Varkenshouderij

Foto & video 828 x bekeken laatste update:18 feb 2012

Scharrelvarkens voor eigen restaurant

De varkens op boerderij Les Gonies in Frankrijk belanden na een buitenleven op het menu in het eigen restaurant.

Foto

  • Domaine Les Gonies ligt in Mauroux, regio de Lot in Frankrijk. Behalve het woonhuis is er een boerderij met akkerbouw, schapen en varkens. De toeristische tak bestaat uit een camping, enkele gites (vakantiehuizen) en een restaurant. Hier worden groenten en fruit uit eigen tuin en het vlees van de varkens en schapen geserveerd. Foto’s: Paul van den Boom en Vera Wijnveen. Tekst: Vera Wijnveen

  • Les Gonies is de naam van het gehucht, het is dialect voor een kledingstuk uit de middeleeuwen. Het is een jute zak met drie gaten, een voor het hoofd en twee voor beide armen. Men denkt dat vroeger de allerarmsten uit de omgeving hier hebben gewoond.

  • Eigenaren van de domaine zijn Ton (45) en Mirella (42) Kodden. Ze hebben Les Gonies in 2000 gekocht. Ton heeft de landbouw- en bosbouwschool gedaan en is na jaren in de bosbouw gewerkt te hebben, overgestapt naar de horeca. Mirella heeft de hotelschool gedaan. In Zeewolde (Centerparcs de Eemhof) hebben ze samen een restaurant gehad. Dat was hard werken en veel uren draaien. Toen ze naar Frankrijk emigreerden, zeiden ze: nooit meer een restaurant.

  • Ton en Mirella: “We willen zoveel mogelijk zelfvoorzienend zijn. Dat geldt niet alleen voor ons eigen voedsel, ook het veevoer verbouwen we op ons eigen land, uiteraard biologisch. We werken zo milieuvriendelijk mogelijk; afval dat eetbaar is, gaat naar de varkens en hout dat bij de sloop vrijkomt, wordt zoveel mogelijk hergebruikt of gaat in de houtkachel. Het spoelwater voor de toiletten van de camping pompen we op uit de rivier de Lot.”

  • “Het leidingwater van de kleine gite en van de camping wordt verwarmd met zonne-energie. In de winter wordt al het warme water gecentreerd voor het eigen sanitairgebruik en de centrale verwarming.”

  • Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Uiteindelijk komt er toch een restaurant, Auberge Paysanne. Het is vijf avonden per week geopend en de gasten bestaan voor 80 procent uit de gite- en campingbezoekers. Mirella: “Kamperen bij de boer kan overal. De meeste mensen die bij ons voor hun vakantie terugkomen, doen dit omdat er ook een restaurant is. Het is de meerwaarde van ons bedrijf.”

  • Bij mooi weer eten de gasten buiten. Er staat één dagmenu op de kaart en er zijn thema-avonden, zoals het eten van forel die de gasten overdag gevangen hebben tijdens een excursie naar een forellenkwekerij.

  • Mirella is behalve boerin en gastvrouw de kok.

  • En Ton is naast boer en gastheer ook ober.

  • Toen Ton en Mirella met varkens begonnen, kozen voor de Noir de Gasconne. Dit ras heeft erg vet vlees. Wanneer het eerst gedroogd wordt, is er niets aan de hand; het vet loopt er tijdens het drogen uit. Maar gelijk de pan in, is niet aan te raden; de pan loopt dan vol met vet.

  • Vandaar de overstap naar de Porc de Bayeux, een varken dat in Frankrijk bijna uitgestorven was, maar dat gelukkig gered is.

  • Van oorsprong komt het ras uit Normandië, waar het vóór de Tweede Wereldoorlog op veel boerderijen voorkwam. We hebben het dan over het witte Normandische varken.

  • Het stamboek werd in 1928 opgericht en zetelt in de stad Bayeux. Na de Tweede Wereldoorlog ging het bergafwaarts met de Porc de Bayeux. In de jaren tachtig waren er op vier boerderijen nog maar vijf beren en 15 zeugen te vinden.

  • Er werd een fokprogramma gelanceerd. Om de genenpool te vergroten, werden Engelse zwarte Berkshire-beren naar Frankrijk gehaald en ontstond het Porc de Bayeux zoals we het nu kennen.

  • Het fokprogramma bleek te werken. In 2003 waren er bij 42 boeren 55 beren en 173 zeugen te vinden. Vandaag de dag staat de Porc de Bayeux weer volop in de belangstelling.

  • Een Porc de Bayeux groeit langzamer dan het gangbare varken dat met zes tot acht maanden slachtklaar is. Een Bayeux-varken is dat pas na 12 tot 14 maanden.

  • Met gemiddeld 11 biggen per worp is het ras minder productief dan het gangbare varken dat gemiddeld 14 biggen krijgt.

