Akkerbouw

Achtergrond

Avebe: alles wat we verdienen gaat naar de leden

De prestatieprijs van Avebe bereikte in 2017/2018 een record. Dit boekjaar is echter een uitdaging.

Avebe verwacht 25% minder aardappelen, zegt bestuursvoorzitter Bert Jansen. “Toch verwacht ik een nog hogere prestatieprijs. Maar dan moeten we wel alle aardappelen van onze leden ontvangen.”

Avebe heeft een uitstekend boekjaar achter de rug en de aardappelcoöperatie heeft eveneens een uitdagend boekjaar voor de boeg. Bestuursvoorzitter Bert Jansen noemt het afgesloten boekjaar 2017/2018 een prachtig jaar voor Avebe, want de prestatieprijs van €85,81 per ton aardappelen is opnieuw een record.

25% minder aardappelen

Maar Jansen blijft daar ingetogen over, want hij realiseert zich dat veel Avebe-leden het dit jaar zwaar hebben. Door de droogte en de hitte van afgelopen groeiseizoen verwacht Avebe 25% minder aardappelen te verwerken. Er zijn leden die een goede hectareopbrengst hebben gehaald. Maar er zijn ook leden die maar een derde van de normale hoeveelheid aardappelen hebben geoogst. Die voelen dat in de portemonnee.

Voorschotprijs verhoogd

Jansen: “De coöperatie kan niet alle leed verzachten. Maar Avebe gaat alles wat we verdienen met de verwerking van oogst 2018, uitbetalen aan de leden. We besparen kosten waar dat mogelijk is, zodat zoveel mogelijk geld beschikbaar komt voor de aardappelprijs. We hebben de voorschotprijs inmiddels verhoogd naar € 70 per ton voor alle aardappelen, dus ook voor aardappelen die vallen onder het B- en het C-volume.”

Lees verder onder de foto

Bert Jansen (59) is sinds 2008 bestuursvoorzitter van aardappelcoöperatie Avebe. Het concern produceert voedingsproducten op basis van zetmeel en eiwit, dat uit de aardappelen is gehaald. - Foto: Hans Banus
Bert Jansen (59) is sinds 2008 bestuursvoorzitter van aardappelcoöperatie Avebe. Het concern produceert voedingsproducten op basis van zetmeel en eiwit, dat uit de aardappelen is gehaald. - Foto: Hans Banus

Avebe kent een A-volume met een leverplicht, een B-volume met een leverrecht en een C-volume voor de overige aardappelen. Is een hogere prijs voldoende om de leden te bewegen ook de B- en de C-aardappelen te leveren aan de coöperatie? Op de vrije consumptiemarkt brengen aardappelen die daar geschikt voor zijn, meer dan € 200 per ton op.

“Leden laten ons duidelijk merken dat ze in goede en in slechte tijden achter de coöperatie staan. Ze hebben vertrouwen in de koers van Avebe. Maar we krijgen deze campagne minder aardappelen door de tegenvallende hectareopbrengsten. Gelukkig is de loyaliteit groot onder de leden. Leden met B- en C-aardappelen leveren die ook aan de coöperatie. Ze realiseren zich dat als ze aardappelen niet aan Avebe leveren, ze dan hun collega-leden benadelen.”

Toch verwacht ik dat we voor oogst 2018 een nog hogere prestatieprijs kunnen realiseren

Wat gebeurt er als leden hun A-volume niet vol kunnen maken?

“Daar hebben we regels voor. Leden die hun A-volume volledig leveren, krijgen een premie. Leden die minder leveren dan de leverplicht krijgen een boete. Met onze accountmanagers inventariseren we wat we kunnen verwachten en wanneer bijvoorbeeld sprake is van overmacht. Dit is een erg extreem jaar, voor de leden en voor de coöperatie. Door de kleinere aanvoer ontstaat onderbezetting in onze fabrieken. En we hebben minder product om te verkopen. Toch verwacht ik dat we voor oogst 2018 een nog hogere prestatieprijs kunnen realiseren. Maar dan is het wel een voorwaarde dat we alle beschikbare aardappelen van onze leden ontvangen.”

Er is ook minder pootgoed geoogst. Leidt dat tot een krimp van het areaal in 2019?

“We zijn de hoeveelheid pootgoed aan het inventariseren. Hoewel er best uitdagingen zijn, is de kwaliteit gemiddeld goed. Maar de sortering is fijner en de hoeveelheid is kleiner dan in voorgaande jaren. Maar telers die hun pootgoed tijdig hebben besteld, krijgen in de regel wat ze nodig hebben. Ik verwacht niet dat in Nederland het areaal onder druk komt te staan. In Duitsland verwacht ik zelfs enige groei van het areaal aardappelen dat voor Avebe wordt geteeld.”

