Akkerbouw

Achtergrond 2 reacties

‘Toelating groene middelen versnellen’

Joris Baecke, voorzitter van de werkgroep Plantgezondheid bij LTO, vindt dat de overheid meer vaart moet maken met het vergroenen van het middelenpakket.

Plantgezondheid en gewasbescherming is een dossier dat veel aandacht vraagt. Als voorzitter van de LTO-werkgroep Plantgezondheid richt Joris Baecke zich vooral op dat dossier.

Eind 2014 presenteerde LTO het actieplan ‘Schoner, Groener, Beter’ (pdf, 342 kB). Een ambitieus plan dat Nederlandse telers de weg wijst naar steeds schonere, groenere en betere technieken om de gewassen te beschermen tegen plagen, schimmels en onkruid.

Wat heeft LTO inmiddels bereikt?

“Het actieplan biedt een overzicht van acties en maatregelen om de emissies te verminderen, de middelen te vergroenen en de teeltsystemen te optimaliseren. De in 2015 gelanceerde erfemissiescan heeft de bewustwording van telers over afspoeling van het erf bevorderd. De webtool is in het eerste jaar door meer dan 600 telers ingevuld.”

‘Een verplicht drukregistratiesysteem stuit ons tegen de borst’

Bij perceelemissie draaien nu proeven om na fikse regenbuien afspoeling van water direct in de sloot te voorkomen. Dat is lastig, omdat het op gespannen voet staat met het voorkomen van waterschade. Er wordt gewerkt aan een alternatief voorstel voor een verplicht drukregistratiesysteem, met onder meer opschoning van de doppenlijst. Een verplicht drukregistratiesysteem stuit ons tegen de borst. Het is een reactie vanuit de handhaving. Iedereen is verdacht tot het tegendeel bewezen is, terwijl in ons land normaal gesproken iedereen onschuldig is tot het tegendeel bewezen is. Telers en loonwerkers moeten verplicht investeren om gecontroleerd te kunnen worden. Dat is raar.”

De Green Deal Groene Gewasbescherming is eind 2016 afgesloten. Dit resulteerde uiteindelijk in een iets snellere toelating van groene middelen door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb), met als concreet resultaat zes nieuwe groene middelen. Tevreden?

“Om vergroening van het middelenpakket te bevorderen, roepen we de overheid op om de toelating van groene gewasbeschermingsmiddelen te versnellen. Zes nieuwe middelen is mooi, maar van een deel daarvan was de toelatingsprocedure al voor de Green Deal ingezet. Het ontbreekt de overheid aan daadkracht.

Binnen de Europese kaders kunnen middelen sneller worden toegelaten. De Nederlandse overheid heeft in Europa de mond vol van groene middelen en vergroening van het middelenpakket, maar zoekt vervolgens in Nederland niet de ruimte die Europese regels bieden om die groene middelen toe te laten.

Recentelijk stuurden wij over de versnelling van toelating van groene middelen en de beschikbaarheid van middelen voor kleine teelten een brandbrief naar de staatssecretaris. Er zitten in kleine teelten knelpunten die eigenlijk helemaal niet nodig zijn. In het buitenland worden veel hogere areaalgrenzen voor kleine teelten gehanteerd dan in Nederland. Neem graszaad. Daarin is een aantal middelen niet beschikbaar, en is het lastig om een sluitende strategie op te stellen. Het buitenlandse toelatingsbeleid werkt bijvoorbeeld grofmaziger. Daar wordt een middel toegelaten in de sierteelt of in bollen, terwijl hier voor elk gewasje apart een toelating moet worden aangevraagd. Deze drempels remmen de beschikbaarheid van middelen. Nederland is groot in kleine teelten.”

En waar staat ‘Beter’ voor?

“Afspoeling van het erf kan bijvoorbeeld worden voorkomen door spuiten extern en intern te reinigen op een verharde wasplaats, waarvan het spoelwater en restanten van spuitvloeistof worden opgevangen en in een gesloten systeem biologisch worden afgebroken. LTO lobbyt nu bij de provincies om de aanleg daarvan onder het POP3-plattelandsontwikkelingsprogramma te laten vallen. Als de provincies een deel van de aanleg met een subsidie willen aanjagen, groeit de animo onder akkerbouwers en loonwerkers om te investeren in zo’n duurzame was- en spoelplaats. Worden gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen in de sloot, dan kan dat druk geven op de beschikbaarheid van het middelenpakket.

We kunnen daar zelf een bijdrage aan leveren. Dat begint met zorgvuldig en schoon werken, de spuit overdekt stallen en de spuit extern reinigen op onverhard terrein waarbij geen risico voor afspoeling is, of een verharde wasplaats met een installatie die de residuen biologisch afbreekt.”

Dat is als LTO‘er mooi gezegd. Heeft u zelf een dergelijke wasplaats op het bedrijf?

“Het klopt dat je als bestuurder alles wat je uitdraagt ook op je eigen bedrijf moet toepassen. Ik heb zelf op mijn bedrijf nog geen verharde wasplaats met restvloeistofverwerkingsinstallatie aangelegd, maar het staat bovenaan mijn prioriteitenlijstje. Op dit moment ben ik me aan het oriënteren welk systeem met welk kostenplaatje het best past op ons bedrijf.”

