Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Lokale gerst vermouten voor streekbier

Jan Legters in Winterswijk-Ratum stopte vorig jaar met melken en werd akkerbouwer. Ook verbouwde hij de melkveestal tot ambachtelijke vloermouterij.

De gerst op de moutvloer van vloermouterij Masterveld is voldoende gekiemd. Jan en Lidy Legters scheppen de mout op, om het in de oven te laten drogen. Het is een van de eerste batches gerst die Legters mout. Vanwege de Leader-subsidieaanvraag moet voor 1 juli het eerste biertje met mout van de nieuwe ambachtelijke vloermouterij zijn gebrouwen. Leader Achterhoek subsidieert lokale initiatieven om de leefbaarheid op het platteland te verbeteren en wordt gefinancierd door de Achterhoekse gemeentes en de Europese Unie. Legters ontvangt € 48.750 subsidie als tegemoetkoming voor de bouwkosten van de vloermouterij. De totale investering om een vloermouterij inclusief bezoekersruimte in de voormalige melkveestal te realiseren, bedraagt 2 tot 2,5 ton.

Artikel gaat verder onder de foto‘s.

Naam: Jan Legters (60). Plaats: Winterswijk-Ratum (Gld.). Bedrijf: Jan Legters heeft in maatschap met zijn vrouw Lidy (60) een akkerbouwbedrijf op zandgrond met 17 hectare grasland, waarop paarden worden ingeschaard, 10 hectare aardappelen en 3 hectare brouwgerst. Legters heeft de voormalige melkveestal afgelopen jaar verbouwd tot mouterij, waar hij gerst gaat vermouten voor kleine regionale brouwerijen van speciaalbieren. Daarnaast runt het echtpaar in vof met hun dochter en schoonzoon twee groepsaccommodaties, genaamd Te Paske. - Foto's: Henk Riswick
Naam: Jan Legters (60). Plaats: Winterswijk-Ratum (Gld.). Bedrijf: Jan Legters heeft in maatschap met zijn vrouw Lidy (60) een akkerbouwbedrijf op zandgrond met 17 hectare grasland, waarop paarden worden ingeschaard, 10 hectare aardappelen en 3 hectare brouwgerst. Legters heeft de voormalige melkveestal afgelopen jaar verbouwd tot mouterij, waar hij gerst gaat vermouten voor kleine regionale brouwerijen van speciaalbieren. Daarnaast runt het echtpaar in vof met hun dochter en schoonzoon twee groepsaccommodaties, genaamd Te Paske. - Foto's: Henk Riswick

Ambachtelijke vloermouterij

Tot vorig jaar molken Jan en Lidy Legters zo’n 60 melkkoeien met een melkrobot. Geen van hun 3 dochters had echter interesse om het melkveebedrijf voort te zetten, waarna Jan en Lidy besloten mee te doen met de stoppersregeling in het kader van het toenmalige fosfaatreductieplan en voortaan de grond akkerbouwmatig te gaan bewerken. Jan Legters, naast melkveehouder ook hobbybrouwer van bieren, zag daarnaast marktpotentie om de oude melkveestal te verbouwen tot ambachtelijke vloermouterij voor het vermouten van in de streek verbouwd graan.

“Van streekbier is eigenlijk alleen het opgepompte water Achterhoeks. De hop en de gerst komen van ver, veelal uit Frankrijk, Duitsland en Oekraïne. Dat is eigenlijk vreemd. De Achterhoekse wijnbouwers voeren de druiven toch ook niet van elders aan.” Regiobrouwers, zoals de Wentersch bierbrouwerij in Winterswijk, willen best regionaal geteelde gerst voor hun streekbieren gebruiken, maar dat was tot voor kort niet mogelijk. Ze kregen kleine partijen lokale gerst gewoonweg niet vermout.

Jan en Lidy Legters scheppen de gekiemde mout op, om het in de oven te laten drogen.
Jan en Lidy Legters scheppen de gekiemde mout op, om het in de oven te laten drogen.

