Varkenshouderij

Achtergrond 1525 x bekeken

Varkensbedrijf efficiënter runnen dankzij data

Maartin en Leon van der Velden verzamelen steeds meer data van hun zeugen en biggen.

Het varkensbedrijf van Maartin en Leon van der Velden is de afgelopen jaren snel ontwikkeld. Speenbiggen worden al enige tijd in Duitsland opgefokt en vier jaar geleden breidde ze hun vermeerderingsbedrijf uit met een eigen SPF-subfoklocatie. Met het groeien en verbreden nam ook het belang van monitoren en het analyseren van data toe. De varkenshouder vond dat altijd al belangrijk en interessant, maar met de uitbreiding met de subfok werd het noodzakelijk dit optimaal te organiseren. “Die informatie hebben we nodig om alles goed en efficiënt aan te sturen, zeker rondom de fokkerij.”

Van der Velden werkt voor zijn datamanagement nauw samen met softwareleverancier AgriSyst. Naast het basissysteem PigExpert gebruikt hij de modules ProductieMonitor Zeugen, VoerMonitor en BerenMonitor. Van der Velden vindt het belangrijk dat alles via één basisoverzicht is te raadplegen, zowel op kantoor, in de stal, als mobiel. Met een app kan hij onder andere barcodes scannen. Van der Velden fungeert zo’n beetje als testbedrijf voor de softwarefabrikant en met zijn ervaring zijn meerdere toepassingen en verbeteringen gemaakt.

Het scannen van een zeugenkaart gaat via een barcode. Alle relevante data zijn altijd in de stal aanwezig.
Het scannen van een zeugenkaart gaat via een barcode. Alle relevante data zijn altijd in de stal aanwezig.

Oornummers met chips

Een nieuwe ontwikkeling op het bedrijf is het werken met oornummers met chips, ofwel UHF transponders. Van der Velden gebruikt ze nu ongeveer een jaar. Hij kan op die manier makkelijker en meer informatie per gelt vastleggen en het vermindert de kans op fouten. Daarbij is hij kritisch op het aantal handelingen. “De chip zit normaal in het vrouwelijke deel en het nummer op het mannelijke. Dan moet er in het systeem handmatig een koppeling worden gemaakt tussen nummer en chip. We hebben nu oornummers met alles in het mannelijke deel.” Dat bespaart arbeid en voorkomt verkeerde koppelingen.

‘In tijden van lage varkensprijzen is het ideaal om met een stofkam door de kostenopbouw te gaan. En we komen bij de bank goed beslagen ten ijs’

De varkenshouder gebruikt de UHF-oornummers alleen bij de fokgelten. “Daar zit voor ons de meeste waarde in.” Een voorbeeld van praktisch gebruik is het controleren van de fokgelten bij uitleveren. “We hoeven geen oornummers meer te zoeken die nogal eens slecht leesbaar zijn. Nu is het één bliepje bij het oor en we hebben het zeugnummer en alle informatie. Het gaat sneller en er worden geen fouten gemaakt.”

Economische kengetallen

Van der Velden gebruikt het systeem ook om de vinger aan de economische pols te houden. Daarvoor maakt hij gebruik van de Financiële Monitor, met een koppeling naar het boekhoudpakket. Economische data van alle locaties komt in dit programma bij elkaar. Deze worden waar nodig gekoppeld aan technische data om economische kengetallen per zeug of per big te berekenen. Hij gebruikt het onder andere voor begrotingen en om economische resultaten op de voet te kunnen volgen.

Met Twan van Dijk (links) bekijkt Maartin de resultaten. Ontwikkelaar AgriSyst test en verbetert regelmatig software op het bedrijf.
Met Twan van Dijk (links) bekijkt Maartin de resultaten. Ontwikkelaar AgriSyst test en verbetert regelmatig software op het bedrijf.

Van der Velden weet bijvoorbeeld zijn actuele kostprijs per big tot achter de komma. “In tijden van lage varkensprijzen is het ideaal om met een stofkam door de kostenopbouw te gaan. En we komen bij de bank goed beslagen ten ijs.”

In het verlengde daarvan werkt de ondernemer met KPI’s; kritieke prestatie indicatoren. Daarvoor heeft hij een aantal kengetallen geformuleerd die aangeven hoe het bedrijf draait. Deze staan herkenbaar bovenin de wekelijkse of maandelijkse uitdraaien. Afhankelijk van het type rapport zijn ze meer technisch of juist economisch. Hij noemt onder andere de actuele voeropname van gespeende biggen, de kilo’s voer per zeug in de laatste maand en de eigen voerprijs ten opzichte van het LEI. Naast zelf er bovenop zitten heeft het nog een bijkomend voordeel. “Partijen met wie we zaken doen, weten dat we alle cijfers weten en daar scherp op zijn.”

‘We hebben een afspraak dat AgriSyst gegevens voor de benchmark mag gebruiken. Maar de data zijn en blijven van mij’

Gewichtsontwikkeling van gelten en zeugen

Een onderwerp waar de varkenshouder de komende tijd meer data over wil verzamelen en analyseren is de gewichtsontwikkeling van gelten en zeugen. Tot nu worden alle fokgelten bij inseminatie gewogen en de spekdikte bepaald. “Daarmee maken we al regelmatig analyses.” De varkenshouder verwacht dat inzicht in verloop van de gewichten veel extra managementinformatie gaat opleveren. Hij denkt nog na over de manier waarop. “Het meest logische lijkt nu een vaste weegunit in de centrale gang waar alle zeugen overheen gaan. Zeugen hebben een UHF-chip dus registratie gebeurt automatisch. Maar misschien zijn er ook mogelijkheden met camera’s.”

Watergebruik gespeende biggen

Een ander item op de wensenlijst is het monitoren van het watergebruik van gespeende biggen. Via de VoerMonitor heeft de varkenshouder van elke afdeling in beeld hoe het voerverbruik gaat en krijgt hij een melding bij afwijkingen. Wateropname is een goede voorspeller voor aankomende gezondheidsproblemen. Doordat alle data van de biggen al bekend is, vraagt het geen extra handelingen.

Met het verzamelen van data via systemen van een commerciële partij doet de vraag zich voor wie eigenaar van de data is. “We hebben een afspraak dat AgriSyst gegevens voor de benchmark mag gebruiken. Maar de data zijn en blijven van mij.”

Naam: Maartin van der Velden (44).

Plaats: Asten-Heusden (N.-Br.).

Bedrijf:

Samen met broer Leon (42) een top-, subfok- en vermeerderingsbedrijf onder de naam Vevar. Locaties in Asten-Heusden en in Ospel en een biggenopfokbedrijf in het Duitse Kalefeld. In totaal ruim 5.000 zeugen met bijbehorende plaatsen voor opfokgelten en gespeende biggen. De biggen vanuit de vermeerdering gaan naar Duitse vleesvarkenshouders. Vanuit de subfoklocatie met 470 zuivere Deense subfokzeugen gaat de helft van de fokgelten naar klanten en de helft naar eigen bedrijven. Bij Vevar zijn in totaal 20 mensen werkzaam, inclusief administratie en onderhoud.

Rene Stevens

Of registreer je om te kunnen reageren.