Akkerbouw

Achtergrond 4 reacties

Suikersector verkeert in zwaar weer

De extreem lage suikerprijs duwt de bietenverwerkers in de rode cijfers. Dat drukt enorm op de bietenprijzen in Europa.
  • Suiker Unie draait met verlies
  • Bietenprijs België onder € 23
  • Frans saldo tot € 500 verlies per hectare

De suikersector in de EU kraakt in zijn voegen. De lage suikerprijs laat zijn verwoestende sporen na bij de bietentelers en de suikerproducenten in Europa. De Franse akkerbouwers lijden verlies op de bietenteelt. Voorzitter Eric Lainé van de Conféderation Generale des Planteurs de Betteraves, de Franse vereniging van bietentelers, schat het verlies voor oogst 2018 op gemiddeld € 400 tot € 500 per hectare. “Het is voor het eerst dat de Franse bietentelers de productiekosten niet terugverdienen”, zegt Lainé in een interview met het vakblad Le Betteravier.

In België betaalde Iscal in december voor de bietenoogst van 2018 een voorschot van € 10,30 per ton bieten (basis 17,5% suiker) aan de telers. Dat is € 3,13 lager dan het voorschot dat voor oogst 2017 is betaald. De Confederatie van Belgische Bietenplanters (CBB) verwacht op basis daarvan dat Iscal € 22,89 per ton bieten gaat betalen voor de oogst van 2018. Zo’n lage bietenprijs is een bittere pil voor de telers, stelt de CBB in haar nieuwsbrief.

De bietenoogst van 2018 is mager voor veel telers. Dat komt door de combinatie van lage opbrengsten door droogte en een lage bietenprijs. Doordat suiker spotgoedkoop is, lijden de bietenverwerkers verlies op de suikerproductie. - Foto: Mark Pasveer
De bietenoogst van 2018 is mager voor veel telers. Dat komt door de combinatie van lage opbrengsten door droogte en een lage bietenprijs. Doordat suiker spotgoedkoop is, lijden de bietenverwerkers verlies op de suikerproductie. - Foto: Mark Pasveer

Suikerprijs naar dieptepunt

De Europese Commissie berekent iedere maand de gemiddelde verkoopprijs voor geraffineerde suiker. Die bedroeg € 320 in oktober. Suiker is nog nooit zo goedkoop geweest in de EU sinds de Commissie in juli 2006 startte met de maandelijkse publicatie van de gemiddelde suikerprijs. In heel 2018 ligt de gemiddelde suikerprijs iedere maand onder de € 400, een niveau dat in zeker twaalf jaar niet meer is voorgekomen. De extreem lage prijs duwt de bietenverwerkers in de rode cijfers. Dat drukt enorm op de bietenprijzen.

Suikerproducenten lijden forse verliezen

Niet alleen de bietentelers, maar ook de suikerproducenten lijden onder de malaise. Südzucker, de grootste Europese suikerproducent, leed in het tweede kwartaal van boekjaar 2018-‘19 (1 juni t/m 31 augustus) een verlies van € 6 miljoen op de suikeractiviteiten. Voor heel 2018-‘19 verwacht het concern een verlies op de suikeractiviteiten van € 100 miljoen tot € 200 miljoen.

De andere grote Duitse suikerproducent Nordzucker verwacht in 2018 een verlies van € 40 miljoen. Dat verlies wordt nog groter in 2019. Daarom gaat Nordzucker snijden in de kosten.

Nordzucker lijdt verlies op de suikerproductie. Het Duitse concern verwacht in 2018 een verlies te lijden van €40 miljoen. Dat verlies wordt nog groter in 2019. - Foto: ANP
Nordzucker lijdt verlies op de suikerproductie. Het Duitse concern verwacht in 2018 een verlies te lijden van €40 miljoen. Dat verlies wordt nog groter in 2019. - Foto: ANP

Ook in Frankrijk zijn de druiven zuur. Coöperatie Tereos heeft in de eerste helft van boekjaar 2017-‘18 een verlies geleden van € 96 miljoen. De cijfers over het hele boekjaar zijn nog niet bekendgemaakt, maar Tereos verwacht rode cijfers te schrijven. Ook coöperatie Cristal Union heeft het zwaar. Over 2018 verwacht de coöperatie een verlies. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat de Franse bietentelerscoöperatie rode cijfers schrijft.