Meer brouwerijen in Nederland

Het aantal brouwerijen is in Nederland flink gegroeid. Het zijn er tegenwoordig zo’n 500. Tegenover de 500 grote en kleine brouwerijen in Nederland staan slechts 4 grote mouterijen, waarvan er 2 rechtstreeks zijn verbonden met een grote bierbrouwer. De mouterijen zijn van een dusdanig grote omvang dat ze niet in staat zijn om kleinere hoeveelheden graan te vermouten voor de kleine streekbrouwer. Circa 200 ton gerst per batch is het minimum.

Productie tot 16.000 liter bier

Daar lagen dus kansen. Met hun vloermouterij fungeert het bedrijf als schakel tussen de lokale gerstteler en lokale brouwerijen. De vloermouterij van Legters heeft een capaciteit van 2 tot 4 ton per batch, goed voor de productie van zo’n 8.000 tot 16.000 liter bier. De jaarcapaciteit bedraagt zo’n 200 ton mout. Voor het eerste jaar streeft Legters naar een productie van 100 ton.

Artikel gaat verder onder het Facebookbericht.

Mouten secuur werk

Mouten is secuur werk, legt Legters uit. “Het is eigenlijk net als bier brouwen. Een lekker biertje brouwen is niet zo moeilijk, maar vervolgens een biertje brouwen dat exact hetzelfde smaakt als het vorige is een uitdaging. Hetzelfde geldt voor mout.” Een batch gerst vermouten kost circa 10 dagen. De gerst wordt eerst met veel water geweekt in weeksilo’s. Vervolgens wordt de geweekte gerst in een 10 tot 12 centimeter dikke laag over de moutvloer verspreid. Daar begint de gerst te ontkiemen en komen er enzymen vrij. Vervolgens wordt de mout in de oven gelegd, waar het 36 uur wordt gedroogd op een temperatuur van 50 graden. Het vochtgehalte wordt daarmee terug gebracht van 42 naar 10%. Vervolgens wordt de temperatuur opgevoerd tot maximaal 95 graden, afhankelijk voor het gebruiksdoel. Hoe hoger de droogtemperatuur, hoe donkerder uiteindelijk het gebrouwde bier. Legters produceert vooral gerstemout voor speciaalbieren. En speciaalmout, zoals tarwemout voor Weizenbier en mout van spelt. Liever geen mout voor pils. Pilsmout is echt een bulkproduct.

In de oven komt een laag van 40 centimeter mout. Legters produceert vooral gerstemout voor speciaalbieren.
In de oven komt een laag van 40 centimeter mout. Legters produceert vooral gerstemout voor speciaalbieren.

Van-hier-bier-concept

Legters heeft ook plannen voor een concept ‘van-hier-bier’. Basis van het concept is dat minimaal 70% van de ingrediënten binnen een straal van 30 kilometer van de brouwerijen wordt geteeld. Legters gaat de gerst van brouwerijen vermouten, maar gaat ook in eigen beheer gerst vermouten voor de verkoop aan brouwerijen. Zo laat hij dit jaar 30 hectare brouwgerst telen bij enkele akkerbouwers rondom Winterswijk. De telers ontvangen een plus op de normale voergerstprijs, vergelijkbaar met de brouwgerstprijs van Agrifirm. Agrifirm fungeert ook als buffer, voor als er tekorten of overschotten van de eigen vastgelegde oogst optreden. Agrarisch toeleverancier Agrowin verzorgt de teeltbegeleiding.

Legters kocht 3 graansilo's om gerst in op te slaan.
Legters kocht 3 graansilo's om gerst in op te slaan.

Verder kijken dan de Achterhoek

De animo voor lokaal geteelde mout voor streekbieren lijkt goed, stelt Legters. Wentersch brouwerij heeft zich geconformeerd, en onlangs zijn ook contacten gelegd met diverse andere Achterhoekse brouwerijen. Onlangs heeft Legters ook een eerste partij gerst vermout voor Bronckhorster Whisky. Als alles goed loopt, kijkt Legters verder dan de Achterhoek.

De voormalige melkstal van Jan Legters.
De voormalige melkstal van Jan Legters.

Eén reactie

  • el

    👌

Of registreer je om te kunnen reageren.