Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Virusdreiging groot voor pootgoedteelt in 2020

Pootaardappelen kunnen in 2020 weer veel last krijgen van virus, net als in 2018 en 2019. Terwijl de luizenbestrijding steeds lastiger wordt voor de telers.

Pootgoedtelers kunnen in 2020 weer een hoge virusdruk verwachten. Dat komt omdat het pootgoed dit jaar veel last had van virus. De keurmeesters van de NAK zagen vanaf begin juni virusaantastingen. De top werd bereikt in de derde week van juni (week 25) met bijna 4.000 waarnemingen van virus. Dat is 2 keer zo veel als de top in 2018, dat ook al een virusjaar was.

2018 een droog jaar

Er zijn een aantal oorzaken voor de hoge virusdruk in 2019. Allereerst was 2018 een droog jaar. Dan zijn virusaantastingen in een aardappelgewas minder zichtbaar, zodat besmette planten blijven staan. Dat was te zien in de nacontrole van 2018, dat leidde tot 25% klasseverlaging. Daardoor zijn in het voorjaar van 2019 meer virusbesmette pootaardappelen gepoot.

Lees verder onder de foto

De NAK voert de nacontrole uit bij pootaardappelen. Dit buisje bevat sap van gemalen aardappelschillen, dat wordt gebruikt voor onderzoek op virussen. - Foto: Mark Pasveer
De NAK voert de nacontrole uit bij pootaardappelen. Dit buisje bevat sap van gemalen aardappelschillen, dat wordt gebruikt voor onderzoek op virussen. - Foto: Mark Pasveer

Veel luizen vroeg in het jaar

Een andere oorzaak van de hoge virusdruk in 2019 is dat de NAK al vroeg in het jaar veel luizen telde. Het aantal luizen, de soort luizen en de mate waarin ze virus overdragen, wordt uitgedrukt in de vectorendruk. Die begon eind april al op te lopen, blijkt uit gegevens van de NAK. Dat is 3 weken eerder dan in voorgaande jaren.

Daardoor was er al vroeg in het groeiseizoen een hoge vectorendruk, waardoor veel pootgoed een virusbesmetting opliep. De NAK verlaagde tijdens de veldkeuring dan ook maar liefst 2.500 hectare pootgoed in klasse vanwege te veel virusbesmette planten. In voorgaande jaren was dat niet meer dan 700 hectare.

36,6% van het pootgoed in klasse verlaagd

Het laat zich raden waar de hoge virusdruk tijdens de teelt toe leidde in de nacontrole na de oogst. De NAK verlaagde maar liefst 36,6% van het pootgoed in klasse. Zo’n hoog verlagingspercentage in de nacontrole is in zeker 20 jaar niet voorgekomen. Bij teelt 2018 was dat 25%, ook al veel door de hoge virusdruk. De jaren daarvoor was dat ruim onder de 20% en vaak onder de 10%. De vele klasseverlagingen heeft gevolgen voor de pootgoedteelt in 2020. Er zullen meer virusbesmette knollen worden gepoot.

Totale areaal aardappelen groeit

De virusdruk wordt nog eens versterkt doordat het totale areaal aardappelen in Nederland groeit. Dat vergroot de kans dat luizen virusbesmette planten aanprikken, in de gewassen of in aardappelopslag. Dit jaar is volgens het CBS 167.611 hectare poot-, consumptie- en zetmeelaardappelen geteeld. Dat is het grootste aardappelareaal sinds 2001 en een groei van 8% in tien jaar.

Luizenmiddelen verboden

De virusdruk neemt dus toe, terwijl de pootgoedtelers steeds minder mogelijkheden hebben de luizen onder de duim te houden. Sinds 2019 zijn al de luizenmiddelen Actara (werkzame stof: thiametoxam) en Chess (pymetronzine) verboden. Na 2020 verdwijnt ook nog Calypso (thiacloprid).

Er blijven luizendoders over, maar wel weinig die al vroeg in het groeiseizoen inzetbaar zijn. Bij Gazelle (acetamiprid) moet minimaal de helft van de grond bedekt zijn met loof. Closer (sulfoxaflor) en Batavia (spirotetramat) kunnen pas worden gebruikt na de bloei. En Tepekki (flonicamid) maakt bovenmaats pootgoed ongeschikt voor afzet in de consumptie.

Telers kunnen ook diverse pyrethroïden spuiten, maar deze middelen zijn schadelijk voor de natuurlijke vijanden van de luizen. Volgend jaar wordt dus weer een uitdaging voor de pootgoedtelers, net als 2018 en 2019 ook al waren.

Eén reactie

  • dehaakjes1

    In bovenstaand artikel worden minerale oliën niet genoemd, terwijl bespuitingen hiermee juist het meeste effect hebben op het voorkomen van Y-virus.
    Deze zijn waarschijnlijk veel te weinig toegepast met als gevolg de slechte resultaten in de nacontrole.

Of registreer je om te kunnen reageren.