Akkerbouw

Achtergrond 1 reactie

Nuon gaat de boer op om fossielvrij te worden

Er is een run op boerenland voor zonnepanelen. Er worden huurbedragen geboden die hoger zijn dan het bouwplansaldo, zonder dat er werk aan zit. Maar het is niet alles goud wat er blinkt. Nuon beantwoordt enkele vragen.

Energieconcern Vattenfall wil binnen een generatie volledig fossielvrij energie opwekken. Geen gas-, olie- of kolencentrales, maar wind- en zonne-energie. Verder mikt Vattenfall op warmtewinning via biomassa of in de toekomst geothermie. Kernenergie is momenteel niet aan de orde, zeker niet in Nederland.

“In principe zijn alle oplossingen om fossielvrij te worden er wel”, vertelt Margit Deimel, bij Nuon verantwoordelijk voor grootschalige opwekking van zonne-energie. “Het is nu een kwestie van alles aan elkaar knopen.”

Zonne-akker bij Emmeloord in de Noordoostpolder. Aangezien bepaalde initiële kosten per perceel vast zijn, geldt dat grote aaneengesloten percelen soms interessanter zijn dan kleinere. Vanaf 5 à 6 hectare is al interessant, zegt Nuon. - Foto: Vattenfall, Jorrit Lousberg
Zonne-akker bij Emmeloord in de Noordoostpolder. Aangezien bepaalde initiële kosten per perceel vast zijn, geldt dat grote aaneengesloten percelen soms interessanter zijn dan kleinere. Vanaf 5 à 6 hectare is al interessant, zegt Nuon. - Foto: Vattenfall, Jorrit Lousberg

Vattenfall is het moederbedrijf van het Nederlandse Nuon. Vanaf volgend jaar zal het bedrijf onder de naam Vattenfall verder gaan in Nederland. Om volledig fossielvrij te worden, is Nuon op zoek naar grond waarop het voor lange tijd zonnepanelen kan plaatsen. Zie het als een nieuw gewas op je grond”, zegt Deimel.

Bedrag voor zonne-akker vaak beter dan bouwplansaldo

Ondertussen is in Nederland haast iedere akkerbouwer of melkveehouder al direct of indirect in contact geweest met personen en instanties die graag zonnepanelen op het land leggen. Nuon is er daar een van. Er wordt gesproken over vergoedingen van ruwweg € 4.000 tot soms zelf € 9.000 per hectare per jaar.

Op het hoofdkantoor van Nuon in Amsterdam houden ze het globaal op bedragen onder € 6.000 per hectare per jaar, afhankelijk van de situatie. Maar die € 6.000 blijkt geen keiharde bovengrens. Een combinatie van boeren in Zeeland met 30 hectare kreeg van een Nuon-vertegenwoordiger te horen dat de hectarevergoeding ook hoger kan worden.

Wat doet de grond?

Hoe krijgt de boer zijn grond terug, fris en fruitig na 30 jaar rust of zo dood als een pier? Bodemspecialist prof. Coen Ritsema van WUR vindt de vraag interessant, maar een gefundeerd antwoord heeft hij niet. Hij wil er wel naar gissen.
“Heel heterogeen. Alle regen is 30 jaar lang op een deel van de grond terechtgekomen. Je hebt banen waar het droog is geweest en stroken waar extreem veel water is terechtgekomen. Ik verwacht daarvan een groot effect op de fysische, chemische en biologische toestand van de bodem. Dit is een onontgonnen onderzoeksveld. We zouden kunnen gaan kijken naar waar al enkele jaren zonnepanelen liggen.”

De bedragen die voor zonne-akkers worden geboden zijn hoger dan een gemiddeld bouwplansaldo. Voor een zonne-saldo kun je zo op het eerste oog grond kopen, waar je dat met een akkerbouwsaldo niet rond gerekend krijgt. Voor pakweg € 6.000 kun je de € 2.000 rente betalen voor grond van € 80.000 per hectare en dan nog € 4.000 overhouden voor aflossing en inkomen.

Toch staan boeren niet te springen om hun land beschikbaar te stellen. Ze hebben veel vragen. Margit Deimel en Martijn Mik van Nuon beantwoorden er enkele.

Hoe groot moet een perceel minimaal of maximaal zijn om voor Nuon interessant te zijn?

1 hectare vinden wij vrij klein. Vanaf 5 à 6 hectare zeggen wij: “Laten we samen kijken naar wat mogelijk is. Bij kleine percelen zeggen wij dat je daar ook in eigen beheer zonne-akkers van kunt maken.”

Waar in Nederland zoekt Nuon land om er zonnepanelen op te leggen?

“Overal in Nederland. We hebben wel onze voorkeuren. De zon-instraling aan de kust is beter door minder bewolking. Als je de instraling daar op 100 stelt, dan is die in het oosten van Nederland 80 à 85%.

Wat bepaalt definitief of een plek geschikt is?

