Akkerbouw

Achtergrond 25 reacties

‘Ban de ploeg en kunstmest’

Volgens Pius Floris, eigenaar-directeur van PHC, is het slecht gesteld met de Nederlandse bodems. Een systeemomslag is nodig. Gebruik mycorrhiza en stop met ploegen en kunstmest. Een interview.

Het bedrijf Plant Health Cure (PHC) in Oisterwijk (N.-Br.) is specialist en, op basis van de omzet, marktleider op het gebied van mycorrhizatechnologie en bodembiologie in West-Europa. Eigenaar-directeur van PHC is Pius Floris.

PHC in korte tijd grote speler in biostimulanten

Pius Floris (64) is eigenaar-directeur van Plant Health Cure in Oisterwijk. PHC beschrijft zijn producten als nuttige bodemschimmels en bodembacteriën en andere middelen die planten weerbaar maken en beter laten functioneren. - Foto: Bert Jansen
Pius Floris (64) is eigenaar-directeur van Plant Health Cure in Oisterwijk. PHC beschrijft zijn producten als nuttige bodemschimmels en bodembacteriën en andere middelen die planten weerbaar maken en beter laten functioneren. - Foto: Bert Jansen

Pius Floris is decennia lang actief geweest als boomspecialist. In 1997 heeft hij met een van zijn voormalige Amerikaanse professoren het bedrijf Plant Health Care opgericht. Zes jaar geleden heeft hij met zijn vrouw Philo de Europese tak van het bedrijf overgenomen en de naam gewijzigd in Plant Health Cure. Want Care staat voor verzorgen, terwijl Cure staat voor herstellen. Sinds drie jaar is PHC naast alle andere agrarische sectoren ook actief in de akkerbouw. Met succes. Intussen realiseert PHC in de akkerbouw in Nederland een jaaromzet van € 1,5 miljoen.

Het gesprek vindt plaats in de vergaderruimte op de eerste etage van PHC in Oisterwijk, met uitzicht op de openbare weg. Floris loopt naar het raam en wijst naar de esdoorns in de berm. De bomen aan deze kant van de weg zijn beduidend groter en voller in het blad dan die aan de overzijde. Toch zijn ze even oud. Toen PHC vijf jaar terug het pand in Oisterwijk betrok, besloot Floris de esdoorns aan ‘zijn’ kant te inoculeren met mycorrhiza’s. “Het voorbeeld dat een gezonde bodem bepalend is voor gewassen, staat hier recht voor onze entree. De bomen zijn een deel van onze reclame.”

Doordat de aandacht voor bodem en bodemleven onder akkerbouwers is toegenomen, is de stand van de Nederlandse bodem wel vrij redelijk. Mee eens?

“Nee joh. Het is moeilijk om over gemeenplaatsen te spreken. Op sommige plekken zit het met de bodem en bodemleven wel snor. Zoals akkers die al langdurig niet kerend zijn bewerkt of blijvend grasland. Tegenvoorbeelden zijn er echter des te meer. Dat diverse percelen in Flevoland al gediepploegd zijn, omdat ze onbewerkbaar zijn geworden, terwijl deze maagdelijke gronden pas veertig tot zeventig jaar geleden zijn ingepolderd. In zo’n korte tijd verpest. Het grootste deel van de telers en adviseurs verdedigt wat ze ooit op school geleerd hebben. Dat mag, telers hebben de vrijheid te doen wat ze altijd al deden. Ik betwijfel of er telers zijn die auto’s rijden van dertig jaar oud, anders dan als hobby. Waarom dan wel vasthouden aan landbouwprincipes van vijftig jaar oud? We hebben het altijd zo gedaan, is geen argument meer.”

Wat zijn volgens u de twee belangrijkste verbeterpunten voor akkerbouwers?

“Ban de ploeg. Ploegen is een van de slechtste dingen die je met grond kunt doen. Je helpt de bodemecologie volledig overstuur. Grond is een levend organisme, geen substraat waarmee je elk jaar kan doen wat je wilt. Biologische, chemische en fysische factoren maken de grond. Ik zeg bewust biologische als eerste, want de biologische factoren zijn bepalend voor een gezonde grond. Ik hoor bij boeren te snel ‘ja, maar’, als ik vraag: waarom stop je niet met ploegen? Ja, maar de onkruiddruk. Ja, maar ik wil zuurstof in de grond. Door direct ‘ja, maar’ te roepen, blijkt dat ze eigenlijk niet openstaan voor argumenten om juist wel te stoppen met ploegen.

