Akkerbouw

Achtergrond

Braziliaanse rietsuikerindustrie op keerpunt

De Braziliaanse rietsuikerindustrie heeft last van lage prijzen, grote schulden en multinationals die zich uit deze industrie terugtrekken. Naast de groeiende import van ethanol uit de VS neemt in Brazilië het aantal ethanolfabrieken die mais als grondstof gebruiken snel toe.

Jarenlang was Braziliaanse rietsuiker de schrik van de Europese suikerindustrie. Als het suikerquotum eenmaal verdwenen was, zou Braziliaans rietsuiker de Europese bietsuiker van de markt drukken. Niet alleen is de bietsuikermarkt springlevend, de Braziliaanse suikersector is zelfs op zijn retour, dankzij lage prijzen en hoge schulden.

Braziliaanse markt onder druk

Sinds begin februari is de prijs voor suiker op de beurs in New York met 36% gedaald. De internationale prijsdaling zet de prijs op de Braziliaanse markt onder druk en die is inmiddels op het laagste punt sinds twintig maanden, volgens Archer Consulting. In de Braziliaanse munt (BRL) was de prijs 1.027 reais (€ 280) per ton en daarmee gelijk aan die van 22 september 2015. Voor een deel is dit te wijten aan de ongunstige koers van de BRL in vergelijking met de dollar en ook aan de binnenlandse politieke onrust die de prijs onder druk zet.

De derde reden is de recente verlaging van benzineprijs met ruim 5% door staatsoliebedrijf Petrobras waardoor ethanol aan de pomp relatief duurder werd. In Brazilië rijdt 70% van de personenauto´s met een flex-motor en Brazilianen kiezen tussen benzine of ethanol. De suikerindustrie reageerde door minder ethanol en meer suiker te produceren en zette hierdoor de suikerprijs nog verder onder druk.

Foto: Henk Riswick
Foto: Henk Riswick

Uitstel van betaling enige optie

De lage suikerprijs verslechtert de financiële positie van de rietsuikerindustrie, die een schuld heeft van in totaal meer dan € 30 miljard. Voor velen is het aanvragen van uitstel van betaling de enige optie. Dit geeft gedurende 180 dagen bescherming tegen schuldeisers maar er moet ook binnen 60 dagen een herstelplan komen dat door de schuldeisers is geaccepteerd. Bij suikerfabriek São Fernandes bleek het geen oplossing. De fabriek heeft een schuld van € 400 miljoen en de schuldeisers hebben het herstelplan afgewezen. Volgens het herstelplan wilde het bedrijf minder betalen aan de schuldeisers en de banken slechts 16% vergoeden en de rest in twintig jaar afbetalen.

De betrokken banken zijn BNP Paribas, Banco do Brasil en de Braziliaanse Nationale Bank voor Economische en Sociale Ontwikkeling (BNDES). De BNDES is betrokken bij het corruptieschandaal rond werelds grootste vleesverwerker JBS. Met geld van de BNDES werd door JBS ook het cellulose bedrijf Eldorado overgenomen. De eigenaar daarvan was José Carlos Bumlai die ook eigenaar is van suikerfabriek São Fernandes en betrokken is bij de corruptie van zijn vriend ex-president Lula.

{[foto,3}}

Multinationals blazen de aftocht

De regering stimuleerde in de jaren 2003 tot 2008 investeringen in de ethanolsector. In die periode werden veel suikerfabrieken overgenomen door multinationals, maar geen van deze overnames is uiteindelijk succesvol gebleken. Biosev, onderdeel van Louis Dreyfus, heeft het vorig jaar een netto verlies geleden van € 180 miljoen. ADM is er na vier jaar zoeken in 2016 in geslaagd om de suikerfabriek te verkopen. Cargill kocht in 2006 een meerderheidsaandeel in de suikerfabriek Cevasa en die heeft nu een schuld van € 150 miljoen. Volgens de krant Estado de São Paulo weigert Cargill om verder te investeren en wil de fabriek van de hand doen.

Opvallend is dat op dit moment er bij 336 suikerfabrieken geen vergunning is aangevraagd bij het Braziliaanse agentschap voor aardolie, aardgas en biobrandstoffen (ANP) voor ethanolproductie. Bij deze groep zitten grote bedrijven als Adecoagro, Biosev, Bunge, Cofco, Guarani, São Martinho, Odebrecht en Raízen. De dagelijkse productiecapaciteit van de 336 fabrieken is ongeveer 280 miljoen liter ethanol. Als ze niet voor 1 september hun vergunning hebben, dan blijven er slechts 48 fabrieken over die wel mogen produceren.

