Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Minder plantuien door droogte, kou en areaalkrimp

Water is wederom bepalend voor het succes in de uienteelt, blijkt uit een rondgang in het Zuidwesten. ‘We zijn maar vroeg begonnen met beregenen.’

Door de lange, koude periode is de echte vroegheid er wel uit. Toch staan vooral de vroege plantuien er doorgaans mooi bij in het Zuidwesten. Wel is er duidelijk verschil tussen op tijd en te laat beregend. Het loof is tot het blauwe aan toe groen als het gewas voldoende vocht heeft gehad, maar vertoont gele punten en vlekkerigheid bij een gebrek aan water. En droog is het; op veel percelen zien we eind mei al scheuren in de grond tijdens een rondje winter- en voorjaarsplantuien met Bart Schriever, accountmanager bij veredelaar De Groot en Slot. Het gewas heeft een flink loofpakket en verdampt dus veel. “Toch zit onder het loof met gele puntjes ook al een mooie ui”, ziet Schriever.

Jack Jacobs en Bart Schriever (rechts) bekijken de stand van de winteruien. Het perceel staat er zeer mooi op. - Foto's: Henk Riswick
Jack Jacobs en Bart Schriever (rechts) bekijken de stand van de winteruien. Het perceel staat er zeer mooi op. - Foto's: Henk Riswick

Veel tweewassigheid in uien

Tweewassigheid komt door de droogte echter veel voor. In die gevallen heeft een deel van het uitgangsmateriaal onvoldoende aansluiting met de vochtige ondergrond gehad. Dat is lastig voor het bepalen van spuit- en oogstmomenten en voor de uiteindelijke maatsortering. Trips lijken aardig onder controle, met dank aan het koele weer en tijdig spuitwerk van telers, hoewel we er hier en daar wel wat treffen. Aandacht hiervoor blijft dus absoluut noodzakelijk. Het is bekend hoeveel schade deze plaagbeestjes kunnen aanrichten in uien. Ze nu beheersen is bovendien ook gunstig voor de zaaiuien. Dat er hagelbuien overtrokken, bewijzen de gele vlekken die hier en daar op het blad zitten. Dat hazen zich tegoed doen aan uien, zien we aan aangevreten blad. Een serieus probleem op sommige plekken. Naast de opbrengstreductie waartoe minder blad leidt, kan deze schade ook een ingang zijn voor bacteriën.

Het gaat niet vanzelf

Kortom: het gaat vooralsnog niet vanzelf dit seizoen. Het weer van deze weken bepaalt echter de einduitslag van de plantuienteelt. Zeker is dat de vroege telers mooie prijzen kunnen verwachten voor hun productie. Totaal in de lijn der verwachting, gezien het verloop van het oude seizoen dat afsluit met prijzen van tegen de € 70 per 100 kilo. Voor de eerste plantuien, die rond 20 juni worden gerooid, wordt rond de € 30 geboden. Afgezet tegen de oude oogst lijkt dat karig, maar wie wat breder kijkt weet dat dit een beste prijs is. Een mooi begin van het nieuwe uienseizoen bovendien.

Minder plantuien op de markt

Het lijkt erop dat er minder plantuien op de markt komen. Dat komt vooral door de areaalkrimp van 10 tot 15%, omdat de productie van plantgoed in 2018 tegenviel. Het groeiseizoen valt gemiddeld ook nog eens niet mee. De meeste plantuien staan in Zuidwest-Nederland, waar zich ook de meeste zoutwaterproblemen voordoen.

Jack Jacobs loopt door zijn winterplantuien. Deze primeurs zijn een primeur voor hem. De goed gestemde uienmarkt maakt de vroege teelt extra aantrekkelijk.
Jack Jacobs loopt door zijn winterplantuien. Deze primeurs zijn een primeur voor hem. De goed gestemde uienmarkt maakt de vroege teelt extra aantrekkelijk.

Veelbelovend gewas in Ossendrecht

De Troy-overwinteringsuien van Jack Jacobs uit Ossendrecht geven echter een veelbelovende aanblik. Het is een voluptueus blok uien van 3 hectare. “Mijn eerste keer winterplantuien”, vertelt de Brabander in overall die altijd 15 tot 20 hectare uien teelt. “Ik heb rijkelijk geplant en ze zijn allemaal opgekomen.” Langs zijn perceel is voldoende ruimte voor de haspel en dat is nodig ook dit jaar. “Voor en na het planten heb ik beregend, omdat de grond hard was. En daarna ook alweer tweemaal. Vorig jaar begon het beregenen eind mei pas.” Jacobs heeft de uien nog niet verkocht. “Die 30 cent is te laag.”

Zoet water laten brengen in Krabbendijke

Verderop in Krabbendijke, Zuid-Beveland, staan de rode voorjaarsplantuien van Mark Nijsten. Dat hij geen beschikking heeft over zoet water drijft de kostprijs van de uienteelt flink op. “Ik heb 50 tot 60 vrachtwagens zoet water laten brengen uit het Volkerak-Zoommeer”, vertelt hij. “Kost me minimaal € 800 per hectare.” Hij teelt 6 hectare uien. Ze zijn er flink van opgeknapt, ziet hij. “Hopelijk hoef ik niet nog een keer te beregenen, dat is niet te betalen.”

Jan Franje van Franje Onions: "Het is heel droog. Ook wij hebben water laten aanvoeren om te beregenen. Met de ervaring van vorig jaar zijn we maar op
tijd begonnen."
Jan Franje van Franje Onions: "Het is heel droog. Ook wij hebben water laten aanvoeren om te beregenen. Met de ervaring van vorig jaar zijn we maar op tijd begonnen."

‘Het is heel droog’

Het valt steeds tegen, die voorspelde neerslag. Dat zegt Jan Franje van het uienverwerkende bedrijf Franje Onions in Waarde (Zld.). “In week 25 gaan we proberen te rooien”, vertelt hij over de 70 hectare plantuien die hij deelbouw met akkerbouwers teelt. “Het is heel droog. Ook wij hebben water laten aanvoeren om te beregenen. Na de ervaring van vorig jaar zijn we maar op tijd begonnen. Hoe het uitpakt, is lastig te zeggen. Dat weet je pas bij de oogst. Het zal moeilijker zijn om aan de kilo’s te komen in deze droogte. Op tijd inkopen, dat is onze taak als verwerker. Als je dat doet, heb je altijd voorraad. De uienteelt wordt in deze regio steeds lastiger als dit weertype aanhoudt. Daarom haal ik ook veel uien uit het Noorden.”


  • Rode voorjaarsplantui (Red Ray).

    Rode voorjaarsplantui (Red Ray).

  • Winterplantui (Troy).

    Winterplantui (Troy).

  • Voorjaarsplantui (Jagro).

    Voorjaarsplantui (Jagro).

  • De vrij nieuwe rode winterplantui Red Spring.

    De vrij nieuwe rode winterplantui Red Spring.

  • Bart Schriever controleert deze Jagro voorjaarsplantuien op trips. Deze stand is gemiddeld voor eind mei, zegt Schriever.

    Bart Schriever controleert deze Jagro voorjaarsplantuien op trips. Deze stand is gemiddeld voor eind mei, zegt Schriever.

Eén reactie

  • Jan-Zonderland

    Waarom geen druppelirrigatie als je water moet aanvoeren ?

Of registreer je om te kunnen reageren.