Kali60? Chloor moet je desgewenst in je wc gooien, niet op het land

Zwarte braak na ploegen in het najaar is moord op het bodemleven. Alle bodemorganismen die van wortels en gewasresten leven, leggen het loodje. Wij kunnen toch ook niet een hele winter zonder voedsel? Groenbemesters laten overwinteren, is daarom goed voor de structuur en de biologie.

Kunstmest tot slot. Planten die uitsluitend met kunstmest bemest worden, worden geheid ziek. Ik merk al dat de meeste telers daarvan zijn doordrongen. Zo’n tien jaar terug hoorde ik nog wel eens telers beweren dat 100% kunstmest beter is voor de grond, maar tegenwoordig beweert geen boer dat meer. Kunstmest is de oorzaak van de meeste plantenziekten. Het huidige bemestingssysteem is gebaseerd op zestien elementen, N, P, K en diverse sporenelementen. Als wij moeten leven op basis van slechts zestien elementen, zijn we binnen de kortste keren overleden. Het menselijk lichaam heeft namelijk behoefte aan dertig elementen of meer. Van sommige hebben we maar heel weinig nodig, maar zonder kunnen we niet.

Vroeger werd het brood in bakkerijen gebakken in echte ovens en werd de as later onder meer opgewerkt tot meststof. Houtas bevat van nature alle elementen die de boom in zijn leven heeft opgenomen uit de bodem. De laatste potasfabriek in Bergen op Zoom sloot in 1972 haar deuren. Nu onttrekken we alle elementen aan de grond en geven er slechts maximaal zestien terug. Ik vraag me zelfs af of de huidige dierlijke mest ook nog wel evenveel elementen bevat als vroeger, omdat gras bijvoorbeeld ook groeit op basis van kunstmest. Hoe volledig is het voedselpakket van koeien? Ik weet het niet.

Mycorrhiza inbrengen, stoppen met ploegen en na een omslagperiode stoppen met kunstmest

Nog zoiets. Kaliumbemesting met Kali60. Goedkoop, maar een groot bestanddeel daarvan is chloor. Chloor moet je desgewenst in je wc gooien, maar niet op het land. Het doodt het bodemleven. Kaliumchloride is een delfstof. Gooi een baksteen in een oplossing met Kali60 en de steen verpulvert na verloop van tijd. Hetzelfde doet Kali60 met kleideeltjes. Deze worden steeds kleiner. Het lutumgehalte van de grond wordt steeds hoger en de grond verdicht daardoor steeds makkelijker. Daardoor is er ook minder ruimte voor de noodzakelijke bodemorganismen. Alleen als je überhaupt niet gelooft in bodemleven, kan ik me voorstellen dat je met Kali60 bemest.”

Als de bodem in orde is, zoals veel Nederlandse bodems, dan bieden mycorrhiza’s geen meerwaarde, blijkt uit onderzoeken.

“Pertinent onjuist! Het klopt dat mycorrhiza toevoegen onder Nederlandse omstandigheden niet leidt tot hogere opbrengsten. Dat kan ook niet. Nederlandse telers hebben door slim te bemesten en te spuiten hun hectare-opbrengsten gemaximaliseerd. In dit teeltsysteem mycorrhiza toevoegen aan je grond, levert geen meeropbrengst op. Echter, niemand heeft het erover wat mycorrhiza doet voor de grond. Mycorrhiza’s leven in symbiose met de plant. De schimmeldraden vormen een verlengde van de haarwortels van de plant. Mycorrhiza’s vergroten zodoende het bereik van de haarwortels, waardoor verder gelegen voedingsstoffen bereikt worden. De plantwortels op hun beurt scheiden weer suikers uit, als voeding voor bacteriën in de rhizosfeer. De schimmeldraden van mycorrhiza produceren glomaline. Dat is een eiwit, een soort permanente lijmstof en een goede CO2-binder. Let op mijn woorden, glomaline wordt in de nabije toekomst een hot item. Je moet mycorrhiza dus zien als een diepte-investering in je grond die degeneratie van de grond tegengaat en de structuur verbetert.

