Varkenshouderij

Foto & video 2175 x bekeken laatste update:1 sep 2016

Oogst van lupine voor Hamletz-varkens is binnen

De oogst van de lupine die varkenshouder Annechien ten Have verbouwt voor het varkensconcept Hamletz is binnen. Dit oogstjaar, 2016, is een goed oogstjaar met een opbrengst van 3.100 kilo per hectare.

Foto

  • Annechien ten Have heeft samen met haar man Menno en zoon Detmer in het Groningse Beerta een varkensbedrijf met 600 zeugen, 1.700 opfokzeugen en 1.000 vleesvarkens in een huurstal. De akkerbouwtak bestaat uit 240 hectare, waarvan het bouwplan bestaat uit wintertarwe, luzerne, mais, luzerne, suikerbieten en lupine. Daarnaast heeft het bedrijf nog een biogasinstallatie. De teelt van lupine is bestemd voor de varkens in <a href="http://www.boerderij.nl/Varkenshouderij/Achtergrond/2016/8/Hamletz-concept-krijgt-vorm-2865404W/">het Hamletz-concept</a> en vervangt het eiwit in het veevoer. <em>Foto's: Hans Banus</em>

    Annechien ten Have heeft samen met haar man Menno en zoon Detmer in het Groningse Beerta een varkensbedrijf met 600 zeugen, 1.700 opfokzeugen en 1.000 vleesvarkens in een huurstal. De akkerbouwtak bestaat uit 240 hectare, waarvan het bouwplan bestaat uit wintertarwe, luzerne, mais, luzerne, suikerbieten en lupine. Daarnaast heeft het bedrijf nog een biogasinstallatie. De teelt van lupine is bestemd voor de varkens in het Hamletz-concept en vervangt het eiwit in het veevoer. Foto's: Hans Banus

  • Ten Have verbouwt al voor het vierde jaar lupine. Dit jaar, in 2016, is er in totaal maar 26 hectare lupine in Nederland geteeld, waarvan ten Have er 3,5 hectare heeft geteeld. Hiermee zijn ze de grootste lupineteler in Nederland. Vorig jaar, in 2015, werd er nog ongeveer 100 hectare lupine geteeld in Nederland, waarvan 10 hectare in Beerta. De lupine wordt met de combine geoogst, zodat alleen de erwten overblijven voor het veevoer voor de varkens.

    Ten Have verbouwt al voor het vierde jaar lupine. Dit jaar, in 2016, is er in totaal maar 26 hectare lupine in Nederland geteeld, waarvan ten Have er 3,5 hectare heeft geteeld. Hiermee zijn ze de grootste lupineteler in Nederland. Vorig jaar, in 2015, werd er nog ongeveer 100 hectare lupine geteeld in Nederland, waarvan 10 hectare in Beerta. De lupine wordt met de combine geoogst, zodat alleen de erwten overblijven voor het veevoer voor de varkens.

  • Vorig jaar werd er nog een grote hoeveelheid lupine verkocht aan Vivera, een bedrijf dat vleesvervangers maakt. Dit bedrijf is gestopt met het gebruik van lupinen als grondstof voor de vleesvervangers, vandaar dat er minder lupine is verbouwd. Ten Have geeft aan dat het lastig is om de lupine te vermarkten, anders dan veevoer. De hectareopbrengsten, dit jaar 3.100 kilogram per hectare, maakt het tot een duur product in verhouding tot vergelijkbare gewassen. Tot nu toe is lupine geen concurrerend gewas voor bijvoorbeeld soja van ver weg.

    Vorig jaar werd er nog een grote hoeveelheid lupine verkocht aan Vivera, een bedrijf dat vleesvervangers maakt. Dit bedrijf is gestopt met het gebruik van lupinen als grondstof voor de vleesvervangers, vandaar dat er minder lupine is verbouwd. Ten Have geeft aan dat het lastig is om de lupine te vermarkten, anders dan veevoer. De hectareopbrengsten, dit jaar 3.100 kilogram per hectare, maakt het tot een duur product in verhouding tot vergelijkbare gewassen. Tot nu toe is lupine geen concurrerend gewas voor bijvoorbeeld soja van ver weg.