  • Behalve de uitstekende kwaliteit van het vlees staan de zeugen bekend om de goede moedereigenschappen. Ook hebben ze veel melk.

  • De buizenconstructie die Ton in de kraamhokken heeft aangebracht, had hij ooit al eens gezien op een proefboerderij in Nederland.

  • De constructie werkt perfect. Zeug Cobie krijgt meestal negen biggen en er is er nog nooit eentje doodgegaan, behalve tijdens een worp met tien biggen, toen er één doodligger was.

  • Vorig jaar kregen twee zeugen elk negen biggen. Drie ervan hebben de Koddens verkocht, 15 varkens zijn gemest en geslacht.

  • « vorige Afbeelding 22 van 36 volgende » Het verwerken van het vlees dat toen terugkwam van de slachterij heeft de ondernemers heel veel tijd gekost. Er was veel meer dan nodig voor het restaurant en eigen gebruik. Mirella: “We waren het doel wel een beetje voorbij geschoten. Vandaar dat we besloten hebben één zeug (Cobie) aan te houden, en zeven biggen te mesten.”

  • De andere zeug met vier van haar biggen, plus zeven biggen van zeug Cobie zijn verkocht aan een biologische mesterij en aan twee biologische boeren in de buurt.

  • De beer heet Claude en geniet hier van de waterstraal.

  • Naast de varkens hebben de Koddens ook tien ooien op het bedrijf. Vorig jaar zijn 15 lammeren geslacht. Jaren geleden zijn de ondernemers begonnen met het Caussenarde-schaap, waarvan het exemplaar op de voorgrond één van de laatste is. Ton en Mirella hebben een ander ras ingekruist (geheel wit, in het midden), dat hen beter bevalt. Met het Caussenarde-schaap hebben ze wel het één en ander beleefd. Lees ook de blog over de wekenlange zoekactie en over een Franse legende.

  • Ton en Mirella werken biologisch en zijn aangesloten bij Ecocert. Ze gebruiken geen bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Er zijn regels met betrekking tot de afmetingen van het hok, maar dat is niet van toepassing op de varkens van Les Gonies die toch altijd buiten lopen.

  • De ondernemers verbouwen het voer voor de varkens zelf. Dit jaar hebben ze 3 hectare tarwe met gerst gezaaid, 2 hectare triticale en 1,5 hectare haver. De granen worden geplet en aangelengd met water, of met wei dat ze bij een biologische geitenboer in de buurt kopen. In het voorjaar zaaien de Koddens nog een hectare zonnebloemen.

  • Behalve de graansilo’s staat hier ook de Piteba-pers (rechts op de foto). Hiermee worden de zonnebloempitten geperst tot olie, die naar de keuken gaat. De koek die na het persen overblijft, gaat bij het varkensvoer. Ton heeft de handaangedreven pers omgebouwd, hij werkt nu motorisch. De pers is ook geschikt voor walnoten en koolzaad. Het streven is de zonnebloemolie ook als brandstof voor de auto en de trekker te gebruiken.

  • De Renault E30 is gebouwd in het jaar 1956. Ton: “Hij is van de buurman, die hem nooit gebruikt, en is 20 jaar geleden volledig gereviseerd. Het is een 6 volt en volgens mij een benzinemotor. Ik heb hem een jaar mogen gebruiken toen ik voor het eerst alles moest ploegen. Voor een oudje deed hij het helemaal niet verkeerd. Hier in de buurt rijden nog veel oude trekkertjes rond.”

  • Van het leiden van een restaurant in Nederland naar een boerderij in Frankrijk is een hele omschakeling. Zo’n oud beestje als deze Renault kan dan wel eens voor hoofdbrekens zorgen.

  • Sinds drie jaar werkt Ton met een Steyr 650. Handig aan deze trekker is dat je de aftakas via de versnellingsbak kunt laten lopen en hem dus twee kanten op kunt laten draaien. Een weetje: Steyr heeft een schietschijf als logo (niet te zien op de trekker). Ooit was Steyr een florerende wapenfabrikant. Het Oostenrijkse bedrijf bracht in 1915 de eerste trekker op de markt. In 1996 werd het gekocht door Case Corporation dat in 1999 met New Holland fuseerde tot CNH en een dochteronderneming van Fiat is.

  • Hier worden kweeperen in de sappan gedaan om gelei te maken. De pulp die overblijft, gaat naar de dieren.

  • Ook voor een borrel op z’n tijd wordt gezorgd. Ieder jaar in december komt de stoker, die zich met zijn hele hebben en houden op het dorpsplein installeert.

  • Het gegiste fruit gaat naar de stoker en vier tot vijf uur later kan de alcohol weer mee naar huis.

  • Accijnzen worden aan de stoker betaald.

  • Meer informatie over de Porc de Bayeux of domaine Les Gonies staat hier: http://www.lesgonies.org/nederlands/index.html

Of registreer je om te kunnen reageren.