Redactieblog

1437 x bekeken 11 reacties

Afdwingbaar verdienmodel

De varkenshouderij doet zijn best de positie in de keten te versterken. Dat supermarkten daaraan meewerken lijkt onwaarschijnlijk.

De NVV maakte onlangs bekend een rechtszaak te starten tegen de provincie Noord-Brabant. De vakbond wil via de rechter bereiken dat de provincie of supermarkten meebetalen aan de verduurzaming van de varkenshouderij. In dit geval betreft het de meerkosten die boeren moeten maken om te voldoen aan de Brabantse Zorgvuldigheidsscore (BZV).

In de huidige situatie is het zo dat kosten van verduurzaming volledig voor rekening komen van de varkenshouder, motiveert de NVV. De BZV ondermijnt daarom de concurrentiepositie van de Brabantse varkenshouders.

Duits voorbeeld
De NVV beroept zich op het punt, wat in de kantlijn staat van het Verbond van Den Bosch, dat verduurzaming een zaak is van de hele keten. In Duitsland gaat dat ketenprincipe vanaf volgend jaar vermoedelijk vorm krijgen met het concept Initiative Tierwohl. Duitse supermarkten brengen hun klanten dan een meerprijs in rekening voor vlees, en sluizen dat geld via een centrale kas door naar de boer die daarmee welzijnsmaatregelen kan treffen. Maar dat gaat niet van harte. De Duitse supers hebben reeds een derde van beschikbare bonus afgeknabbeld. De  afspraken lopen voor drie jaar. Het is onzeker wat daarna gebeurd.

Marge delen
NVV-voorzitter Ingrid Jansen wil nog een stapje verder gaan, valt te lezen in de het zomernummer van De Trog, het ledenblad van de vakbond. Daarin wordt een tipje van de sluier opgelicht van de toekomstvisie die zij schrijft. Een punt is de verdeling van de marge in de keten. Dat moet op termijn eerlijk gebeuren. Nu verdient iedereen in de keten, behalve de producent van het vlees.

Margeverdeling en meebetalen aan verduurzaming door supermarkten; de ideeën van Jansen en de NVV zijn sympathiek. De consument, dus supermarkt wil duurzaam geproduceerd vlees, dan moeten zij daar maar voor betalen. Daar komt bij dat varkenshouders telkens met nieuwe regels te maken krijgen waarvoor zij volledig  voor de kosten opdraaien. Dat frustreert en leidt tot veel ongenoegen onder boeren.
Marktprijs

Ik ben wel benieuwd hoe Jansen vorm wil geven aan een 'eerlijke' verdeling van de marge binnen de keten. De toenmalige voorlieden van de varkenshouderij, Wyno Zwanenburg en Annechien ten Have, hebben zich enige jaren terug herhaaldelijk sterk gemaakt voor een betere margeverdeling. Dat leverde niets op. Marc Jansen, directeur van supermarktkoepel CBL, bleef altijd volharden in dit antwoord: "Als jullie meer geld willen voor het vlees moeten jullie bij je coöperaties zijn. Die verwaarden jullie product."

Supermarkten wekken ook nu niet de indruk anders in deze discussie zitten. In de inkoopvoorwaarden voor varkensvlees die vanaf volgend jaar van kracht zijn, verklaren zij de marktprijs te willen betalen voor het vlees, maar geen meerprijs.

Gelet op de houding van de supermarkten lijkt het daarom onwaarschijnlijk dat het zover komt dat  zij meebetalen aan verduurzaming of open staan om de winst te delen met ketenpartners. Zij voelen niets voor een samsam-economie waarbij je vooraf afspreekt het behaalde voordeel te delen.

Laatste reacties

  • Mozes

    Daar komt nog bij dat het grootste deel van de varkens buiten Nederland worden afgezet. Een afspraak met de Nederlandse supermarkten kan daardoor nooit de oplossing zijn.