Slechte vooruitzichten voor bietenoogst 2019

Ook voor bietenoogst 2019 zijn de vooruitzichten niet goed in Europa. Het Franse marktbureau Agritel verwacht dat de suikerproducenten in de EU het dit jaar nog moeilijker krijgen dan vorig jaar. Dat komt door de stijgende graanprijzen in de Europese Unie. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) noteerde eind 2018 rond € 215 per ton voertarwe, Rotterdam geleverd. Dat is de hoogste tarweprijs in 6 jaar. De termijnmarkt in Parijs noteert de hoogste tarweprijzen in bijna 5 jaar. De gerstprijs is de hoogste in 6 jaar. Dat roept bij akkerbouwers de vraag op wat ze gaan telen in 2019, stelt Agritel.

De suikerproducenten kunnen geen aantrekkelijke bietenprijzen beloven. Door de stijgende graanprijzen kan het bietenareaal dan ook flink dalen in 2019, verwacht het marktbureau. Dit betekent nog meer kopzorgen voor de suikerproducenten omdat ze de kosten moeten verdelen over minder bieten. Terwijl veel producenten in de aanloop naar de afschaffing van de suikerquotering eind september 2017 flink hebben geïnvesteerd in hun fabrieken. Dit brengt de suikerproducenten in nog grotere problemen, stelt het marktbureau.

Suiker Unie lijdt in 2018 voor het eerst verlies

Ook Suiker Unie ontkomt niet aan de malaise. In oktober meldde bietentelerscoöperatie Cosun, eigenaar van Suiker Unie, dat het bedrijf voor het eerst in haar geschiedenis met verlies draait. Maar dat wordt wel vertekend door de basisprijs van € 32,50 per ton bieten (basis 17% suiker) die Suiker Unie minstens aan de Cosun-leden moet betalen. Dat is € 10 meer dan de bietenprijs die de CBB verwacht voor de Belgische akkerbouwers die hun bieten leveren aan Iscal. Suiker Unie verwerkt bijna 7 miljoen ton bieten. Dat scheelt bijna € 70 miljoen. Als Suiker Unie dezelfde bietenprijs zou betalen als Iscal, zou Suiker Unie nog wel winst maken, in tegenstelling tot de grote buitenlandse concurrenten.

Omdat Suiker Unie zo’n 40% van de omzet van Cosun realiseert, heeft de lage suikerprijs een groot effect op de financiële resultaten van Cosun. De coöperatie is eigendom van 9.200 bietentelers. Dirk de Lugt, voorzitter van de raad van beheer, waarschuwde in oktober zijn leden dat 2018 het zwaarste jaar ooit wordt voor Cosun.

De aanvoer van bieten bij de fabriek van Suiker Unie in Dinteloord. - Foto: Joep van der Pal
De aanvoer van bieten bij de fabriek van Suiker Unie in Dinteloord. - Foto: Joep van der Pal

Winst dochterbedrijven compenseert verlies Suiker Unie

Maar de coöperatie heeft wel als voordeel dat het activiteiten heeft naast de suikerproductie. De coöperatie heeft 5 dochterbedrijven. De belangrijkste 2 zijn Suiker Unie en aardappelverwerker Aviko. Die realiseerden in 2017 beide ongeveer 40% van de totale omzet van Cosun. Daarnaast zijn er nog Duynie (veevoer), SVZ (groente- en fruitingrediënten) en Sensus (cichorei).

