Akkerbouw

Achtergrond laatste update:25 apr 2019

Bietentelers voelen verbod op neonicotinoïden

Het verbod op neonicotinoïden doet zich voelen in de bietenteelt.

De bieten hebben dit voorjaar meer last van aantastingen door springstaarten. Hoe groot de schade door deze insecten uiteindelijk wordt, hangt af in hoeverre bietenplantjes het overleven. In Noordoost-Groningen wordt 40 hectare bieten overgezaaid omdat springstaarten te veel plantjes om zeep hebben gebracht.

Geen vrijstelling

De EU verbood vorig jaar de neonicotinoïden clothianidin, imidacloprid en thiamethoxam in open teelten om bijen en andere nuttige insecten te beschermen. Het ministerie van Landbouw geeft geen vrijstelling voor het gebruik van neonicotinoïden als zaadbehandeling voor de bestrijding van insecten. Daarom mogen bietentelers vanaf dit jaar geen zaad gebruiken met een coating waar die neonicotinoïden in zitten.

Aantasting door insecten

Het verbod leidt tot extra aantasting door insecten, zegt Gert Sikken, directeur Agrarische Zaken van Suiker Unie. “Ook vóór het verbod op neonicotinoïden was er wel schade door springstaarten, maar nu is dat veel erger. Het is nog te vroeg om de schade te kwantificeren. Wij raden telers aan het aantal planten per hectare goed te volgen. Als te veel planten uitvallen, moet worden overgezaaid. Dat levert schade op. Het kost extra zaad en werk en de bieten beginnen later aan het groeiseizoen. Als de plantuitval te klein is om over te zaaien, levert dat toch schade op als de uitval zo groot is, dat het niet gecompenseerd kan worden door extra groei van de buurplanten. Bieten herstellen maar heel beperkt van schade door insecten.”

Werkelijke schade

Volgens Sikken duurt het nog een paar weken voor de werkelijke schade door het verbod op neonicotinoïden duidelijk wordt. “Dan is duidelijk hoeveel planten zijn weggevallen. De neonicotinoïden hielpen ook goed tegen bladluizen, die de vergelingsziekte overbrengen op bieten. Die schade kan sterk oplopen, want luizenbestrijdingen in bieten zijn niet 100% effectief. Die schade wordt pas over een paar maanden duidelijk. Schade door de bovengrondse bietenkever hebben we nog niet gezien, maar ook dat kan nog komen.”

Ontheffing voor Batavia

Landbouwminister Carola Schouten gaf dit voorjaar een ontheffing voor gebruik van het insecticide Batavia (geen neonicotinoïde) in bieten tot en met 29 juli 2019. Batavia (werkzame stof spirotetramat) bestrijdt jonge zuigende insecten. Op volwassen, volgroeide insecten kan de werking onvoldoende zijn. Batavia werkt in bieten tegen bladluizen (o.a. groene perzikbladluis en zwarte bonenluis) en trips. Onderzoeksinstituut IRS onderzoekt op proefvelden de werking tegen de bietenvlieg. Batavia bestrijdt geen bietenkevers. Sikken: “We zijn blij dat de bietentelers dit middel hebben, maar het is lang niet zo effectief als de neonicotinoïden.”

Of registreer je om te kunnen reageren.