Akkerbouw

Achtergrond

Alert op aardappelmoeheid bij zetmeelteelt

Johan Koop bereidt zich voor op het nieuwe zetmeelseizoen. Foodtoepassingen van zetmeelaardappelen ziet hij als kans, aardappelmoeheid (AM) blijft een bedreiging.

Johan Koop stuurt de dagelijkse gang van zaken aan van Vof De Wissen, een typisch Veenkoloniaal akkerbouwbedrijf met van oudsher zetmeelaardappelen, suikerbieten en granen. “In 2008 kwamen er consumptie- en industrieaardappelen bij, in 2010 Parijse wortelen en in 2014 uien”, vertelt Koop, die voor het inkomen niet te afhankelijk wil zijn van een of twee teelten. De vof spreidt graag het risico door het telen van meer gewassen op zowel contractteelt als in vrije teelt.

Lees verder onder de foto.

Johan Koop (36) heeft samen met andere vennoten een akkerbouwbedrijf in Emmer-Compascuum. Hij woont met zijn vrouw Hanneke Heineke en hun dochter in Erica. Hanneke heeft een pensionstalling voor paarden in Erica. - Foto's: Hans Banus
Johan Koop (36) heeft samen met andere vennoten een akkerbouwbedrijf in Emmer-Compascuum. Hij woont met zijn vrouw Hanneke Heineke en hun dochter in Erica. Hanneke heeft een pensionstalling voor paarden in Erica. - Foto's: Hans Banus

Bedrijfsgegevens

160 hectare in gebruik
40 hectare zetmeelaardappelen
42 hectare consumptie- en industrieaardappelen
4 hectare eigen vermeerdering zetmeelpootgoed
27 hectare suikerbieten
30 hectare wintertarwe
10 hectare uien
7 hectare wortelen

Krap aanbod pootgoed

Koop is alweer bezig met het nieuwe teeltseizoen en het verwerken van zijn pootgoed: “In het algemeen is er wel een tekort aan pootgoed voor zetmeelaardappelen en ook de kwaliteit laat te wensen over. Er is meer virusziek en fusarium en de poters zijn heel kiemlustig.”

De Drentse vof had geen problemen met aankoop van pootgoed, omdat ze door eigen TBM-pootgoedvermeerdering relatief weinig pootgoed koopt. “We hebben alle rassen die zijn besteld, gekregen, maar het gaat dan ook maar om twee bigbags per ras. De meeste rassen vermeerderen we 2 keer. Twee ton pootgoed levert per seizoen circa 20 ton eigen vermeerderd pootgoed op.”

Lees verder onder de foto.

In voorbereiding op het nieuwe zetmeelteeltseizoen worden de kisten pootgoed gedraaid om straks meer stengels per knol te krijgen.
In voorbereiding op het nieuwe zetmeelteeltseizoen worden de kisten pootgoed gedraaid om straks meer stengels per knol te krijgen.

Lemige zandgrond

Koop teelt diverse rassen: Novano, Festien, Axion en Avito voor levering aan Avebe en Saxion en Saprodi voor levering aan de zetmeelfabriek van de Emsland Group in Emlichheim. Hij kiest voor rassen die goed passen op zijn lemige zandgrond. “We hebben een sterke aardappel nodig met een harde schil, die goed tegen vocht kan. Want in een normaal jaar hebben we natte grond en nog wel eens last van verslemping.” Daarnaast wordt gelet op resistenties tegen wratziekte, AM en rassen met een hoog opbrengend vermogen.

Lees verder onder de foto.

In de aardappelopslag staan de kisten met diverse rassen eigen vermeerderd pootgoed.
In de aardappelopslag staan de kisten met diverse rassen eigen vermeerderd pootgoed.

De zetmeelteelt

Qua grondbewerking werkt het Drentse bedrijf met een woeler met vaste tand en pakkerrol. “Tarwe- en groenbemesterland woel en spit ik alleen. Vanwege de relatief koude grond poten we vaak pas rond half april, waarbij we direct de rug opbouwen met een aanaardkap van Miedema.” Bij 20% opkomst van de zetmeelaardappelen spuit Koop met Arcade/Challenge om onkruiden te bestrijden, vooral melganzevoet, nachtschade, straatgras en perzikkruiden.