Ons doel van € 90 per ton aardappelen komt steeds meer in zicht

Hoe kijkt u terug op het afgelopen boekjaar 2017/2018?

“Voor Avebe was het een prachtig jaar. We hebben veel aardappelen kunnen verwerken. We hebben zelfs aardappelen op de consumptiemarkt gekocht om extra te kunnen verwerken. De productielocatie in Gasselternijveen, waar we ook het aardappeleiwit produceren, draaide tot half mei. Avebe heeft nog nooit zo’n lange campagne gedraaid. Terwijl de prestatieprijs met € 85,81 een nieuw record bereikte. In het verleden stond de aardappelprijs onder druk bij een goede oogst. In het afgelopen boekjaar hebben we een goede oogst gecombineerd met een record aardappelprijs. Het geeft aan dat Avebe goed op koers ligt. We realiseren meer toegevoegde waarde. Dat komt ook doordat de afzet van aardappeleiwit goed loopt. Ons doel van € 90 per ton aardappelen komt steeds meer in zicht.”

Lees verder onder de foto

Een akkerbouwer rooit zijn zetmeelaardappelen. Avebe verwacht 25% minder aardappelen vanwege het droge groeiseizoen. - Foto: Ronald Hissink
Een akkerbouwer rooit zijn zetmeelaardappelen. Avebe verwacht 25% minder aardappelen vanwege het droge groeiseizoen. - Foto: Ronald Hissink

Avebe heeft het strategisch plan ‘Binden en Bouwen’ geëvalueerd. Gaat er wat veranderen in de strategie?

“We hebben de strategie verder aangescherpt. Zo richten we ons nog meer op gezonde voeding. Alle trends die we zien in de voedingsmarkt passen bij ons. Het zetmeel en eiwit uit aardappelen is niet-allergeen, gemakkelijk te bewerken en is niet genetisch gemodificeerd. Dierlijke eiwitten worden steeds meer vervangen door plantaardige eiwitten. We leveren vervangende producten voor zuivel, vlees en gelatine. Avebe won eind oktober met het product Perfectasol D520 de Most Novel Protein Ingredient Award. Dat is een combinatie van aardappelzetmeel en aardappeleiwit en maakt het mogelijk om een 100% plantaardige pizzakaas te maken.”

We willen ook de teelt op de akkers verduurzamen

Hoe belangrijk is de eiwitproductie nu voor Avebe?

“De aardappel bevat 19% zetmeel en 1,5% eiwit. Zetmeel blijft dus heel belangrijk. Maar ik verwacht wel dat de groei van de prestatieprijs vooral gedreven wordt door de stijgende vraag naar aardappeleiwit. In boekjaar 2017/2018 hebben we € 55 miljoen geïnvesteerd, onder andere in een tweede productielijn voor het aardappeleiwit. Dat is het hoogste investeringsbedrag in meer dan 5 jaar. We zijn nu aan het nadenken over een derde productielijn van Solanic, de merknaam waaronder we het aardappeleiwit verkopen. Ook hebben we begin dit jaar het Avebe Innovatiecentrum in Groningen geopend, waar we samenwerken met de Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen. De afdeling Research & Development van Avebe zat op 3 plekken. Nu is het geconcentreerd in het Innovatiecentrum, samen met de marketing- en salesafdeling. Daar ontwikkelen we nieuwe producten op basis van aardappelen voor de markt voor gezonde voeding. Innovatie is één van de pijlers onder de strategie van Avebe. Daarnaast willen we nog duurzamer produceren en onze CO2-footprint verlagen. We willen ook de teelt op de akkers verduurzamen.”

Hoe gaat Avebe dat realiseren?

”De maatschappij vraagt van iedereen dat we duurzamer gaan werken. Kijk maar naar het Klimaatakkoord dat nu wordt uitgewerkt. We gaan met onze telers overleggen hoe we daar samen aan kunnen werken. Daarnaast gaan we dit boekjaar 2018/2019 investeren in het DuCam-project. Dat houdt in dat we aardappelwater in onze vestiging in Ter Apelkanaal gaan gebruiken als proceswater. Dan hoeven we veel minder vruchtwater in te dampen. Dat bespaart energie en verlaagt onze CO2-uitstoot.”

Avebe bestaat volgend jaar 100 jaar. Waar gaat u de nadruk op leggen om dat te gedenken?

“We hebben een kleurrijke historie. Daar mogen we samen met de leden en de werknemers trots op zijn en dat mogen we vieren. We zijn nog plannen aan het maken. Maar we vieren ons eeuwfeest wel op een manier die bij Avebe past. Het wordt een bescheiden feest.”

Of registreer je om te kunnen reageren.