“Wat bij de beoordeling van een concrete plek verder aan de orde komt, is hoe dichtbij er een aansluiting is om de opgewekte stroom naar af te voeren. Het gaat om de nabijheid van een zogenoemd onderstation en of op dat station capaciteit beschikbaar is. Dat moet de netbeheerder bepalen, een onderstation kan ook vol zitten.”

Sommige intermediairs willen zo snel mogelijk zoveel mogelijk principecontracten scoren

Nuon wil op het net een capaciteit van 0,8 tot 1,0 gigawattuur (GWh) per hectare kwijt kunnen. Het meeste stroom geven zonnepanelen als ze op het zuiden gericht staan. De piek is dan rond de middag. Maar de panelen kunnen ook dakpansgewijs op het oosten en westen gericht zijn. Ze leveren dan in totaal minder op, maar de pieken liggen meer ’s ochtends en aan het eind van de middag. In verband met spreiding van het elektriciteitsaanbod kan dat interessant zijn.

Mogen overal zonnepanelen liggen?

“Dat hangt af van overheidsbeleid. Er is veel discussie over. Veel gemeentes zijn nog bezig met het maken van beleid. De ene gemeente is heel betuttelend, de andere juist weer heel vrij. Sommige gemeentes kiezen ervoor om vooral of alleen op reststroken zonnepanelen te willen.”

Er wordt van alles beloofd. Je moet je realiseren dat veel uiteindelijk niet wordt gerealiseerd

Bij Nuon heeft men ervaren dat hier en daar zendingswerk nodig is. “Het beleid is vaak niet helder.

Gemeentes hebben vaak wel ambitie, maar geen realistisch beeld. De boer die gaat informeren, krijgt dan een onbevredigend antwoord. Advies is om het vergunningstraject met een projectontwikkelaar aan te gaan. Wij als Nuon gaan eerst met een vergunningsspecialist naar de gemeente. Pas als die de situatie positief inschat, dan gaan we het traject met de boer in.”

Meerdere partijen gaan de boer op om zonnepercelen te werven, we horen van bedragen tot € 9.000 per hectare per jaar.

“Zeker, er wordt van alles beloofd. Je moet je wel realiseren dat veel uiteindelijk niet wordt gerealiseerd. Wij gaan niet in het buitengebied deur aan deur bij boeren aankloppen. We betalen ook niet het meest. De businesscase moet voor de agrariër interessant zijn, maar ook voor ons. We willen vooral als betrouwbare partner in de markt staan.

Nuon ontwikkelt het zonnepark en neemt het risico

Sommige intermediairs willen zo snel mogelijk zoveel mogelijk principecontracten scoren. Dat kan vervelend uitpakken als je als boer uiteindelijk achter het net vist. Er kunnen gouden bergen worden beloofd, maar als het zonnepark niet wordt gerealiseerd, komen die gouden bergen ook nooit.”

Wat is het aanbod van Nuon?

“Wij bieden voor 25 of 30 jaar een vaste prijs, meestal in de range van € 3.500 tot € 6.000 per hectare per jaar. Bedragen zijn geïndexeerd voor inflatie. Nuon ontwikkelt het zonnepark en neemt het risico. Wij doen een investering tot soms wel € 850.000 per hectare.

Andere afspraken zijn ook mogelijk, bijvoorbeeld dat de grondeigenaar risicodragend participeert in het park. Maar onze ervaring is dat de boer vooral interesse heeft in het ontzorgmodel.”

Hoe zit het met de landbouwvrijstelling, blijft die overeind voor zonne-akkers?

“Vanuit Nuon raden we mensen aan daar met hun eigen fiscaal adviseur goed naar te kijken. Leg eventueel een concrete situatie voor aan de Belastingdienst. Het schijnt uit te maken of je grond al lang in bezit hebt of dat je het juist hebt overgenomen.”

Wie doet het onderhoud aan de zonnepercelen?

“Dat is onze verantwoordelijkheid. Kan gaan om wat gras- of bloemenranden, of gras plus schapen. Eventueel kunnen we het jaarlijks onderhoud daaraan uitbesteden aan de grondeigenaar.”

Wat gebeurt er na 25 jaar als het contract afloopt?

“Dan worden de zonnepanelen verwijderd en gerecycled. Of de eigenaar neemt de grond in gebruik of er komen onder een nieuw contract weer zonnepanelen.”

Bent u voorbereid op weersextremen? U leert meer tijdens het evenement Grond om te Boeren op 13 december. Komt u ook?

Eén reactie

  • info36

    Ik vindt dat kernenergie wel erg gemakkelijk opzij wordt geschoven.
    Het is waarschijnlijk de enige oplossing voor het energievraagstuk. Dat los je niet alleen op met zon en windenergie. Bovendien is kernenergie erg veilig. Emotie voert de boventoon als het om kernenergie gaat.
    Daarnaast is de kans groot dat zonnepanelen in de toekomst het nieuwe asbest zijn. Enorme hoeveelheden afval daarvan.

Of registreer je om te kunnen reageren.