Akkerbouw

Achtergrond

Trends 2017: zorg over neerwaartse spiraal bodemvruchtbaarheid

Strenge bemestingsnormen dragen ertoe bij dat telers onvoldoende organische stof kunnen aanvoeren om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden.

Het gat tussen de hoeveelheid mineralen die aangevoerd mogen worden en de hoeveelheid die met de gewassen afgevoerd worden, wordt steeds groter. De gebruiksnormen zijn de laatste jaren alleen maar naar beneden bijgesteld terwijl de gewasopbrengsten nog steeds stijgen. Onderzoek door coöperatie CZAV laat zien dat de akkerbouw op de Zeeuwse klei met de huidige regelgeving meer stikstof, fosfaat en organische stof afvoert, dan dat er wettelijk aangevoerd kan worden. Dit is in tegenspraak met de opvatting dat er nog steeds sprake is van een stikstof- en fosfaatoverschot.

Het rapport toont duidelijk aan dat er voor Zeeland sprake is van een tekort van meer dan 1 miljoen kilo fosfaat. De bodemvruchtbaarheid is daar in gevaar doordat de afbraak van organische stof bijna 25% hoger is dan de aanvoer. CZAV-bemestingsspecialist Ton Hendrickx is ervan overtuigd dat het in andere provincies niet anders zal zijn.

Bodemanalyse

Bodemanalysecijfers van Eurofins Agro tonen nog niet dat organischestofgehaltes hard achteruit gaan. De cijfers zeggen echter niets over kwaliteit van deze organische stof. Eurofins Agro start daarom een project om de kwaliteit van de organische stof te bepalen en dat ook mee te nemen bemonsteringsuitslagen.

Binnen de huidige regelgeving is het voor de akkerbouwer moeilijk om zonder saldoverlies de bodemvruchtbaarheid op peil te houden. Hij moet daarbij de afweging tussen korte en lange termijn maken. Voor het 6e Actieprogramma Nitraatrichtlijn dat in 2018 ingaat, beoogt staatssecretaris Van Dam bodemverbeterende maatregelen op landbouwbedrijven te bevorderen. Dit door telers te stimuleren meer groenbemesters te telen en hen de mogelijkheid te bieden meer bodemverbeterende meststoffen aan te voeren. Het CZAV-rapport toont ook dat het areaal groenbemesters in 15 jaar verdubbeld is, maar ook dat het areaal binnen de huidige bouwplannen nog een keer kan verdubbelen.

Onderzoek PPS Beter bodembeheer

De sector zelf organiseert via Branche Organisatie Akkerbouw met de ‘PPS Beter bodembeheer’ onderzoek naar mogelijkheden om binnen de regelgeving de bodemvruchtbaarheid te behouden. Binnen een PPS financiert de overheid mee in privaat opgezet onderzoek. Om verdere stappen te maken is veel nieuwe kennis nodig, bijvoorbeeld over de interactie tussen organischestofbeheer en minerale bemesting, over betere indicatoren voor organischestofkwaliteit en naar mogelijkheden om ondergrondverdichting op te lossen. Voor de periode 2017-‘20 heeft een consortium van onderzoeksinstellingen, organisaties en bedrijven daarom een nieuw voorstel voor een PPS voor bodemonderzoek ingediend.

Foto

  • Het kost akkerbouwers door regelgeving, intensieve bouwplannen en zware mechanisatie steeds meer moeite om de bodem in goede conditie te houden. - Foto: Jan Willem Schouten

    Het kost akkerbouwers door regelgeving, intensieve bouwplannen en zware mechanisatie steeds meer moeite om de bodem in goede conditie te houden. - Foto: Jan Willem Schouten

Of registreer je om te kunnen reageren.