Akkerbouw

Achtergrond

Afzet is grootste uitdaging voor nieuwe suikerfabriek in België

De nieuwe suikerfabriek in België komt nog 2.000 hectare bieten te kort. De initiatiefnemers denken dat die er gaan komen. Daarna komt dé uitdaging: een plek veroveren in de markt.

Onderzoekers van de Universiteit Hasselt trekken een harde conclusie in een studie naar de suikersector in België. Er bestaat een enorme machtsongelijkheid tussen de bietenteler en zijn suikerfabriek. De teler is voor zijn afzet helemaal afhankelijk van de fabriek, en moet het maar slikken als de bietenprijs laag uitvalt. Alternatieve gewassen zijn lastig, omdat de teler de afzetmarkt niet kent of de teeltkennis ontbeert. Daar komt bij dat België 3 suikerfabrieken kent, waarvan er 2 (Tiense Suikerraffinaderij en La Raffinerie Tirlemontoise) eigendom zijn van de Duitse suikerproducent Südzucker. De andere (Iscal Sucre) is eigendom van de familie Lippens. Er is geen coöperatie met oog voor het boerenbelang.

Coöperatieve suikerfabriek

Daarom begonnen 4 akkerbouwers in België 2,5 jaar geleden een project voor een gloednieuwe coöperatieve suikerfabriek. Ze waren de slechte bietenprijzen zat. De reacties uit de suikersector op het Belgische plan waren zacht gezegd meewarig. Een nieuwe bietenfabriek is nooit rendabel te maken, was de teneur. Je hebt niet alleen veel geld nodig. Maar je zit ook nog eens met een bietencampagne, waardoor je zo’n dure fabriek hooguit 5 maanden per jaar volop gebruikt.

1,4 miljoen ton bieten

Maar blijkbaar is er draagvlak voor het plan. Tot nu toe hebben 1.253 bietentelers zich aangemeld. Die willen per jaar 1,235 miljoen ton bieten leveren; zo’n 15.000 hectare. Daarmee is het doel bijna gehaald. De nieuwe coöperatie CoBT (Coopérative des Betteraviers Transformateurs) heeft 1,4 miljoen ton bieten nodig om rendabel te kunnen draaien. Dat betekent dat nog 165.000 ton nodig is, ongeveer 2.000 hectare. De initiatiefnemers denken dat dat gaat lukken. De Belgen telen jaarlijks 64.000 hectare bieten, en de verwachting is dat Tiense Suiker en Iscal geen beste prijzen betalen voor oogst 2018. Dat zou akkerbouwers moeten overhalen voor de CoBT te kiezen. Als die extra 2.000 hectare lukt, komt het met de financiering ook goed, stellen de initiatiefnemers. De bouw van de fabriek gaat € 327 miljoen kosten. Investeerders willen daar best in investeren, maar alleen als er genoeg bieten komen. Pas dan kan de fabriek rendabel draaien.

Duurzame suiker

Maar als de fabriek klaar is, wacht de grootste uitdaging. De CoBT moet zich invechten in een markt die geteisterd wordt door lage suikerprijzen. Wat moet je doen om afnemers aan je te binden? Nog minder geld vragen voor de suiker? De CoBT hoopt uiteraard dat de suikermarkt is aangetrokken als in september 2022 de eerste bieten door de fabriek gaan. Dat maakt het eenvoudiger een plekje te veroveren op de afzetmarkt. Daarnaast stellen de initiatiefnemers dat ze de meest duurzame suiker van de wereld gaan produceren. Dat klinkt leuk, maar het is de vraag in hoeverre dit een verkoopargument is bij een bulkproduct als suiker.

Ledenvergadering

In juni houdt de CoBT een ledenvergadering, en valt het besluit of de bouw kan beginnen. Akkerbouwers in België hebben dringend behoefte aan meer concurrentie om een hogere bietenprijs te krijgen. Dat pleit voor het plan. Maar ook als het wordt afgeblazen, hebben de initiatiefnemers nog een prestatie neergezet door ruim 1.200 boeren warm te krijgen voor een plan waar de hele suikersector erg sceptisch over was.

Of registreer je om te kunnen reageren.