  • joannes

    Waarom wordt niet ingezien dat een standaard product met meer dan 50 % export voor NL productie, levend en als vlees, een standaard product blijft als er extra standaarden worden ingevoerd. Ook als deze zogenaamde ¨duurzame¨ zijn, nb afgedwongen door populisten, politicy en bureacraten! Trouwens in de diversiteit van huisvesting en voeding, denk aan moderne grootschaligheid en die varkens die nog bij de kleinere bedrijven opgroeien, verwacht ik dat ze altijd over vage moeilijk meetbare zaken blijven praten om de kool en de geit te sparen in die diversiteit! Laat staan dat deze meetbaar zijn in het product vlees! Het Vlees wat die klanten kopen en Supermarkten in overvloed kunnen kopen op zelf gedefinieerde criteria en, zo lijkt het, prijzen. Het probleem is het inkomen, en je positie verbeteren bereik je alleen maar met minder produceren of nieuwe markten vinden voor die varkens die nu die overvloed voor Supermarkten, de zelfbenoemde klanten vertegenwoordiges maar acterend in een oligopolie, de absolute macht geven over standaard en inkomen.

  • Ferm

    In Nederland zijn we blijkbaar tegen democratische, maatschappelijke en politieke grenzen aangelopen wat betreft de expansiedrift in de landbouwsector. In de grote mondiale vraagmarkt is hiermee niet te concurreren, maar wil je produceren voor een aanbodmarkt, is extra kwaliteit een onderscheidende factor zijn. Maar of die draagkrachtige markt er is en blijft, dat is de vraag.
    De oplossing lijkt dan meer te zitten in niet uitbreiden (in Brabant) door bouw, maar door overname.

  • w v gemert

    Niet geschoten is altijd mis.

  • John*

    juist deze dynamische markt maakt het leuk om varkens te houden. in slechte tijden gedwongen worden om de bedrijfsvoering scherp te maken zodat er in goede tijden maximaal geoogst kan worden! (goede markt omstandigheden en goeie prijzen)

  • John*

    en de productietijd van een kg varkensvlees is ongeveer een jaar. als de productie minder moet duurt het een jaar voordat we daar als sector iets van mee krijgen. en voordat deze daling ingezet worden zijn we een half jaar verder.. Dit is ook de verklaring waarom de varkenscyclus ongeveer 5 jaar lang is. Leer er mee omgaan en je kan plezierig varkens houden anders kan je beter iets anders gaan goed.

  • joannes

    @John, de varkenscyclus gaat uit van een stabiele vraag met een cyclies aanbod ivm de responsetijd op goede en slechte opbrengstprijzen. Juist die stabiele vraag, overigens in de laatste 20 jaar ivm nog groeiende welvaart, licht groeiende EU wijd, staat nu ter discussie met die instabiele exportafspraken en regels in landen buiten de EU. Kortom ik denk dat die gewenste dynamiek van jouw weleens een behoorlijk uit de hand lopende dynamiek kan worden. De tuinbouw heeft ook gouden jaren gekend met exporten naar Rusland die die prijscyclus overstresste in positieve zin! Kijk hoe ze het ze nu vergaat!

  • John*

    dan de grote vraag, kan je je als bedrijf met kostprijsverhogende maatregelen onderscheiden in tijden van overvloed of ga je er dan aan ten onder?

  • joannes

    @John, het grote antwoord is dat kostprijsbeheersing altijd loont! Omdat je niet meer in de verkoopmarkt concurreert maar in de productie markt! De hoge kostprijzen saneren met de tijd uit tot een niveau waarop de kostprijzen weer met de vraag en opbrengstprijzen gebalanceerd zijn. Het voorbeeld van de tuinbouw echter, geeft aan dat teveel afhankelijk van export kan zelfs kostprijs efficiënte bedrijven bedreigen. Wat dieper nadenkend, bij varkens zal dat zo´n vaart niet lopen omdat tuinbouw veel enger op product niveau en exportmarkt geconcentreerd was. Maw er zijn legio minder efficiënte varkensbedrijven in Nederland en EU voordat de vraagmarkt voor een product als varkensvlees te klein wordt!

  • John*

    @joannes, dus volgens jou is er de komende jaren nog voldoende om weg te saneren zodat er altijd weer een evenwicht komt? en hoeven we ons eigenlijk helemaal geen zorgen te maken?

  • joannes

    @John*: de volgende statestiek zegt genoeg en verklaart dat sinds 2008 geen groei in NL productie is geweest, zelfs een daling bij de zeugenhouders! http://www.agrimatie.nl/SectorResultaat.aspx?subpubID=2290§orID=2255
    Nu en in de EU zijn de gemiddelde bedrijven nog kleiner en daarmee nog gevoeliger voor schaalvergroting. Schaalvergroting tot het punt natuurlijk dat het beheersmatig, maatschappelijk, of sociaal een grens bereikt!

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.