Bodemherstel is niet eenvoudig. Met alleen mycorrhiza inbrengen red je het niet. Het is een systeemomslag. Dus mycorrhiza inbrengen, stoppen met ploegen en na een omslagperiode stoppen met kunstmest. Binnen enkele jaren ken je je grond niet meer terug.”

Rond biostimulanten hangt vaak nog een zweem van kwakzalverij. De Europese Commissie werkt aan regelgeving rond de toelating van biostimulanten.

“Een goede zaak en hoogst noodzakelijk. Driekwart van de aanbieders van biostimulanten, als het er al niet meer zijn, is freerider en geeft geen inzage in wat exact in hun producten zit. Ook zijn diverse biostimulanten verkapte natuurlijke gewasbeschermingsmiddelen zonder officiële Ctgb-toelating. Dat kan natuurlijk niet. Wetgeving is daarom een goede zaak. Als een middel tegen iets is, is het altijd een bestrijdingsmiddel. Echte biostimulanten zijn voor de plant. Ik heb niks tegen bestrijdingsmiddelen, net zomin als tegen medicijnen, maar als je je realiseert dat het gebruik van de meeste bestrijdingsmiddelen noodzakelijk is omdat we met kunstmest de planten ondervoeden, dan zijn bestrijdingsmiddelen niks anders dan symptoomonderdrukkers. We moeten juist de oorzaak aanpakken. Minder ziek, omdat de plant sterker en weerbaarder is. Dát is de toekomst van de agrarische sector.”

Laatste reacties

  • Limburger

    In natte jaren is grond die niet geploegd is veel moeilijker te rooien is mijn ervaring.
    Ook de kwaliteit van de aardappelen is veel minder. Meer vreterij end. bij aardappelen is beter dan niet ploegen.

  • kanaal

    zonder ploeg alleen roundup cultuur en geen rotatie meer met gras dus weg met de kringloop landbouw?

  • kleine boer

    Hoeveel Ha zou de man zelf hebben ? En wat haalt ie er meer vanaf als zijn buurman?

  • agratax(1)

    Ik vind bovenstaande reacties uit gaan van het Negatieve. Ik weet wel dat in mest van dieren die voer krijgen waar bv. Koper aan ontbreekt de Koper afwezig is. De biologische boer die ik eens sprak verbaasde zich over de slechte groei van zijn gras en granen. Hij gebruikte immers mest van zijn koeien en nooit kunstmest. Hiermee bleef hij kopergebrek houden met alle gevolgen van dien. Hiermee wil ik niet zeggen, dat de oplossing in biostimulanten ligt als er elementen ontbreken of in te lage concentraties aanwezig zijn in de boden, kunnen deze "super hulpen" ook niks uitrichten.

  • pinkeltje

    Niet oogsten is helemaal top voor de conditie van de grond! Lekker realistisch om in ons klimaat de ploeg te verklaren tot het stomste dat je doen kunt. Al helemaal als straks RoundUp wordt verboden en daar geen goed alternatief voor zou zijn.

  • HGEERLIGS

    Alle mineralen die de boeren in het voedsel weten te krijgen verlaten via het riool. de rioolzuivering en de slibverbranding onze voedsel kringloop en komen hier niet meer in terug. Deze netto uitstroom van mineralen uit de landbouw moet gecompenseerd worden met input van mineralen uit de mijnen. Dit zijn de delfstoffen die verwerkt worden tot kunstmest.

    Zolang de consument van de landbouw neemt (voedsel) maar niets terug geeft (poep) is het een illusie om te denken dat we zonder kunstmest kunnen.

  • heeeee


    Die esdoorn boompjes zullen aan de zon kant staan.de grond is zo slecht dat er wel met gemak 100ton bieten groei,allemaal kletspraat.

  • WJHDKremer

    Ban PHC. Puur een marketing verhaal

  • info36

    Een duidelijk woord voor deze onzin is kwakzalverij.

  • Gat

    Wij van wc eend adviseren wc eend.

