Boerenblog

1177 x bekeken

Nieuws in de zomer (1): coöperaties, basisdenken en gratis hulpjes

De zomervakantie is een ontspannen periode. Langere dagen, kinderen vrij van school en op je gemak de krant doornemen.

Regelmatig samen even het erf af voor vakantie of een buurtevenement. Tussendoor samen meer tijd voor het bedrijf, klussen worden aangepakt. Onze oudste dochter van 16 doet vakantiewerk en is gestart met het ordelijk maken van onze werkplaats. Inmiddels staan er 300 magazijnbakken keurig gesorteerd, misgrijpen is er niet meer bij. Privé en werk blijven op een boerenbedrijf stevig met elkaar verbonden. In deze twee vakantiecolumns zijn beide zaken verenigd.

Limburgse Peel
Tijdens de warmste week van het jaar zaten we als gezin in de Limburgse Peel. Huisje, boompje en geen beestjes. Nou ja, enkel ter consumptie dan. De ene dag uit eten, de andere dag buiten het vlees braden. Fietsen in de omgeving en verder vooral weinig uitvoeren. Urenlange boswandelingen laten mij ongedwongen nadenken over het nieuwe netwerkseizoen, uitbreiding naar andere diersectoren en strategische allianties met het bedrijfsleven. Juist deze voorbereidingen worden in de zomermaanden getroffen. De telefoon de hele week stil, een ingesproken voicemail met "enkele dagen er tussenuit" doet vervolgens niemand inspreken, alles kan gerust een week wachten. De wereld is niet razend gemaakt, dat maken we er zelf van. Elke morgen broodjes halen en een Telegraaf erbij, lekker luchtig, niet te ingewikkeld. Toch valt mijn oog dan nog vaak op agrarische en regionale nieuwszaken.

Rabobank en AB Oost
Rabobank was uitvoerig in het nieuws, gerommel met rentetarieven (Libor) en massaontslagen (3.000). Journalisten smullen ervan. Nadat andere grote banken de burger in een diepe crisis hebben geworpen, kunnen ze nu eens over de immer degelijke Rabobank schrijven. Ook AB Oost is in het nieuws: grote verliezen, verdampt eigen vermogen, mismanagement en eveneens massaontslagen (300).
Rabobank en AB Oost zijn coöperaties die anderen niet graag in hun eigen keuken laten kijken. Van beide ben ik lid, maar in de praktijk voel ik me gewoon klant.
Het lidmaatschap van AB Oost houdt in dat je contributie betaalt en bij ziekte gebruik mag maken van een lager uurtarief. In 25 jaar heb ik dat één dag gedaan, als verzekeringsvorm wil ik vandaag nog wel het lidmaatschap stopzetten. Je moet echter lid zijn om gebruik te kunnen maken van het gewone gezonde werk, bij ons voorheen veel ingezet tijdens de stallenbouw. Wanneer een stalmedewerker ziek is en AB Oost vervangt diens werk, betaal je sowieso het gewone tarief. Medewerkers vallen buiten de reductieregeling.
Van Rabobank moet je lid worden als je een lening met hypotheek afsluit. Verder voegt ook dit lidmaatschap weinig toe. Het is immers niet zo dat de voormalige boerenleenbank vermogen op naam van zijn leden zet of andere lucratieve cadeautjes uitdeelt.
Dan word ik een stuk vrolijker van ForFarmers, die inmiddels vele eurotonnen aan vermogen op naam op onze rekening heeft gestort. Was aanvankelijk als nieuwe klant/lid wel even een investering in voerequivalenten, maar deze hebben zich al viervoudig uitbetaald.

Pater van den Elsen
We bezochten tijdens de vakantie het Boerenbondmuseum in Gemert, het ontstaan van de coöperatie wordt hier uitgebeeld. Pater van den Elsen stond ruim een eeuw terug aan de wieg van de boerenleenbank, alsook van de nog immer invloedrijke NCB/ZLTO. Zijn drijfveer was dat wanneer boerenproducenten een beter leven willen, zij dat zelf moeten organiseren. Komt me heel bekend voor. Er ontstond destijds een geboortegolf van boerencoöperaties. Velen ervan bestaan vandaag de dag nog steeds en hebben hun 100-jarig lustrum al achter zich. Allen hebben nog een boerenbestuur, dat bij de kleinste samenwerkingsverbanden nog invloed heeft, maar bij de grote coöperaties meestal voor spek en bonen zit. De echte beslissingsmakers vormen binnen de vele hoofddirecties en topcommissariaten vaak een incestueus versmolten geheel, dat waakt over talrijke coöperaties en organisaties die samen het grootste deel van de voedselketen vormen.
Pater van den Elsen stierf in 1925, niemand die hem goed genoeg heeft gekend om te weten of het huidige coöperatiemodel wel zijn bedoeling was.
De geschiedenis herhaalt zich en de boerenproducent is weer terug bij af in de voedselketen. Zien we grote aan- en verkoopcoöperaties echter als gewone (particuliere) bedrijven, dan is er als handelspartner natuurlijk niets mis mee. Een directeur van één van de allergrootste coöperaties zei me pas dat we coöperaties ook zo moeten zien; "Vergeet als zakenrelatie ons coöperatieve sausje en handel net als met een particulier bedrijf".

Wereldconcern Nutreco
De landbouw kwam ook aan bod in de Financiële Telegraaf, wereldconcerns als Nutreco die geweldige kwartaalwinsten draaien. Een interview met Wout Dekker, die als topman afscheid neemt van Nutreco en weet wat vandaag belangrijk is voor een bedrijf als het zijne: "Overbodige kosten snijden en nog eens snijden". We kennen Nutreco van 'eerst kosten toevoegen en dan opbrengsten afwachten'. Inmiddels blijkt dat op veel bedrijven de kracht in een gezonde basis zit en dat toeters en bellen vaak hypes blijken te zijn.
Op ons eigen bedrijf pakt dit basisdenken ontzettend goed uit en levert vooral een beter rendement op. Het varken vraagt van nature weinig en is zelden ziek. Zelf fokken en voer maken, geen kunstgrepen en geen uitgaven aan zaken die niet per sé noodzakelijk zijn. Arbeidsuren afstemmen op het werk en niet andersom, binnen grotere bedrijven wordt dat steeds belangrijker. De tijd van gratis hulpjes als partner, opa, oma en kinderen bestaat hier en daar nog, maar wordt hopelijk snel geschiedenis. Elk uur dat geen €20 mag kosten heeft minder waarde dan dat van een betaalde stalmedewerker, terwijl iedereen toch graag gelijk gewaardeerd wil worden.

Farm Focus

Of registreer je om te kunnen reageren.