  • Ten Have ziet in de akkerbouw hetzelfde probleem als in de varkenshouderij: "Hoe kan ik mijn product op een goede manier vermarkten?" Tot nu toe moest de lupine verwerkt worden om hem tot waarde te brengen. Wellicht dat de witte lupine voor de akkerbouwer op termijn perspectief gaat brengen. Die witte lupine kan ook als erwt gegeten worden, is geschikt als vleesvervanger en hoeft niet verwerkt worden. "Voor mensen die zoeken naar een herkenbaar product, willen weten waar het product geteeld wordt en willen kunnen begrijpen wat er met dat product is gedaan, zou die witte lupine een mooi alternatief zijn", aldus Ten Have.

    Ten Have ziet in de akkerbouw hetzelfde probleem als in de varkenshouderij: "Hoe kan ik mijn product op een goede manier vermarkten?" Tot nu toe moest de lupine verwerkt worden om hem tot waarde te brengen. Wellicht dat de witte lupine voor de akkerbouwer op termijn perspectief gaat brengen. Die witte lupine kan ook als erwt gegeten worden, is geschikt als vleesvervanger en hoeft niet verwerkt worden. "Voor mensen die zoeken naar een herkenbaar product, willen weten waar het product geteeld wordt en willen kunnen begrijpen wat er met dat product is gedaan, zou die witte lupine een mooi alternatief zijn", aldus Ten Have.

  • De 3,5 hectare lupine gebruikt Ten Have nu alleen voor het testen van het mengvoer op verschillende combinaties van vleesvarkensrassen en in verschillende voersamenstellingen voor het nieuwe concept. Pas als Hamletz volop in productie komt heeft de varkenshouder veel meer hectares nodig als veevoer voor de varkens. En die ruimte is er in het huidige bouwplan op het bedrijf van Ten Have.

    De 3,5 hectare lupine gebruikt Ten Have nu alleen voor het testen van het mengvoer op verschillende combinaties van vleesvarkensrassen en in verschillende voersamenstellingen voor het nieuwe concept. Pas als Hamletz volop in productie komt heeft de varkenshouder veel meer hectares nodig als veevoer voor de varkens. En die ruimte is er in het huidige bouwplan op het bedrijf van Ten Have.

  • Dit jaar teelt Ten Have 2 verschillende soorten lupinen, beide behoren ze tot de blauwe lupinen. Het ene soort heeft een wat wittere bloem, de Iris. Het andere soort is de Regent, die heeft een blauwe bloem.</p>
<p>Het ras Regent heeft Ten Have dit jaar voor het eerst geteeld. "Een ras met potentie", vertelt Annechien. Dit ras kende dit jaar wel een probleem met tweewassigheid (het opnieuw in bloei komen en peulen zetten en daardoor verschillende afrijping van de peulen). Op proefvelden is het wel eerder gezien, maar dit jaar is het extreem, aldus Ten Have.

    Dit jaar teelt Ten Have 2 verschillende soorten lupinen, beide behoren ze tot de blauwe lupinen. Het ene soort heeft een wat wittere bloem, de Iris. Het andere soort is de Regent, die heeft een blauwe bloem.

    Het ras Regent heeft Ten Have dit jaar voor het eerst geteeld. "Een ras met potentie", vertelt Annechien. Dit ras kende dit jaar wel een probleem met tweewassigheid (het opnieuw in bloei komen en peulen zetten en daardoor verschillende afrijping van de peulen). Op proefvelden is het wel eerder gezien, maar dit jaar is het extreem, aldus Ten Have.

  • In Polen wordt het ras Regent veredeld. Daar is de Regent niet zo vertakkend als onder Nederlandse omstandigheden. Vertakkend betekent dat er naast aan de hoofdstengel ook aan de zijstengels peulen vormen met als nadeel tweewassigheid. Ten Have geeft aan dat de grootste uitdaging ligt in het veredelen van de rassen, om te zorgen dat er meer opbrengst per hectare komt. Die potentie is er zeker. Maar ook onder Nederlandse omstandigheden moet het ras veredeld worden. Zo zijn er sommige rassen die in Nederland legering laten zien en in Duitsland bij de veredelaar dit geheel niet laten zien. Blijkbaar zijn de teeltomstandigheden in elk land weer heel anders.

