in Zuidbroek (Gr.). De demo’s worden georganiseerd door Delphy en SPNA in opdracht van de provincie Groningen. De provincie wil de mogelijkheden van biologisch telen onder de aandacht van telers brengen en de kennis daarover vergroten. Mechanische onkruidbestrijding is volgens Delphy adviseur Christoffel den Herder op de onkruidrijke Groningse zand- en dalgronden veel moeilijker dan op de klei in Flevoland.

Bij de demo in Noordbroek (Gr.) werd naast de bekende Treffler en de nieuwe Carré ook de nieuwe APV VS1200-wiedeg gedemonstreerd. De afstelling van de eg en het moment van eggen heeft een veel groter effect op het eindresultaat dan het merk van de eg. - Foto's: Hans Banus
Bij de demo in Noordbroek (Gr.) werd naast de bekende Treffler en de nieuwe Carré ook de nieuwe APV VS1200-wiedeg gedemonstreerd. De afstelling van de eg en het moment van eggen heeft een veel groter effect op het eindresultaat dan het merk van de eg. - Foto's: Hans Banus

Bij de demo zijn 3 wiedeggen en een schoffelmachine in zomergerst gedemonstreerd. Voor de wiedeggen is duidelijk dat deze groter onkruid in 1 bewerking niet kapot krijgen, in het demoperceel ging het vooral om melde. Den Herder onderstreept daarom het belang van schoon beginnen met een teelt en zo vroeg mogelijk starten met het mechanisch bestrijden van onkruid.

Volvelds schoffelen of onkruid afbranden

Volvelds schoffelen met de zaaibedbereiding is een optie om schoon te beginnen. Een andere optie is om het onkruid af te branden. Fabrikant Hoaf toonde een 6 meter brede onkruidbrander. De strategie van branden wil zeggen: al vroeg een zaaibed aanleggen en dat vervolgens een paar keer branden, om al het kiemende onkruid te pakken zodra het bovenkomt. Vervolgens wordt zonder verdere grondbewerking gezaaid, zodat geen nieuw zaaibed voor onkruiden ontstaat. Door net voor opkomst van het gewas nog een keer te branden, krijgt het gewas een voorsprong op het onkruid.

Een effectieve onkruidbestrijding begint al voor het zaaien. Den Herder toonde een Steketee-cultirol zaaibedbereider met over de hele breedte scherpe schoffelmessen die elkaar overlappen. De 2 rollen van de machine zorgen dat het afgeschoffelde onkruid op het zaaibed komen te liggen en daar uitdroogt. Zo kan een teelt schoon beginnen. Voor gangbaar is deze werkwijze een mogelijk alternatief voor het gebruik van glyfosaat.
Een effectieve onkruidbestrijding begint al voor het zaaien. Den Herder toonde een Steketee-cultirol zaaibedbereider met over de hele breedte scherpe schoffelmessen die elkaar overlappen. De 2 rollen van de machine zorgen dat het afgeschoffelde onkruid op het zaaibed komen te liggen en daar uitdroogt. Zo kan een teelt schoon beginnen. Voor gangbaar is deze werkwijze een mogelijk alternatief voor het gebruik van glyfosaat.

De getoonde brander is voorzien van hittesensoren achter de machine. Door te weten wat de temperatuur achter de machine is, geeft dat de gebruiker handvatten voor de snelheid waarmee is te rijden en voor de hoeveelheid gas die verstookt moet worden.

Precies zaaien

Om effectief te kunnen eggen, moet de gerst dieper gezaaid worden dan normaal om de eg er overheen te kunnen laten lopen zonder dat deze de planten lostrekt. Dieper moeten zaaien betekent in de regel wel dat iets later gezaaid kan worden. Dieper zaaien stelt meer eisen aan de omstandigheden en de kiem moet er niet te lang over doen om boven te komen. Een wiedeg is het effectiefst op het moment dat het onkruid nog niet zichtbaar is. Door de grond met de tanden te bewegen, doodt de eg het kiemende onkruid.