Ethanolimport uit Verenigde Staten

Tussen december en april ligt in Brazilië het grootste deel van de suikerrietoogst stil. Voor die periode wordt ethanol uit de Verenigde Staten geïmporteerd. In 2015 ruim 500 miljoen liter, in 2016 al 830 miljoen liter en dit jaar werd er tot februari al meer dan 429 miljoen liter geïmporteerd. De unie van de suikerrietindustrie (Unica) wil dat de overheid een invoerbelasting instelt van 16% om zo het milieu te beschermen. Unica stelt dat ethanol uit de VS van mais wordt gemaakt en meer vervuilende broeikasgassen uitstoot dan die uit suikerriet.

De Oogst van suikerriet in Brazilië. Foto: Henk Riswick
De Oogst van suikerriet in Brazilië. Foto: Henk Riswick

De minister van mijnbouw en energie is tegen invoerheffingen. Wel wil hij dat voor geïmporteerde ethanol dezelfde regels ten aanzien van voorraden en levering worden gehanteerd als voor lokaal geproduceerde ethanol, om zo de lokale productie te beschermen. Volgens de minister is dit noodzakelijk om aan de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs te kunnen voldoen waarin Brazilië zich heeft verplicht om tot 2030 50 miljard liter ethanol te produceren.

In Brazilië vindt een opvallend snelle opkomst plaats van de ethanolproductie op basis van mais

Ethanol uit mais

In het licht van de problemen in de rietsuikerindustrie is er een opvallend snelle opkomst van de ethanolproductie op basis van mais. Volgens de minister van landbouw, Blairo Maggi, is mais in het centrum-westen van Brazilië slechts een tussenteelt voor soja en brengt nauwelijks wat op. Het is daarom logisch om toegevoegde waarde te creëren. Het ANP heeft deze week een vergunning verleend voor de ethanolfabriek van Biourja do Brasil Agroindústria LTD., onderdeel van het Amerikaanse Biourja. De fabriek in Chapadão do Sul heeft een capaciteit van 1,4 miljoen liter ethanol.

De reststroom wordt verwerkt tot diervoer als distillers dried grains with solubles (DDGS). In Lucas do Rio Verde is ook een ethanolfabriek op basis van mais opgezet die in augustus zal opstarten. Per jaar zal 500.000 ton mais worden omgezet in 220 miljoen liter ethanol, maar het streven is de productie te verdubbelen.

Ook wordt de bouw van nog twee fabrieken in andere delen van de deelstaat overwogen. Het betreft een investering van € 140 miljoen en is een samenwerking tussen Fiagril en Summit uit Iowa (VS). Fiagril is een regionaal handelsbedrijf in zaden, kunstmest en granen dat in 2016 is overgenomen door het Chinese bedrijf Hunan Dakang Pasture Farming Co. Ltd., dat onderdeel is van de PengxinGroup.

Schuldenberg

De hoge schulden vormen het grootste probleem van de Braziliaanse suikerrietsector. Uit cijfers van onderzoeksbureau Sucrotec blijkt dat gemiddeld bedrijven de oogst zullen afsluiten met een schuld van € 39 tot € 42 per verwerkte ton suikerriet. De netto-opbrengst voor dit jaar ligt naar verwachting ook op ongeveer € 42. Bij de huidige rentestand zijn de financieringskosten per ton gelijk aan de verwachte netto opbrengst.

Het succes van bedrijven hangt hierdoor niet alleen sterk sterk af van de prijs van suiker en ethanol op de wereldmarkt, maar voor een belangrijk groot deel in kostprijsreductie en vooral die van de kosten van de financiering van het bedrijf. De verwachting is dat dit jaar de suikerproductie in Brazilië zal uitkomen op 34 miljoen ton en de ethanolproductie op 30 miljard liter. Productie van ethanol zal deels worden overgenomen door importen en groei van lokale productie uit mais. Ethanol uit mais zou wel eens het keerpunt kunnen zijn voor de Braziliaanse suikerrietindustrie.

Foto

  • In Brazilië rijdt 70% van de personenauto´s met een flex-motor en Brazilianen kiezen tussen benzine of ethanol. Foto: EPA

    In Brazilië rijdt 70% van de personenauto´s met een flex-motor en Brazilianen kiezen tussen benzine of ethanol. Foto: EPA

Of registreer je om te kunnen reageren.