Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Consumptieaardappelen eindigen als veevoer

Het klinkt cliché, maar geen enkel seizoen is hetzelfde. Maar de tegenstellingen bij de aardappelen zijn wel heel erg groot de afgelopen seizoenen. Aardappeltelers die nu nog aardappelen hebben kunnen ze bijna aan de straatstenen niet kwijt.

Mindere partijen zijn niet meer af te zetten en gaan het veevoer in. Partijen met kiemen en kluiten zijn zelfs niet eens geschikt voor veevoer, omdat de koeien dat niet willen eten. Aardappelen kunnen de vlokken niet in, omdat de suikers te hoog zijn. Vergisters kunnen niet onbeperkt aardappelen aan, omdat ze anders te nat worden. Telers met slechte aardappelen zijn ‘blij’ als een partij voor 0 euro wordt opgehaald, zodat er niet nog meer kosten op worden gemaakt.

Groot contrast met vorig seizoen

Jan de Lange, bestuurslid van de North-European Potato Growers: “De pijn komt dit seizoen te liggen bij de grote telers. Er zijn nu al accountants die deze akkerbouwers informeren de zaken anders te financieren of grond te verkopen. Het onvoorspelbare weer maakt het tegenwoordig lastig om het landwerk bij te houden. Zo zijn grote telers 1,5 maand bezig met poten.”

Het contrast met het seizoen dat hieraan vooraf ging is groot. Het aardappelseizoen van 2016-’17 tekende zich door lage opbrengsten en daardoor krapte aan pootgoed, terwijl de industrie om areaal uitbreiding vroeg. Pootgoedprijzen schoten in seizoen 2016-’17 door het plafond. Voor Bintjes lag de prijs eind januari 2017 op een record van € 140 per 100 kilo (28/35 mm) en het pootgoed werd versneden om meer aardappelen te planten. Het volgende seizoen (2017-’18) was het aanbod aardappelen dan ook meer dan voldoende. De droogte in juni 2017 zorgde voor een goed wortelstelsel en dat de aardappelen goed bij stonden. De grote oogst in de West-Europese landen met bovengemiddelde opbrengsten werd in de zomermaanden van 2017 steeds duidelijker. Daardoor bouwde de druk op de prijzen zich steeds meer op.

Het Belgische Belgapom noteerde eind augustus 2017 voor vroege aardappelen op € 5 per 100 kilo. Dat was toen de laagste notering sinds augustus 2014. De eerste landelijke notering van PotatoNL startte seizoen 2017-’18 met € 3 tot € 5 per 100 kilo voor fritesgeschikte aardappelen op 14 november 2017.

Aardappelen lossen als veevoer door voerleverancier Jan Bakker bij een veehouder in Noord-Brabant. - Foto: Bert Jansen
Aardappelen lossen als veevoer door voerleverancier Jan Bakker bij een veehouder in Noord-Brabant. - Foto: Bert Jansen

Veel slechte partijen

Daar kwam nog eens bij dat in het zuidwesten van Nederland, verschillende delen van België en Duitsland veel slechte partijen zaten. Veel van deze mindere partijen zijn in de wintermaanden weggewerkt. Maar na de jaarwisseling bleken in verschillende partijen die de schuur uit werden gereden toch problemen voor te komen zoals schot. Het ruime aanbod zorgde ervoor dat de verwerkende industrie goed kon draaien, waardoor de prijzen het hele seizoen op een laag niveau stonden. Goed bewaarde aardappelen werden incidenteel voor meer verkocht. “Maar prijzen van € 11 en meer verschenen niet op de borden, omdat werd ingekocht op levering op langere termijn”, zegt Jan de Lange, bestuurslid van de Norht-European Potato Growers. “Vervolgens zijn leveringsschema’s door de industrie gemaakt en sommige partijen alsnog eerder verwerkt.”

Grote prijsverschillen tussen rassen

De PotatoNL-notering voor Innovator piekte na de jaarwisseling meerdere malen, maar hield het niveau van de uitschieters niet vast, omdat de mindere partijen in de weg zaten. Naar mate het einde van het seizoen meer in zicht kwam werd de vraag naar langere fritesgeschikte rassen met goede bakkwaliteit sterker. Hierdoor werden prijsverschillen tussen de rassen groter.

Het voorjaar 2018 was nat en koud in West-Europa. In Noord-Duitsland lag in maart zelfs nog sneeuw, hierdoor trokken zorgen over een later voorjaar aan. Dat zorgde tijdelijk voor een vriendelijke stemming. Maar de prijsdruk bleef groot. Waardoor naast incidentele uitschieters en geen noteringen van het Belgische Belgapom bij gebrek aan transacties veel aardappelen aan het eind van het seizoen niets meer waard zijn.

Aan het begin van vorig seizoen wilde niemand het seizoen vergelijken met seizoen 2014-’15, maar dat gebeurde naar mate het seizoen vorderde steeds vaker. Deels omdat dat seizoen startte met prijzen tussen € 2 en € 3 per 100 kilo voor fritesgeschikte aardappelen en aan het eind van het seizoen de prijs omhoog schoot naar dubbele cijfers (€ 15 per 100 kilo). Het zijn geen garanties voor de toekomst, maar in aardappelland kan van alles. Telers met topkwaliteit vrije aardappelen houden de partijen nog vast en hopen dat de aardappelprijzen de komende weken nog gaan plussen.

Eén reactie

  • jop

    Nee hoor over 14 dagen boven de 10

Of registreer je om te kunnen reageren.