    In Polen wordt het ras Regent veredeld. Daar is de Regent niet zo vertakkend als onder Nederlandse omstandigheden. Vertakkend betekent dat er naast aan de hoofdstengel ook aan de zijstengels peulen vormen met als nadeel tweewassigheid. Ten Have geeft aan dat de grootste uitdaging ligt in het veredelen van de rassen, om te zorgen dat er meer opbrengst per hectare komt. Die potentie is er zeker. Maar ook onder Nederlandse omstandigheden moet het ras veredeld worden. Zo zijn er sommige rassen die in Nederland legering laten zien en in Duitsland bij de veredelaar dit geheel niet laten zien. Blijkbaar zijn de teeltomstandigheden in elk land weer heel anders.

    Foto: Hans Banus
  • Tijdens het oogsten controleert Ten Have of de combine goed zijn werk doet. Het stro blijft achter op het land of wordt geperst, afhankelijk van de kwaliteit van het stro. Het stro is wat betreft hardheid te vergelijken met koolzaadstro.

    Tijdens het oogsten controleert Ten Have of de combine goed zijn werk doet. Het stro blijft achter op het land of wordt geperst, afhankelijk van de kwaliteit van het stro. Het stro is wat betreft hardheid te vergelijken met koolzaadstro.

  • Grofweg kun je zeggen dat de bloemkleur ook de kleur van de erwt bepaalt. Het ras Iris met de witte bloemen geeft blanke erwten. Het ras Regent heeft een prachtig blauwe bloem en geeft een wat donkerder peul. Binnenin zijn de erwten geel van kleur. Een leuk weetje over lupine is dat de gele kleur van maisbrood niet van mais komt, maar van de lupine.

    Grofweg kun je zeggen dat de bloemkleur ook de kleur van de erwt bepaalt. Het ras Iris met de witte bloemen geeft blanke erwten. Het ras Regent heeft een prachtig blauwe bloem en geeft een wat donkerder peul. Binnenin zijn de erwten geel van kleur. Een leuk weetje over lupine is dat de gele kleur van maisbrood niet van mais komt, maar van de lupine.

  • Na het combinen gaan de erwten in een container en dan richting de voerfabriek, die het verwerkt in een klein gedeelte van het mengvoer. De hoeveelheden zijn nu nog te klein om het in het brijrantsoen van het gehele bedrijf mee te nemen.

    Na het combinen gaan de erwten in een container en dan richting de voerfabriek, die het verwerkt in een klein gedeelte van het mengvoer. De hoeveelheden zijn nu nog te klein om het in het brijrantsoen van het gehele bedrijf mee te nemen.

  • Voor het varkensbedrijf heeft Ten Have een nieuwe omgevingsvergunning aangevraagd om te voldoen aan de bijgestelde eisen van de overheid. De verwachting is dat begin volgend jaar deze binnen is en dat de bouw voor de Hamletz-varkens kan gaan beginnen. Afgelopen jaren is Ten Have druk geweest om het vleesconcept vorm te geven, met onder ander een nieuw logo en <a href="http://www.hamletz.nl/">nieuwe website</a>. Er worden blinde consumententesten en proeverijen georganiseerd, pakketten voor vierkantsverwaarding gemaakt en gesprekken met potentiële klanten gehouden. Het vleesconcept Hamletz krijgt hiermee steeds meer vorm.

    Voor het varkensbedrijf heeft Ten Have een nieuwe omgevingsvergunning aangevraagd om te voldoen aan de bijgestelde eisen van de overheid. De verwachting is dat begin volgend jaar deze binnen is en dat de bouw voor de Hamletz-varkens kan gaan beginnen. Afgelopen jaren is Ten Have druk geweest om het vleesconcept vorm te geven, met onder ander een nieuw logo en nieuwe website. Er worden blinde consumententesten en proeverijen georganiseerd, pakketten voor vierkantsverwaarding gemaakt en gesprekken met potentiële klanten gehouden. Het vleesconcept Hamletz krijgt hiermee steeds meer vorm.

Of registreer je om te kunnen reageren.