  • Piusfloris

    Bij een interview worden vragen gesteld die zo eerlijk mogelijk worden beantwoord. Ik weet ook wel dat we het nooit voor iedereen goed kunnen doen. En iedereen mag zeggen wat hij of zij wil. Allemaal goed en wel. Maar voor de telers en boeren die wij mogen adviseren en bijstaan in 37 landen vind ik de Negatieve commentaren wel jammer. Want met de negatieve opmerkingen wordt gesuggereerd dat zij onzinnig bezig zijn. Als je als lezer iets positiefs te melden hebt over bodemgezondheid, wil je dat dan in een commentaar hieronder aangeven? Dat brengt dan weer wat balans. Dank je wel. Pius Floris.

  • farmerbn

    Ik zou denken dat je dan die 30 elementen op je land moet brengen als 16 elementen te weinig is. Ik geloof wél in zijn product want door zijn werking kunnen de planten meer uit de bodem opnemen. Maar als je vervolgens de opgenomen stoffen niet aanvult zal de bodem later leeg zijn.

  • huigenboer

    Wat een lulkoek, en wat makkelijk om kerende grondbewerking en kunstmest gelijk maar in de prullenbak te gooien. En te suggereren dat biostimulanten de toekomst zijn en basis voor een goede productie, wat duidelijk niet bewezen is.
    In een gezond bouwplan met voldoende maaivruchten, vaste mest, compost past ook prima een ploeg, de juiste kunstmest (met zo min mogelijk zout) en gbm.

  • Almagro

    Nou Pius, daar gaan we dan. 3 jaar terug heb ik een akkerbouwbedrijf gekocht in Andalusië in de Serrania de Ronda. Middelzware klei, 700m hoogte en heuvelachtig. In dit deel van Spanje valt genoeg regen maar in de zomermaanden geen drop. Geploegd werdt hier nooit maar de bemesting bestond nagenoeg geheel uit kunstmest. Nou gebruiken wij slechts enkel schapen en geitenmest wat hier duur en bewerkelijk is. Maar nu na enkele seizoenen kun je al zien dat de grond minder droogte gevoelig wordt en beter bewerkbaar. De opbrengsten zijn bij tarwe 5-6 ton, kikkererwten en bonen 2 ton en de rest van de 45 ha bestaat uit wijngaard en olijven. Er wordt nauwelijks gespoten simpel omdat het duur is en in juli en augustus toch alles weg droogt. Ook levert deze manier de meeste EU premie op die in relatie tot de grondprijzen al snel 3% rendement oplevert. Tot zover ondersteunt dit uw verhaal.
    Nu mijn vraag: sinds kort heb ik de beschikking over insectenmest. Deze mest bevat naast matig N veel P en K en veel sporenelementen
    Ook bevat de mest 5 - 7 % chitine. Wat mag ik hier van verwachten vooral in relatie tot plant weerbaarheid/gezondheid?

  • farmerbn

    Dat is vragen om gratis advies Almagro!! Dat zal niet lukken.

  • Almagro

    Farmerbn, natuurlijk wel! Toch Pius?

  • Tinus1

    Er zal best een kern van waarheid in zitten. Maar zoveel gronden, zoveel verschillen. De rede dat in Nederland het één en ander wel lukt en in die andere 36 niet zit hem in goede beschikbaarheid van (dierlijke) mest! Knoop goed in je oren dat voorbij is als die plannen van de L (inkse) G (roene) K (erk) allemaal doorgaan. Wanneer zijn de ontgonnen zand/veengebieden echt tot bloei gekomen? Nadat er genoeg (dierlijke) mest beschikbaar was!

  • pinkeltje

    Zou het hier iedere zomer gortdroog zijn of iedere winter zoals in grote delen van de wereld 20 graden vriezen dan was de ploeg hier ook al lang het grootste deel van de markt verloren. Maar wat ga je doen in ons klimaat met het perceel waar nu nog witlofwortels of suikerbieten worden gerooid? Als het geen ploegen wordt, dan maar spitten, maar met een beetje krabbelen in het voorjaar zal het anders dan een graangewasje niet veel gaan worden. Of zie ik dat verkeerd?

