Varkenshouderij

Achtergrond 2142 x bekeken 1 reactie

Veel groei in zelf ontworpen toiletstal

Vleesvarkenshouder Ab van Beek ontwierp een stal met een beperkt mestoppervlak. De vloer is niet brandschoon, maar de varkens groeien als kool.

Bij binnenkomst in de stal ligt de hele varkensfamilie vrij onverstoorbaar te slapen. Zolang wordt gezwegen, blijven de 75 vleesvarkens in de proefafdeling van Ab van Beek ook lekker liggen. De dieren liggen verdeeld over het hok. Ze hebben niettemin een voorkeur voor een plek tegen de hokafscheiding. Daar is tevens de opstaande rand van het prefab-vloerelement. Dat ligt blijkbaar comfortabel.

De deeltijdvarkenshouder werkt al jaren aan een emissiearme varkensstal die te bouwen is voor minder geld dan met de gangbare systemen het geval is. Met gebruik van verdichtingsbeton liet hij elementen gieten waarbij de vloer en put uit één geheel bestaan. Een element heeft een oppervlakte van 12 vierkante meter. Een kwart daarvan is put. In combinatie met schuine putwanden en desgewenst een driekantrooster van metaal, is de stal volgens de regelgeving emissiearm.


Ab van Beek

Naam: Ab van Beek (58), deeltijdvarkenshouder

Plaats: Kootwijkerbroek (Gelderland)

Bedrijf: Vleesvarkensbedrijf met 800 plaatsen. Van Beek heeft een proefstal met 75 varkensplaatsen, om met zijn eigen stalconcept ervaring op te doen. In de stal liggen varkens van een Topigs 20-zeug maal een Deense Duroc-eindbeer.

Zijn gepatenteerde stalconcept heeft de naam ‘happy animal comfort’. Dit zijn een prefab-vloer met put die bestaan uit één element. De bedoeling van het concept is de bouwkosten te verlagen. Volgens de regeling ammoniak en veehouderij (RAV) is de ammoniakemissie van dit systeem 1 kilo, de RAV-code is: D3.2.7.1.1.

Meer verwacht van mestgedrag

Niet alle varkens doen hun behoeften op de roosters. Toch hoeft de varkenshouder niet de hokken in om de mest naar achteren te werken. De urine loopt weg en mest lopen de varkens zelf naar achteren. Zodoende zijn de hokken tamelijk droog. In het achterste hok is een korst van mestresten ontstaan. Vlak na opleg was daar het mestgedrag niet zoals gewenst. Dit hok is nu al een tijd droog.

De varkenshouder legt uit dat hij van het mestgedrag van de varkens meer had verwacht. Van Beek: “Tijdens de vorige ronden waren de hokken kurkdroog. Het kan zomaar zijn dat over drie weken de hokken nog schoner zijn dan nu.” Dagelijks krijgen de varkens een handje gehakseld stro. Dit stimuleert gewenst liggedrag en leidt af. De varkens zijn even lekker bezig met het stro en hebben iets te bijten.

Het mestgedrag is redelijk deze ronden. Maar het kan beter, is de ervaring van Van Beek
Het mestgedrag is redelijk deze ronden.
Maar het kan beter, is de ervaring van
Van Beek. - Foto's: Henk Riswick

De varkens wogen bij opleg 27 kilo. Flinke knapen dus. Tijdens het bezoek van Boerderij liggen ze negen weken in de proefafdeling. De borgen en gelten van een Deense Duroc-eindbeer hebben hun tijd voornamelijk aan vreten en slapen besteed. Van Beek schat dat ze in de huidige fase dagelijks 2,3 à 2,4 kilo voer naar binnen werken. Het zijn echte vreetmachines. Een groot deel van de varkens weegt negen weken na opleg ruim boven de 80 kilo, is de schatting.

Staltemperatuur verlagen

De stal is ruim, zonder verlaagd plafond. De staltemperatuur zit begin oktober tegen de 25 graden. Dat wil Van Beek verlagen door meer te ventileren. Het stalklimaat is daarentegen niet verstikkend door hoge ammoniakconcentraties. Het relatief kleine emitterende oppervlak leidt ertoe dat niet veel ammoniak ontsnapt uit de put. De geringere ammoniakemissie in de proefstal dan in de gangbare stallen bij Van Beek, zorgt er volgens hem voor dat de groei in deze stal hoger is en de voederconversie lager. Het verschil in voederconversie dat de varkenshouder tijdens vorige rondes registreerde, loopt op tot 0,2 punt.

Per hok van vijftien varkens is 1,4 kuub mestopslag. Tijdens een ronde varkens is het nodig twee- tot driemaal de mest af te laten naar een grote kelder. Dat verloopt naar wens, betoogt Van Beek. Voor opleg van de biggen heeft hij 100 liter water in elke opslag laten lopen. Dat is herhaald nadat halverwege de mestronde de put is geleegd. Per vijftien varkens wordt 200 liter water gebruikt om de put goed leeg te laten stromen via het onderliggende rioolsysteem. Per plaats gaat het om jaarlijks 40 liter water.

Als alles rustig is in de stal, liggen de varkens verdeeld over de hele oppervlakte te slapen.
Als alles rustig is in de stal, liggen de varkens verdeeld over de hele oppervlakte te slapen.

Vloerverwarming

De prefab-delen zijn voorzien van vloerverwarmingsbuizen. Deze zijn nog niet aangesloten in de proefopstelling. Een warme vloer nodigt pas opgelegde biggen uit te gaan liggen waar dat de bedoeling is. Met een hand stro of zaagsel erbij is de verwachting (mede opgedaan in vorige rondes) van Van Beek dat de hokken schoon blijven, zonder dat extra arbeid nodig is. Het stalklimaat dient dan in orde te zijn.

De varkenshouder verwacht twaalf à dertien weken na opleg de eerste varkens uit de proefafdeling te leveren, mits ze zo hard doorgroeien als ze deden. Vreten en groeien willen de dieren perfect in de experimentele stal. Dat blijkt wel uit de knapen van varkens die in de vijf hokken liggen.

Bouwkosten nog niet bekend

Van Beek is na drie jaren knutselen zover dat het eindresultaat er is. Een emissiearme stal tegen geringe kosten, is de insteek van meet af aan. Hoe de bouwkosten uitkomen, is afhankelijk van de plek. Als wordt gebouwd op een plaats met een halve meter zwarte aarde, kan het voordeliger. Dan is het een kwestie van uitgraven en liggers storten of leggen die de vloerdelen dragen, de buitenmuur kan er dan omheen worden gezet.

Een indicatie van de bouwkosten kan de varkenshouder echter pas geven zodra een collega zoveel elementen bestelt, dat hij een serie kan laten maken bij de fabriek. Dan zal duidelijker zijn wat de productiekosten bedragen voor een vloer-putelement van 12 vierkante meter, bestaande uit één geheel.

Eén reactie

  • WGeverink

    Mijn stal is 30 jaar oud en heeft hetzelfde soort hokken. Een betonvloer met afschot en 1.20 meter roostervloer. Door gebruik te maken van het natuurlijk gedrag zijn de varkens zijn de hokken doorgaans schoon en droog. De meest eenvoudige manier om de gezondheid, de prestaties en het financieel resultaat op te krikken is met hokken die door natuurlijk gedrag schoon blijven en het zo veel mogelijk buiten de stal opslaan van de mest.

Of registreer je om te kunnen reageren.