Als het gewas op de rij net niet dicht staat, spuit hij nog een keer met Titus. “Omdat we in een aardappeldicht gebied telen, houden we met name phytophthora goed in de gaten. Om efficiënt te spuiten, werken we met het Gewis advies- en Profi-programma van Agrovision. In een normaal jaar is het zaak om elke week tot elke 10 dagen onze aardappelen goed te beschermen tegen phythopthora.”

Koop maakt gebruik van adviezen van WPA Robertus. Volgens de teler is in een goed jaar een opbrengst van 45 ton zetmeelaardappelen per hectare mogelijk met 21% zetmeel. “In 2018 mistten we door de droogte 40% tot 45% opbrengst. Dat varieerde per ras en perceel.”

Lees verder onder de foto.

De helft van de kalimeststoffen zijn al in november 2018 in voorkoop gekocht tegen een gunstige prijs.
De helft van de kalimeststoffen zijn al in november 2018 in voorkoop gekocht tegen een gunstige prijs.

Aflevering pootgoed

Sinds 2007 levert Koop de helft van zijn zetmeelaardappelen aan de Emsland Group. “De opbrengstprijs is vaak gelijk aan die van Avebe. De levering aan de Duitse fabriek is flexibeler, want we brengen de aardappelen er zelf heen. Soms is eerder kunnen rooien en leveren praktisch voor een vervolgteelt.”

De vof bewaart een deel van de zetmeelaardappelen tot eind januari. Festin, Novano en Axion zijn daarvoor het meest geschikt. “Deze aardappelen rooi ik niet te vroeg voor een goed afgeharde aardappel. Saprodi en Saxion lever ik eerder af, want deze rassen hebben een hoog zetmeelgehalte en zijn meer blauwgevoelig.”

Lees verder onder de foto.

Johan Koop gebruikt de vetspuit om de veldspuit voor aardappelen straks goed te laten werken in het gewas.
Johan Koop gebruikt de vetspuit om de veldspuit voor aardappelen straks goed te laten werken in het gewas.

Ziektevrij pootgoed

Koop vindt aardappelmoeheid (AM) een grote bedreiging voor de zetmeelteelt. “De laatste jaren zien we steeds vaker virulentere aardappelcysteaaltjes oprukken en groeit de kans op AM-besmetting van percelen en pootgoed.” Daarom teelt de vof op de meeste percelen 1 op 3 aardappelen en koopt ze alleen hoogwaardig gekeurd S/E-pootgoed aan. “Voor de eigen vermeerdering en zetmeelaardappelteelt telen we nooit hetzelfde ras achter elkaar op hetzelfde perceel. We bemonsteren de TBM-pootgoedpercelen ook op vrijlevende alen en huren grasland bij om pootgoed op AM-vrije grond te kunnen vermeerderen. Ook een goede selectie van pootgoed, bestrijden van aardappelopslag en een goede uitvoering van loofdoding om nagroei te voorkomen, zijn belangrijk.”

Lees verder onder de foto.

Vof De Wissen in Emmer-Compascuum.
Vof De Wissen in Emmer-Compascuum.

Afbouw van Europese subsidies

De verschuiving van feed- naar foodtoepassingen bij Avebe ziet de Drentse teler als kans voor de zetmeelteelt: “Sinds 2010 is de opbrengstprijs van zetmeelaardappelen gestegen ondanks afbouw van Europese subsidies. De afnemers spelen met het winnen van hoogwaardig eiwit uit de zetmeelaardappel in op de toenemende vraag naar plantaardige eiwitten. Ook derivaten voor toepassingen als bindmiddel of voor bouwmaterialen leveren meer marge op voor zetmeelfabrieken en -telers.”

Lees verder onder de foto.

Johan Koop werkt met het Gewis advies- en Profi-programma van Agrovision om efficiënt te kunnen spuiten.
Johan Koop werkt met het Gewis advies- en Profi-programma van Agrovision om efficiënt te kunnen spuiten.

Lees ook: Zo voorkom je aardappelmoeheid of Maatwerk nodig tegen aardappelmoeheid

Of registreer je om te kunnen reageren.