In moeilijke tijden bewijst de strategie van Cosun zijn waarde

Albert Markusse, directievoorzitter Cosun

De winsten van de andere dochterbedrijven compenseren het verlies bij Suiker Unie, waardoor Cosun verwacht over bietenoogst 2018 toch een kleine plus te kunnen betalen op de basisprijs van € 32,50. Cosun neemt maatregelen om de winst te verbeteren, zegt directievoorzitter Albert Markusse in een interview met Boerderij. Er wordt nog scherper op marktkansen en kosten gelet en investeringen die uitgesteld kunnen worden, worden uitgesteld.

Tekst gaat verder onder het interview met Albert Markusse.

Lagere suikerproductie, hogere prijzen

De grote vraag voor de Europese bietentelers en suikerproducenten is hoe lang de malaise gaat duren. Er zijn wat lichtpuntjes. De eerste is de door Agritel aangehaalde hogere graanprijzen. Dat betekent voor de suikerproducenten waarschijnlijk dat ze dit jaar minder bieten kunnen verwerken en dat kan hun efficiëntie verminderen. Maar een lagere suikerproductie in de EU heeft wel een prijsopdrijvend effect.

Ook in landen waar suikerriet wordt geteeld overwegen akkerbouwers andere gewassen te telen. En rietplantages worden minder snel vervangen als suiker goedkoop is. Een rietplantage gaat zo’n 5 jaar mee. Hoe ouder het riet, hoe minder suiker er uit kan worden gehaald. Dit betekent voor de langere termijn dat de wereld minder suiker gaat produceren en dat heeft een prijsopdrijvend effect.

Marktbureau FO Licht voorspelt dan ook dat de productie gaat dalen. De wereld produceerde 193 miljoen ton ruwe suiker in het vorige seizoen 2017-‘18 (oktober t/m september) en verbruikte 186 miljoen ton. Het overschot van 7 miljoen ton vergrootte de toch al enorme suikervoorraden in de wereld. Ook voor dit seizoen 2018/2019 overtreft de productie (192 miljoen ton) het verbruik (185 miljoen ton) met 7 miljoen ton. Daarna slaat de balans de andere kant op, verwacht FO Licht. in 2019-‘20 ontstaat een tekort van 2 miljoen ton en het seizoen daarna van maar liefst bijna 8 miljoen ton. In 2021-‘22 komt het tekort op 4 miljoen ton.

Suikerconsumptie groeit wereldwijd

Een tweede lichtpuntje is dat het suikerverbruik in de wereld voortdurend groeit. De welvaart neemt toe in veel landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika. Dan wordt meer suiker geconsumeerd. FO Licht verwacht dat over drie jaar de wereld bijna 200 miljoen ton ruwe suiker verbruikt. De wereld heeft nog nooit zo veel suiker kúnnen produceren. Door de tekorten krimpen de voorraden in de wereld. Kleinere voorraden hebben een prijsopdrijvend effect omdat tegenvallers in de oogst dan minder goed kunnen worden opgevangen door de voorraden aan te spreken. Alhoewel dat effect bij suiker minder groot is dan bij andere akkerbouwproducten. Suiker is goed houdbaar waardoor voorraden lang boven de markt blijven zweven, anders dan bij aardappelen of uien waar de voorraden aan het begin van ieder seizoen vrijwel zijn weggewerkt vanwege de beperkte houdbaarheid.

Bietentelers staan voor zware opgave in 2019

Al met al staan de Europese bietentelers voorlopig voor een zware opgave. De teelt van 2018 is voor veel bietentelers geen beste geweest. Voor 2019 zijn de vooruitzichten nog steeds niet geweldig. Pas daarna lijkt de bietenteelt weer wat rendabeler te worden voor de akkerbouwers in Europa.

Laatste reacties

  • Gerd

    Welkom bij de open markt!

  • kaper

    Wouden ze zelf quotum er af dan krijg je dit

  • info36

    Inderdaad, wie de geschiedenis negeert komt bedrogen uit. Productiebeperking in het verleden had een oorzaak. Die is nog steeds zo urgent als toen.

  • jop

    Gewoon geen bietenzaaien

Of registreer je om te kunnen reageren.