Redactieblog

2784 x bekeken 7 reacties

Varken krijgt staart

Jarenlang moest het varken zich aanpassen aan zijn omgeving. Nu is een omgekeerde trend waarneembaar. Dat vergt inspanning van de varkenshouder.

Varkens zijn sociale, intelligente dieren. Daarover is iedereen het eens. In het verleden probeerden we het varken aan te passen aan huisvestingssystemen die wij, mensen, handig vonden. In zekere zin zijn we daar goed in geslaagd. Ook hebben we de dieren aan onze voedingswensen aangepast. Daarvoor moesten we wel staarten couperen en beerbiggen castreren om geen problemen te krijgen met staartbijten en berengeur.
Nu is er een duidelijke tendens waarneembaar om omstandigheden aan te passen aan behoeften van onze landbouwhuisdieren. Dit is geregeld in afspraken die we met ons allen hebben gemaakt, met betrekking tot dierenwelzijn en het recht dat dieren hebben om hun natuurlijke gedrag te ontplooien.
Ik wil dieper ingaan op twee belangrijke aspecten in dit verband: het castreren van biggen en couperen van staarten. Enkele jaren terug is een convenant opgesteld waarin een termijn werd afgesproken wanneer gestopt zou worden met het castreren van beerbiggen. Inmiddels worden al op grote schaal beren afgeleverd. Zelfs in Duitsland komt de discussie over het slachten van beren op gang.
Er zijn veel beren op de weg als je een dergelijk traject in gaat. En er zullen nog heel wat figuurlijke beren moeten worden afgeschoten, voordat we dit traject bevredigend hebben doorlopen. Maar dan hebben we ook wat! We winnen immers aan dierenwelzijn vanwege het uitblijven van castratie en we winnen aan duurzaamheid vanwege de betere voerbenutting.
Aan de afzetkant moeten we goed blijven communiceren met de afnemers; sommige mensen hebben nog twijfels over de aanwezigheid van berengeur. Ook moeten we nog kennis ontwikkelen over het meest geschikte houderijsysteem. Gaan we gelten en beren in toomverband opleggen, zodat we minder last hebben van het pubergedrag van de beren? Eensgezindheid tussen erfbetreders is belangrijk. Ook ontwikkelingen op het gebied van voeding, hokinrichting en genetica zullen nog een belangrijke rol spelen in dit proces.
Het couperen van staarten is ook een ingreep die ter discussie staat. Als we couperen nu zomaar zouden verbieden, ontstaat een groot probleem met staartbijten. Dit komt voor een deel omdat de dieren leven in een omgeving waarin zij veel te weinig afleiding hebben, maar ook omdat ze onvoldoende geleerd hebben met conflicten om te gaan. Dat betekent dat staartbijten niet alleen met afleidingsmateriaal moet worden aangepakt, maar ook met training van sociale vaardigheden. Er zijn wel ideeën hoe je dit probleem kunt tackelen. Laat bijvoorbeeld twee tomen bij elkaar komen tijdens de zoogperiode. Op die manier leren de biggen al vroeg hoe ze met soortgenoten buiten de eigen toom moeten omgaan.
Als je bovenstaande processen bekijkt, zie je dat er veel groeperingen bij zijn betrokken, veel mensen hebben er een mening over. Communicatie tussen alle betrokkenen brengt oplossingen naderbij. Dus laten we de discussies met open vizier voeren. Daarmee bewijzen we de varkenshouderij een dienst.

Laatste reacties

  • W Geverink

    Er zijn een aantal factoren die invloed hebben op het voorkomen van staartbijten. Om er een aantal te noemen: Stalklimaat (tocht luchtvochtigheid temperatuur en gassen zoals ammoniak), afleidingsmateriaal (speeltjes/stroo) voeringredienten en zoutgehalte, genetica, hokbezetting en gezondheidsstatus etc en combinaties daarvan.

  • e.stegink1

    Beste Rudolf,

    Het mooie zou zijn dat alle erfbetreders ook eensgezind naar buitentreden dat wanneer het een ondernemer lukt om met vele inspanningen de 'Ringelschwanz' terug te krijgen ook een meer waarde voor dit welzijnsvriendelijker produceren ontvangt.

    In het duitse 'Ringelschwanz' project waarbij duitse slachterijen en 15 duitse varkenshouders samen met de deelstaat NRW een project uitwerken blijken er mogelijkheden te zijn. Echter er zijn vele factoren waarbij je dient te investeren in middelen en kennis om tot een resultaat te komen.

    Erik Stegink.

    P.s. we hebben nu 1,5 jaar ervaring opgedaan in het 'Ringelschwanz' project.

  • joannes

    Het is duidelijk dat Dierenartsen zich ook met de etisch kant van de dieren bezig gaan houden. Maar een dierenarts die dit puber gedrag bijna menselijk en als een sociale wetenschap gaat beschrijven werkt volgens mij voor een kleine groep mensen die zich tot doel gesteld hebben mensen minder vlees te laten eten. Waarschijnlijk komen we zo nog eens in een discussie waarin we varkens stemrecht geven?

  • lihasika

    Ik kom zelf nog wel eens in Scandinavie waar de staart al jaren aan het varken blijft zitten. Mijn ervaring: als de huisvesting, voeding, gezondheid en afleidings materiaal in orde zijn is staart bijten geen probleem. Een cursus sociale vaardigheden voor biggen wordt er niet gegeven.

  • lihasika

    Ik kom zelf nog wel eens in Scandinavie waar de staart al jaren aan het varken blijft zitten. Mijn ervaring: als de huisvesting, voeding, gezondheid en afleidings materiaal in orde zijn is staart bijten geen probleem. Een cursus sociale vaardigheden voor biggen wordt er niet gegeven.

  • vegt

    Ik ben vanaf 2005 actief bezig met het intact houden van de staart. Heb veel onderzoek gedaan, soms werd het een succes, soms een drama.
    Inmiddels coupeer ik standaard 20% van de staart. 80% blijft er dus aan. In combinatie met goede bedrijfsomstandigheden kan ik hiermee probleemloos varkens houden, ook in grote groepen. Al mijn biggen en vkleesvarkens hebben wer een krul in de staart!!!
    Mijn advies: laat eens een half jaar lang 1/3 van de staat zitten. Na een half jaar de helft, daarna 2/3 enz. Op die manier leer je omgaan met langere staarten en wie weet, is over een aantal jaren couperen niet meer nodig. Succes!!

  • Frans Smit

    Als de biggen 4 weken waren, zette ik 6 zeugen met hun tomen bij elkaar. Na weer 4 weken speende ik. Inderdaad had ik nooit last van staartbijten. Dit is zeker geen bewijs, er spelen nog meer factoren mee.
    Iets zinnigs over mogelijke verbanden proberen te zeggen heet ethologie, en is een wezenlijk onderdeel van de dierhouderij. het gaat niet aan daar schamper over te doen.
    Overigens worden veel zeugen berig op het moment dat je ze met hun tomen bij elkaar plaatst. Ik hoeverre hier een rendabel bedrijfssysteem van te maken is, zou onderzocht kunnen worden.

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.