Nieuw voor Nederland is de Franse Carré-wiedeg. In tegenstelling tot de Treffler- en APV-wiedeg heeft deze geen star frame maar losse velden van 1,50 meter breed. De tanden zijn per paar gemonteerd en lopen naar onderen toe breed uit. Daardoor gaan ze in het werk wat heen en weer. De tandenparen kunnen door een borgveer simpel gedemonteerd worden, om de gewasrij te ontzien.
Nieuw voor Nederland is de Franse Carré-wiedeg. In tegenstelling tot de Treffler- en APV-wiedeg heeft deze geen star frame maar losse velden van 1,50 meter breed. De tanden zijn per paar gemonteerd en lopen naar onderen toe breed uit. Daardoor gaan ze in het werk wat heen en weer. De tandenparen kunnen door een borgveer simpel gedemonteerd worden, om de gewasrij te ontzien.

Wiedeg moet aggressief én mild kunnen werken

Voor een wiedeg is het belangrijk dat deze voldoende stelmogelijkheden heeft om niet alleen agressief maar ook heel mild te kunnen werken. Telers willen na het zaaien snel beginnen met de onkruidbestrijding. Daarvoor moet een eg mild kunnen werken om het jonge gewas niet te beschadigen. Voor groter onkruid op het demoperceel dat niet meteen goed los getrokken wordt, adviseert Den Herder om nog een keer in tegengestelde richting te rijden en na 2 of 3 dagen opnieuw te eggen.

Schoffelen effectiever bij iets groter onkruid

Schoffelen is bij iets groter onkruid effectiever. Voor de demo is een veldje op 25 centimeter rijafstand gezaaid en met 22 centimeter brede messen geschoffeld. Dat vraagt wel zeer nauwkeurige gps met dubbele besturing. Door iets aanaardend te schoffelen en later het ruggetje weer af te eggen wordt ook het onkruid in de rij aangepakt.

Schoffelen van biologisch graan lijkt op lichte grond een goede optie om het gewas onkruidvrij te houden.
Schoffelen van biologisch graan lijkt op lichte grond een goede optie om het gewas onkruidvrij te houden.

Gps schoffelen in graan met Van Houcke-schoffel

Om de zomergerst te kunnen schoffelen, is het gewas met een precisiezaaimachine op 25 centimeter rijafstand gezaaid. Prins gebruikt hiervoor een 6 meter brede Kverneland-precisiezaaimachine. De zaai-elementen van deze machine kunnen zo dicht bij elkaar dat op 25 centimeter is te zaaien. Met dezelfde machine zijn gewassen op 50 of 75 centimeter rijafstand te zaaien.

De Van Houcke-schoffelmachine heeft, net als de zaaimachine, 6 meter werkbreedte. Om nauwkeurig te kunnen schoffelen, wordt naast de trekker ook de schoffelmachine via gps aangestuurd. De machine heeft 22 centimeter brede schoffels, waardoor maar 3 centimeter ruimte is voor de gewasrij. Dat vraagt niet alleen een zeer nauwkeurig gps-systeem, maar ook een gps-aangestuurde zaaimachine die strak op 25 centimeter rijafstand zaait. Een traditionele pijpenzaaimachine is daarom ongeschikt.

2 keer geëgd tegen onkruid
Het demoperceel is op 1 april gezaaid en op het moment van de demo, op 30 april, al 2 keer geëgd tegen onkruid. Volgens de teler lag de grond eigenlijk te grof om goed te kunnen eggen. Hij besloot de grond bij het zaaien vrij grof neer te leggen, omdat anders kans bestaat op stuiven van de lichte grond. Hoe grof de grond neer te leggen, is dus nog een punt van aandacht.

Deel onkruid overleefde eggen
De grove ligging had als gevolg dat een deel van het onkruid het eggen heeft overleefd. Tijdens de demo stonden er daarom al vrij grote meldes tussen de gerst. De schoffelmachine schoffelde deze allemaal goed af.

Eén reactie

  • agratax.1

    Nederland van het GAS af en alle boeren aan het GAS. Hoe kan kringloop / bio landbouw passen in het CO2 verminder beleid? Schoffelen 3 of meer malen onkruidbranden en net als vroeger stoppelploegen / schijf eggen en cultiveren om onkruid te laten kiemen en te bestrijden.

Of registreer je om te kunnen reageren.