Akkerbouw

Achtergrond

Trips in uien te lijf op demovelden Rusthoeve

Coöperatie CZAV zoekt op zo’n 30 proefvelden op Proefboerderij Rusthoeve naar de beste beheersstrategie van trips in uien.

Trips is door het veranderende klimaat veel eerder en daarmee heftiger aan de orde in uien dan vroeger. Wie de oude stelregel ‘rond de graszaadoogst – eind juni – kijken of er tripsen in de uien zitten’ hanteert, is naar alle waarschijnlijkheid rijkelijk laat. Dit seizoen zijn ze vroeger aanwezig dan vorig seizoen, toen de beestjes veel schade aanrichtten in de uienteelt. Telers zaten met de handen in het haar; de populaties waren al zo ver ontwikkeld dat er geen kruid tegen gewassen leek. Middelen werken niet goed als het droog is. Bovendien is er geen klip-en-klaar beheersplan voorhanden.

Het huidige voorjaar is ronduit zomers; perfect voor trips. De tweede cyclus van de ontwikkeling is begonnen. Larven ontwikkelen zich tot tripsen. Niet alleen in tweedejaars plantuien, ook in zaaiuien zijn al tripsen gespot.

Ko Francke (links) en Just Hamming bekijken de uien in de tripsproeven op Proefboerderij Rusthoeve. Doel: een goede strategie tegen trips.
Ko Francke (links) en Just Hamming bekijken de uien in de tripsproeven op Proefboerderij Rusthoeve. Doel: een goede strategie tegen trips.

Dat telers heel alert moeten zijn, bleek ook in de eerste week van juni op Proefboerderij Rusthoeve in het Zeeuwse Colijnsplaat. Daar liggen onder andere proefvelden met verschillende beheersstrategieën om telers handvatten te geven in de strijd tegen trips. Leveranciers van gewasbeschermingsmiddelen demonstreren hier hun eigen producten en coöperatie CZAV/CropSolutions maakt combinaties van bestrijdingsmethoden op de proefvelden. Dit noemen zij ICM; Integrated Crop (geen Pest) Management. “Daarmee hebben we veel meer puzzelstukjes die kunnen leiden tot succes”, zegt teeltadviseur Just Hamming van CropSolutions.

De larven van trips. De tweede cyclus van trips is inmiddels begonnen.
De larven van trips. De tweede cyclus van trips is inmiddels begonnen.

Natuurlijke vijanden

Met alleen gewasbeschermingsmiddelen red je het niet, meent CZAV. Dat is slechts een onderdeel van tripsbeheersing, ook met het oog op de beperkingen van chemie. “Hoe krijg je de natuurlijke vijanden van trips actief in het uienperceel, dat is waar we naar moeten zoeken”, is de stellige overtuiging van Ko Francke, adjunct-directeur van CZAV. Hij doelt op bijvoorbeeld de roofmijt en gaasvlieg. “Hulpmiddelen die het milieu zo weinig mogelijk beïnvloeden. In kassen kan het ook, hopelijk ook in de open lucht.”

Trips helemaal voorkomen, kun je niet. Hamming en Francke streven naar een natuurlijk evenwicht. Dat kan door gewasbeschermingsmiddelen te kiezen die natuurlijke vijanden laten leven. Dit vraagt een – duurzame – investering van de teler. Wellicht heeft rassenkeuze ook invloed (tripsen houden van zoet). Allemaal aspecten van het ‘ICM-denken’ die worden onderzocht op de Rusthoeve om teelten weerbaar te maken tegen trips. Dat begint met kijken: je gewas monitoren om te weten wat er speelt.

Trips verstopt

De zaaiuien staan hier vrij klein door het vertraagde voorjaar. Nog niet aantrekkelijk voor trips, aangezien dit lichtschuwe beestje zich wil verstoppen in de plant. Eelco Boot, bedrijfsleider van de Rusthoeve, heeft ze nog gezien dit seizoen. Tot hij eens dieper in zijn plantuien kijkt. “Een productieveld, hier moeten we ons geld mee verdienen”, vertelt hij. Wat hij aantreft, valt vies tegen. In alle planten die worden bekeken, zitten trips. Zinvol dus om bladeren, hier en daar duidelijk met zuigschade, eens uit elkaar te trekken. De beestjes zoeken snel het donkere deel van de plant weer op. Boot is teleurgesteld. “Ik moet aan de bak, want ik heb nog niks gedaan om trips te bestrijden. Ze kunnen ook in de tweedejaars plantuien nu nog veel schade aanrichten.”

Op woensdag 20 juni houden CZAV en Rusthoeve de jaarlijkse open dag. Het thema van deze editie is boerenrendement.

Of registreer je om te kunnen reageren.