Akkerbouw

Achtergrond 6 reacties

Spitmachine mengt de bouwvoor beter dan een ploeg

Hochschule Osnabrück en Farmax doen meerjarig onderzoek naar de effecten van spitten als alternatief voor ploegen op klei en zandgrond.

Een spitmachine mengt de bovenlaag met gewasresten, compost of mest beter door de bouwvoor dan een ploeg. Dat blijkt uit de eerste resultaten van een uitgebreid vergelijkingsonderzoek in de bodem naar de verschillen tussen spitten en ploegen. Het onderzoek wordt uitgevoerd door agrarisch studenten van Hochschule Osnabrück in Duitsland. Opdrachtgever is spitmachinefabrikant Farmax in Denekamp (Ov.).

Wetenschappelijk onderzoek naar de verschillen is niet eerder gedaan

Volgens Farmax-directeur Alfons Sleiderink is er ondanks het feit dat in Nederland veel spitmachines gebruikt worden nog nooit wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten op de bodem. In Duitsland wordt nog weinig gespit, terwijl dat volgens onderzoeksleider prof. dr. ing. Hubert Korte in sommige situaties wel beter kan zijn dan ploegen.

Voor het onderzoek zijn 6 onderzoeksvragen geformuleerd:

  • Is er verschil in opbrengstniveau?
  • Wat doen de bewerkingen op bodemverdichting?
  • Is er verschil in menging van gewasresten door de bouwvoor?
  • Heeft spitten ten opzichte van ploegen een positieve invloed op het bodemleven?
  • Is er verschil in gewasontwikkeling gedurende het seizoen?
  • Kan een spitmachine qua kosten concurreren met een ploeg?

Het onderzoek wordt uitgevoerd op een perceel zandgrond en een perceel wat zwaardere grond. Op beide percelen stond in 2018 snijmais. Na de grondbewerking is wintertarwe gezaaid. Op beide percelen zijn op een gedeelte van 3 hectare stroken van 30 meter breed aangelegd waar om en om wordt geploegd of gespit.

Herfst 2018 is de 6 centimeter dikke bovenlaag gemengd met blauwe kleurstof. Deze blauwe laag simuleert een laag gewasresten of een organische bemesting. De laag is vervolgens zo’n 20 centimeter ondergeploegd of gespit. Daarna is de bouwvoor dwars op de bewerkingsrichting open gegraven om te kunnen zien waar de blauwe bovengrond gebleven is.


  • Resultaat van het onderploegen van een 6 centimeter dikke gekleurde bovenlaag op lichte grond. De bovenlaag wordt nauwelijks gemengd en ligt dakpansgewijs in de bouwvoor. - Foto's: Hochschule Osnabrück

    Resultaat van het onderploegen van een 6 centimeter dikke gekleurde bovenlaag op lichte grond. De bovenlaag wordt nauwelijks gemengd en ligt dakpansgewijs in de bouwvoor. - Foto's: Hochschule Osnabrück

  • Na spitten is de bovenlaag wat meer door de grond gemengd, maar ook niet homogeen door de bouwvoor. Het profiel is dwars op de rijrichting uitgegraven.

    Na spitten is de bovenlaag wat meer door de grond gemengd, maar ook niet homogeen door de bouwvoor. Het profiel is dwars op de rijrichting uitgegraven.


Zoals op de foto’s te zien is komt de bovengrond na het ploegen vrijwel ongemengd schuin in de bouwvoor te liggen. Bij het spitten wordt de bovengrond meer door de bouwvoor gemengd.

De bedoeling is om er een meerjarig onderzoek van te maken om het verschil tussen spitten en ploegen op langere termijn te kunnen volgen. Hoe intensief onderzoek gedaan wordt, hangt af van de beschikbaarheid van studenten die zich willen richten op een van de deelvragen binnen het onderzoek. De grondbewerking wordt in ieder geval meerdere jaren herhaald. Volgens onderzoeksleider Korte wordt dit jaar een 0-meting gedaan om de activiteit van het bodemleven te meten. Korte denkt dat een jaarlijkse meting niet zo zinvol is, omdat het bodemleven zich maar langzaam aan een nieuwe situatie aanpast. Het idee is om de activiteit om de 3 of 4 jaar te bepalen.

Om een goede vergelijking tussen de systemen te kunnen maken worden alle werkzaamheden op dezelfde dag uitgevoerd, dus niet alleen de grondbewerking maar ook het zaaien, bemesten, gewasbescherming en oogst. Het spitten en ploegen wordt met dezelfde trekker gedaan. De machines werken op dezelfde diepte en de bewerkte grond wordt met dezelfde kracht aangedrukt.

Laatste reacties

  • mtseshuis

    Spitten is zolang zinvol tot er een verbod op glyfosaat komt, dan kunnen ze allemaal bij het oud ijzer... Overigens heeft spitten als groot nadeel het "dol" worden van de grond, vervolgens kwetsbaar voor slagregens.. Iedere grondbewerking heeft zijn voors en zijn tegens..

  • koestal

    Als de grond maar niet te nat is

  • g.g

    in de regel is ploegen beter.

  • Jan-Zonderland

    Ik vind spitten een prima methode om een ploegzool op te breken maar dan wel met een krukas spitter.
    Daarmee kun je dieper werken zonder dat veel van de minder goede ondergrond door de bouwvoor gemengd wordt.
    Wij hebben de indruk dat door het spitten de grond meer waterbergend vermogen krijgt en minder droogtegevoelig omdat de gewassen beter dieper kunnen wortelen.
    op een nieuw bijgehuurd perceel was de grond ernstig verdicht op 15 cm diepte door gebruik van zeer zware machines op slechte bandenuitrusting en nooit dieper opgewerkt dan 15 cm.
    We hebben een deel gespit in najaar 2017 tot een diepte van 25 cm en op dat deel hadden we totaal geen last van teveel water in het natte voorjaar en geen last van de zeer droge zomer.
    Helaas konden we niet alles spitten omdat er teveel maisstro resten bovenop bleven liggen om uien en bieten te zaaien.
    Het gespitte deel was voor soyabonen en die kun je wel zaaien met veel gewasresten bovenop.
    En met een roterende spitter bestaat denk ik nog steeeds het gevaar van een versmerende werking op de werk diepte.

  • hendruk

    Spitten was hier in de streek (ZO_Brabant) een paar jaar hip. Ondertussen ploegt nagenoeg iedereen weer. Minder verslemping op onze zandgronden en betere vochthuishouding. Maar ook wat nu ineens als voordeel wordt bestempeld; onkruid en gewasresten stop je met ploegen mooi onder. Spitten is net als met de vleugelschaar; in de spiegel zie je dat het land zwart is maar bij groeizaam weer is het zo weer groen. Na ploegen blijft je akker veel langer onkruidvrij.

  • farmerbn

    Wetenschappelijk onderzoek door enkele studenten? We moeten elkaar niet voor de gek houden en dit géén wetenschappelijk onderzoek noemen. Vroeger noemde je dit een afstudeer opdracht. Het moet niet gekker worden.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.