Wat vind jij ervan?

Dag van de Natuurbescherming: De melk-natuur connectie

1


Gisteren, maandag 28 juli, was het Internationale Dag van de Natuurbescherming. Een mooie dag om het eens te hebben over melk. Want hoewel niet iedereen de link onmiddellijk zal leggen, bestaat er een groot verband tussen melk en (internationale) natuur. Met elke beker melk, elk plakje kaas en elke hap vanilleyoghurt die we nemen, beïnvloeden we niet alleen het aanzien van ons Hollandse cultuurlandschap maar ook het leven van duizenden kleine gruttokuikentjes. En tureluurs, scholeksters, bijen en talloze andere insecten, plant- en diersoorten. Hoe? En wat is de internationale connectie?

Weidevogels zijn wereldreizigers
Om met het internationale deel te beginnen: weidevogels als de tureluur, kievit, grutto en scholekster zijn niet honderd procent Nederlands. Ongeveer de helft van het jaar wel, maar de andere helft van de tijd doen ze wat veel bejaarde Nederlanders ook doen: ze overwinteren in het zuiden. Rond februari komen ze na een tocht van vele duizenden kilometers uit Afrika naar ons land om, jawel, te broeden. Zich voort te planten.

Nederland als ideale kraamkamer
De omstandigheden daarvoor waren in Nederland perfect. Want wat hebben de vogels nodig om succesvol een nieuwe generatie in de vleugels te helpen? Voedsel en veiligheid, om het kort te houden. Voedsel in de vorm van wormen voor de volwassen vogels en insecten voor de kuikens. Die gedijen weer in vochtige, kruidenrijke, gevarieerde en niet te korte graslanden. In diezelfde graslanden vinden de kuikens ook veiligheid: dekking in geval van gevaar.

Zoemend, baltsend, bloeiend
Deze graslanden waren volop aanwezig in ons land. De wat oudere lezer zal het zich nog wel herinneren: weelderig wuivend gras, vol bloemen en kruiden, zoemend van het leven, baltsende luchtacrobaten; een lust voor het oog. Met als hoogtepunt het geluid. Het geluid van elke weidevogel die zijn naam laat horen: grutto-grutto-grutto, kievit-kievit, tjululuu. Oorverdovend soms, en prachtig. Maar nu is het oorverdovend stil; haast nergens meer geluid te horen.

Kaal, stil en leeg
Op de hoogproductieve graslanden zoals we die nu in Nederland hebben kunnen de vogels hun kroost niet meer grootbrengen. Het is te droog, te eenzijdig en te kort. Er groeien geen bloemen en kruiden die insecten aantrekken en de kuikens kunnen in het korte gras niet schuilen. Van de honderdduizend grutto’s die hier in het midden van de jaren ‘80 broedden zijn er nu nog minder dan de helft over. De veldleeuwerik, die overal op het platteland zijn prachtige lied zong, is met 98 procent afgenomen. Bijna uitgestorven.

Rijk en toch arm
De race die na de Tweede Wereldoorlog begon, de race om steeds meer melk te produceren, joeg niet alleen de koe naar de stal maar ook de bloemen, bijen en vogels van het land. Nederland is de derde melkexporteur van de wereld, maar ook een van de armste landen qua biodiversiteit; zie hier de link tussen melk en natuur. Gelukkig kunnen we het tij nog keren: de productie van melk en kaas kan prima worden gecombineerd met de zorg en liefde voor de natuur. Op meer dan 50 plaatsen in Nederland is bijvoorbeeld de Red de Rijke Weidekaas te koop. Kies je ook voor rijke weides? Teken de petitie op www.redderijkeweide.nl!

- Nadja Jansma, Vogelbescherming

Deze blog is eerder geplaatst op The Milk Story: http://www.milkstory.nl/artikel/de-melk-natuur-connectie

Eén reactie

  • Ferm

    Niet alleen de petitie tekenen, maar ook die kaas kopen, want dat maakt het verschil. Geen woorden maar daden.

Of registreer je om te kunnen reageren.