Akkerbouw

Achtergrond

Groei biologische akkerbouw geleidelijk door obstakels

In het biologische segment blijven aardappelen en groenten achter bij de groei van zuivel en vlees. Teelt en afzet zijn lastig. Een bouwplan telt snel 6 à 7 gewassen en er zijn veel afnemers nodig.

De biologische akkerbouwsector groeit. Het aantal gecertificeerde akkerbouw- en vollegrondsgroentebedrijven steeg tussen 2016 en 2017 van 540 tot 582. Dat betekende een groei van bijna 8%. Niet slecht, maar wel het minst van alle biologische sectoren. Voor de melkvee- en varkenshouderij was de groei resepectievelijk 27% en 16%. Dat blijkt uit cijfers van Skal Biocontrole.

Bovendien kon de groei van biologische akkerbouwgrond de toename van het aantal bedrijven niet bijhouden: plus 3,7% naar 10.870 hectare. Brancheorganisatie Bionext stelt dat dit komt doordat akkerbouwers geleidelijk omschakelen om risico’s te spreiden. De stap naar biologisch duurt in de praktijk al snel 5 jaar, terwijl er slechts 2 jaar voor staat. Een ander punt: een biologisch bouwplan telt meestal 6 à 7 gewassen en veel extra afnemers. Dat vraagt meer ondernemerschap.

Kansen voor biologische aardappelen

In 2017 waren de belangrijkste biologische gewassen: granen (3.421 hectare), aardappelen (1.614 hectare), winterpeen (1.135 hectare) en uien (1.092 hectare). Vooral het areaal van winterpeen en in iets mindere mate aardappelen steeg vorig jaar flink. Er werd juist minder bio-graan en -uien in het bouwplan opgenomen. Van deze 4 gewassen springt winterpeen er uit. Bijna 18% van het totale peenareaal is inmiddels biologisch. Op grote afstand gevolgd door uien (3%), granen (2%) en aardappelen (1%).

In de 2017-ranglijst van hoogste opbrengsten van biologische producten staat peen – na koemelk – op nummer 2 met 66 miljoen kilo. Aardappelen noteren 59 miljoen kilo en zaaiuien (33 miljoen kilo). Opvallend is de enorme opbrengsttoename bij aardappelen (27 miljoen kilo in 2016). Toen was de opbrengst zeer slecht door een matig groeiseizoen en vooral phytophthora.

2016 was vanwege die ziekte voor veel biologische aardappeltelers een hard gelag. Het moest anders of telers zouden stoppen met biologisch. Een kantelpunt, erkent Bionext, dat daarom het initiatief nam tot het aardappelconvenant voor resistente rassen dat augustus 2017 gesloten is. Hierbij zijn ook supermarkten als Albert Heijn en Jumbo betrokken. Het moet telers vertrouwen geven, klinkt het bij Bionext. De organisatie verwacht daarom verdere groei voor biologische aardappelen.

Peen blijft binnen de akkerbouw een biologische hardloper. In 2017 was bijna 18% van het peenareaal biologisch. De totale opbrengst lag nog hoger dan bij bio-aardappelen. Overigens gaat 90% van de biologische peen voor export weg. - Foto: Ronald Hissink
Peen blijft binnen de akkerbouw een biologische hardloper. In 2017 was bijna 18% van het peenareaal biologisch. De totale opbrengst lag nog hoger dan bij bio-aardappelen. Overigens gaat 90% van de biologische peen voor export weg. - Foto: Ronald Hissink

Meer biologische agf in supermarkt

Supermarkten haalden vorig jaar € 6,6 miljoen meer omzet uit biologische aardappelen, groenten en fruit (agf): € 155 miljoen. Ook hier was de stijging minder dan bij zuivel of vlees. Al is agf nog altijd het grootste bio-segment in de retail. Het biologische aandeel van agf in het totale assortiment steeg in 2017 licht, tot 4%. (bron: Bionext trendrapport 2017). Al blijft er stevige concurrentie van andere keurmerken, zoals PlanetProof bij supermarkt Jumbo.

De biologische groei lijkt echter door te zetten. Er is onder meer door het aardappelconvenant meer vraag in de markt. Er wordt nu bovendien beter betaald. De meerprijzen voor biologisch zijn beter dan vorig jaar. Dat geldt bijvoorbeeld voor peen. Biologische peen is nu € 40 per 100 kilo duurder dan gangbare, terwijl de meerprijs vorig jaar € 26,50 was. Betere marktprijzen maken het aantrekkelijker voor omschakelaars. En er zijn ook afnemers bijgekomen.

Daarbij past wel een kanttekening. De meeste producten worden nog altijd in het buitenland (vooral Duitsland) afgezet. 80% van de biologische uien gaat voor export weg. Voor bio-peen is dit zelfs 90%. Omdat die afzet relatief makkelijk gaat, kan die uitvoer snel groeien. De kwetsbaarheid zit ’m echter in het feit dat er in deze afzetlanden steeds meer aandacht komt voor biologische producten van eigen bodem.

Of registreer je om te kunnen reageren.