  • Alco

    Lucht in de grond krijg je met ploegen en ondergronder.
    Laten we dat niet vergeten!

  • zunnie1

    Ik heb groot respect voor de groep pionierende akkerbouwers die op zoek gaan naar nieuwe/andere teeltsystemen die liggen tussen de traditionele NPK-landbouw en biologische landbouw. Bij zo'n teeltsysteem hoort NKG, groenbemestermengsels, vermindering kunstmestzouten, aanvoer goede/vaste dierlijke mest en andere org.stof etcetera. Als bodem en gewas weerbaarder zijn is ook minder chemie nodig. Niet kijken naar symptomen maar zoeken naar oorzaken (vaak in de bodem). Mogelijk ook biostimulanten als katalysator voor herstel. Deze akkerbouwers gaan zelf aan de slag (helaas nog zonder stimulerende ondersteuning vanuit de overheid of afnemers) omdat ze het besef hebben dat het traditionele teeltsysteem tegen/over de grenzen loopt. Langjarige (5-10 Jr) praktijkproeven zijn nodig, hernieuwen van bodemkundige kennis (met name de biologische aspecten), samenspel van lowtech en hightech.

  • martinklem

    Wij van wc eend, raden wc eend aan!!!

  • Piusfloris

    Hallo Almagro. Mooi verhaal en mooie ervaringen. Het is duidelijk dat de grond langzaam beter wordt en de gewassen dus dieper kunnen wortelen om met behulp van mycorrhizaschimmels het capillaire water op te nemen dat in de winter in de bodem wordt opgeslagen. Daarmee overleven de planten de droge zomers. Je hebt er goed aan gedaan om kunstmest in te ruilen voor dierlijke mest. Ook de wortelresten van de gewassen leveren een bijdrage aan de bodemgezondheid. Door niet te ploegen biedt je de wortels van de nieuwe planten als het ware een gratis lift naar diepere bodemlagen waar het capillaire water ligt opgeslagen. Planten kunnen bij een vochtgehalte van 22% het vocht uit de grond opnemen. Dan voelt de grond voor ons als stofdroog.

  • Piusfloris

    deel 2 aan ALMAGRO Dan de insectenmest. Dat is letterlijk prima spul! Chitine is fantastisch voedsel voor vele schimmelsoorten. Die groeien goed op chitine. De meeste nematoden eitjes zijn rijk aan chitine. Daarmee vormen zij een geweldige voedselbron voor veel schimmelsoorten. Dat heeft ertoe geleidt dat ik er een gezegde van heb gemaakt. Als iemand een aaltjesprobleem heeft corrigeer ik dat door te zeggen dat ze een schimmelprobleem hebben. Want het gebruik van fungiciden heeft geleidt tot een dramatische armoede aan schimmels in de landbouwgrond. Daardoor kunnen aaltjes zich ongebreideld vermeerderen. In een schimmelrijke bodem worden de eitjes van nematoden massaal opgevreten.

  • Piusfloris

    Deel 3 ALMAGRODus pas je insectenmest maar toe in ruime hoeveelheid. Maar er is nog iets. Dan moet je wel de goede schimmels in de bodem hebben. Met het oog op de geschiedenis van jouw grond zou ik daar niet blind op vertrouwen. Prof. Bisseling van de WUR heeft aangetoond dat organismen die verdwenen zijn uit de grond uit zichzelf meestal niet terugkomen. Simpelweg omdat de ruimte dan is ingenomen door andere organismen die hun plekje niet zomaar afstaan. (stoelendans) Daarom is het van belang om te overwegen om een product als Biovin Granulaat te strooien. Dan breng je de schimmels en bacterien terug in de gronde kunt het ook met compost proberen maar dat bevat meestal alleen de schimmels die ruwe organische stof omzetten (composteringsproces) en niet bijdragen aan herstel van de schimmelpopulatie die bijdragen aan een weerbare bodem. Deze werkwijze draagt bij aan de gezondheid van de planten die op hun beurt de bodem nog sneller verbeteren.

  • Sjefo

    Even de opbrengsten per hectare in Nederland erbij nemen !!
    Een doodzonde is het verplicht ( door overheid) roofbouw plegen op onze gronden, door jaar in jaar uit onder de norm te bemesten.

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.