Akkerbouw

Achtergrond

Brits project kweekt tegen vergelingsziekte resistente biet

Een Brits project kweekt bieten die bestand zijn tegen vergelingsziekte. Over vijf jaar moet die biet er zijn.

In diverse bietenpercelen in Nederland zitten ovale gele plekken. Daar zijn de bieten besmet met vergelingsziekte. Tot dit jaar waren de bieten beschermd tegen insecten via de neonicotinoïden in de zaadcoating. Daardoor kreeg de perzikbladluis, die het vergelingsvirus overbrengt, geen kans om jonge bieten te infecteren. Nu de neonicotinoïden verboden zijn, moeten boeren andere wegen bewandelen om de bieten te beschermen tegen vergelingsziekte.

Eerste resultaten veelbelovend

In Groot-Brittannië vinden sinds 2014 proeven plaats om te kijken of bieten via veredeling tolerant zijn te maken tegen het vergelingsvirus, of zelfs resistent. De eerste resultaten zijn veelbelovend, zegt onderzoeker Mark Stevens van de British Beet Research Organisation (BBRO) in het Britse vakblad Farmers Weekly. “Afhankelijk van hoe de proeven verder verlopen, kan binnen vijf jaar een resistent ras beschikbaar komen voor de bietentelers.”

Inkruisen erg lastig

Het project is een samenwerking van de BRRO en de veredelingsbedrijven SESVanderHave en MariboHilleshög. Onderzoeksinstelling ADAS voert het uit. Manager Ian Munnery van SESVanderHave in het Verenigd Koninkrijk wil geen jaartal noemen wanneer een resistent bietenras beschikbaar komt. “Het inkruisen van een resistentie tegen vergelingsziekte is namelijk erg lastig. Vergelingsziekte wordt veroorzaakt door drie soorten virussen. En de virussen kunnen worden verspreid door meerdere luizensoorten. Dat maakt het gecompliceerd om een tolerantie in te kruisen, laat staan dat je een bietenras resistent maakt tegen vergelingsziekte. En zelfs als het lukt, heb je de complicatie dat luizen evolueren. Dan moet je nieuwe resistenties inbouwen.”

Noodzaak groot

De veredeling op weerbaarheid tegen vergelingsziekte is net begonnen, zegt Munnery. “Er was eerder geen noodzaak, de bieten werden immers beschermd tegen luizen via de neonicotinoïden. Nu is die noodzaak heel groot, vooral in het Verenigd Koninkrijk. Ons klimaat is zo mild dat de eerste suikerbieten al worden gezaaid als de laatste voederbieten en energiebieten nog gerooid moeten worden. Dat geeft een constante ziektedruk door vergelingsziekte.”

Andere maatregelen

Zolang er geen resistente rassen zijn, kunnen telers andere maatregelen nemen om schade door vergelingsziekte te beperken. Munnery: “Probeer zo vroeg mogelijk te zaaien. Dan zijn de bladeren harder en dikker en daardoor minder aantrekkelijk voor bladluizen en andere insecten. Ik raad telers ook aan goed te controleren of een bespuiting met een insecticide heeft gewerkt. Er komt namelijk resistentie voor bij luizen. Bij een te geringe werking is het verstandig een andere actieve stof te gebruiken. Ook zien we dat bieten die voldoende voedingsstoffen tot hun beschikking hebben, minder last hebben van vergelingsziekte. Het is dus ook belangrijk dat de teler vergelingsziekte niet verwart met een gebrek aan voedingsstoffen.”

Of registreer je om te kunnen reageren.