 Baecke is zich terdege bewust van zijn voorbeeldfunctie. Hij zou staand voor zijn spuit gefotografeerd worden, maar in de schuur was het vrij donker. Om toch een mooie foto te kunnen maken, stelde de fotograaf voor de spuit buiten op het erf te zetten. Baecke weigerde dat, omdat het regende. De spuit bleef onder het dak staan. De foto werd uiteindelijk gemaakt in de deuropening.

Vorig jaar kondigden AH en Jumbo samen met Greenpeace en Natuur en Milieu aan het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in AGF aan te pakken. Waar was LTO?

“Het was beide supermarkten in dit geval meer te doen om marketing dan om daadwerkelijke verduurzaming van de teelten. Ze werden door negatieve reclamespotjes van Greenpeace zwaar onder druk gezet. Dat moest stoppen, dus kwam er een akkoord. LTO werd door AH en Jumbo niet direct betrokken bij de onderhandelingen, omdat we geen leverancier zijn. We hebben onze bezwaren stevig geuit, en later kregen we wel gehoor. We hebben bij AH en Jumbo bij herhaling aangegeven dat er geen sprake mag zijn van het meten met twee maten, want anders verplaatst de teelt zich naar het buitenland. Dat is funest voor de Nederlandse telers en je houdt er de consument mee voor de gek. We willen best meedenken als kennispartner, maar het moet wel realistisch zijn.

Inmiddels lijkt het erop dat door verschillende partijen het eisenpakket is aangepast, omdat inkoopprijs en behoud van kwaliteit lastig te verenigen zijn met hun oorspronkelijke doelstelling. Het overgrote deel van de consumenten wil namelijk gewoon de hoogste kwaliteit voor de laagste prijs.”

LTO wordt in de media overschaduwd door ngo’s als Greenpeace.

“Positieve trends over middelengebruik halen de landelijke media niet. Incidenten wel. Ngo’s roepen dan kritische geluiden, wij zijn dan de reagerende partij. Dat is nu eenmaal een gegeven. Dat wil niet zeggen dat LTO niet effectief is. Achter de schermen praat LTO veel met beleidsmakers, de overheid, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties om vervelende regelgeving te voorkomen of te verzachten. Dat is niet direct zichtbaar voor de boer, maar wel erg waardevol.”

Wat kunnen we op korte termijn nog meer van LTO verwachten?

“Binnenkort lanceren we ambitie 2030. De maatschappij is steeds kritischer op gewasbeschermingsmiddelen. Ratio telt in discussies steeds minder, terwijl emotie steeds vaker de boventoon voert. Glyfosaat is daarvan een goed voorbeeld. Het Europese voedselagentschap Efsa heeft in wetenschappelijk onderzoek vastgesteld dat glyfosaat bij juist gebruik geen risico vormt voor mens, dier en milieu, maar bepaalde groepen burgers accepteren dat niet, vanwege een onderbuikgevoel. Wij willen in die discussie als LTO perspectief bieden.

Als Nederland staan we met onze plantaardige producten bekend als wereldmarktleider in kwaliteit. We moeten ook gezien worden als wereldmarktleider in duurzaamheid, en daar de meest welvarende consumenten mee bedienen. Vanwege onze omgeving moet de landbouw rekening houden met het milieu en de stedelijke omgeving. Dat levert beperkingen en kopzorgen op, maar we zouden er ook ons handelsmerk van moeten maken. We leven nu eenmaal in Nederland, en niet in de VS of Australië. De exacte invulling van ambitie 2030 wordt binnenkort bekend.”

Akkerbouwer in Nieuw-Namen

Joris Baecke (38) is voorzitter van de werkgroep Plantgezondheid van LTO Nederland. Baecke heeft de afgelopen jaren carrière gemaakt in LTO Nederland. In 2014 volgde hij Sjaak Langeslag op als voorzitter van de werkgroep Plantgezondheid. In 2015 werd hij regiovoorzitter van ZLTO in Zeeland, en in november 2016 is hij gekozen als vice-voorzitter van ZLTO. In die nieuwe functie werd hij lid van het bestuur van LTO Nederland.
Joris Baecke (38) is voorzitter van de werkgroep Plantgezondheid van LTO Nederland. Baecke heeft de afgelopen jaren carrière gemaakt in LTO Nederland. In 2014 volgde hij Sjaak Langeslag op als voorzitter van de werkgroep Plantgezondheid. In 2015 werd hij regiovoorzitter van ZLTO in Zeeland, en in november 2016 is hij gekozen als vice-voorzitter van ZLTO. In die nieuwe functie werd hij lid van het bestuur van LTO Nederland.
Naast zijn functies bij LTO en ZLTO is Joris Baecke ook akkerbouwer in Nieuw-Namen, in Zeeuws-Vlaanderen. Het bedrijf runt hij samen met zijn vrouw Egle, zijn ouders helpen regelmatig mee. Het bouwplan bestaat uit aardappelen, uien, bieten, wintertarwe, wintergerst, mais, graszaad (Engels raai en roodzwenk), bruine bonen en agrarisch natuurbeheer.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Hoeveel gram bestrijdingsmiddel zit er op een landbouwspuit? Hoeveel duizenden liters wordt er mee gespoten? Wat een flauwe kul.

  • Duurzaamagro

    Professionaliteit gaat niet alleen over voldoen aan regeltjes, maar is een mentaliteit. Joris heeft gelijk.
    En trouwens: gewasbeschermingsmiddelen zijn zó effectief, met een kleine dosis kun je ook de omgeving verstieren.

Of registreer je om te kunnen reageren.