Varkenshouderij

Achtergrond 3447 x bekeken

Zo maak je biggenkommen schoon: 3 praktijkvoorbeelden

Schone biggenkommen in het kraamhok dragen bij aan de hygiëne en de voeropname. Drie zeugenhouders over schoonmaken van kommen tijdens de ronde.
➤  Bart Langerwerf   
➤  Subfokbedrijf vof Krabben
➤  Echtenerpolderhoeve - familie Van Sambeek    

“Het is een hele kunst om een big goed te laten vreten. Daar komt fingerspitzengefühl bij kijken.” Arjan Wermink spreekt uit ervaring. De hygiënespecialist van MS Schippers was ooit werknemer op een bedrijf met 1.600 zeugen. Bijvoeren in het kraamhok is een precisieklus, waarbij je al snel geneigd bent om te snel te willen. “Biggen moeten leren het voer op te nemen en de kom leeg te vreten. Te veel voer aanbieden werkt remmend. Blijft er voer liggen, dan is er verkeerd gevoerd. Dat is zonde. Biggenvoer is duur en je hebt er extra werk van”, aldus Wermink.

Leeg gevreten kommen vergemakkelijken het schoonmaakwerk. Zeker bij het voeren van natte producten is het schoonmaken van de kommen van belang. Het draagt niet alleen bij aan de algehele bedrijfshygiëne, het komt ook de voeropname ten goede.

Denk goed na over de locatie van de biggenkommen in het kraamhok. Wermink: “Idealiter staan de kommen naast de kop van de zeug. Zo voorkom je dat er opspattend urine en mest in de kommen verdwijnt. Praktisch gezien is het daarbij handig de kommen nabij het voerpad te plaatsen, zodat je niet telkens de kraamhokken in hoeft voor het bijvoeren en schoonmaken.”

➤ Bart Langerwerf
Vliegensvlug en 2x per dag kommen borstelen

De biggenkommen van Bart Langerwerf laten zich snel en gemakkelijk schoonmaken.

In 2013 bouwde Bart Langerwerf een zeugenstal en startte hij als subfokker van Deense genetica voor Next Genetix. In de nieuwe stal zijn 5 kraamafdelingen, met in iedere afdeling 22 hokken. De biggen worden in het kraamhok bijgevoerd. “Als subfokker wil ik de biggen goed aan het vreten krijgen en een goede start meegeven. Dat is in de fokkerij van groot belang.” Toen Langerwerf de stal in gebruik nam, schafte hij bij MS Schippers 115 witte biggenkommen aan, de zogenoemde MS CleanFeeders. Het grote voordeel van deze bakjes is het feit dat ze gemakkelijk schoon te maken zijn. “Het schoonmaken is een dagelijkse klus. De meerkosten van de bakjes worden terugverdiend door arbeidsbesparing.”

Langerwerf kocht bij MS Schippers 115 witte biggenkommen, de zogenoemde MS CleanFeeders. Die zijn eenvoudig schoon te maken. - Foto's: Bert Jansen
Langerwerf kocht bij MS Schippers 115 witte biggenkommen, de zogenoemde MS CleanFeeders. Die zijn eenvoudig schoon te maken. - Foto's: Bert Jansen

De biggen in het kraamhok krijgen de eerste twee weken elektrolytenmix bijgevoerd, een mix van suikers en zout. De biggenkommen worden dagelijks tweemaal schoongemaakt. Dat kost nauwelijks extra arbeidstijd. In een paar minuten tijd zijn alle kommen in een afdeling gereinigd. Langerwerf gebruikt daarvoor een normale accuboormachine met daaraan een speciale borstel. Na het toevoegen van wat water worden de kommen met een druk op de knop vliegensvlug schoongemaakt. Met de accuboormachine is de draairichting van de borstels aan te passen. Op die manier kan Langerwerf het vuil los schrobben en vervolgens weg dweilen. Het vuil verdwijnt via een uitstortopening uit de kommen en belandt op de roosters. Voor iedere kraamafdeling heeft de subfokker een accuboormachine en borstelset aangeschaft.

Bart Langerwerf (45) uit Boxtel (N-B). Langerwerf bouwde in 2013 een nieuwe zeugenstal. In dat jaar begon hij als subfokker met Deense genetica voor Next Genetix. Hij heeft 480 zeugenplaatsen en 1.200 opfokplaatsen.
Bart Langerwerf (45) uit Boxtel (N-B). Langerwerf bouwde in 2013 een nieuwe zeugenstal. In dat jaar begon hij als subfokker met Deense genetica voor Next Genetix. Hij heeft 480 zeugenplaatsen en 1.200 opfokplaatsen.

“Het is lastig te zeggen wat het precieze effect is op de dierprestaties en de gezondheid. Maar het schoonmaken is erg eenvoudig. Baat het niet, dan schaadt het niet.”

➤ Subfokbedrijf vof Krabben
Gros van biggen houdt kommen zelf brandschoon

De biggen van vof Krabben worden bijgevoerd met melkpap. Indien nodig worden de kommen schoongemaakt met water.

Subfokbedrijf vof Krabben is in transitie van zuivere NL-zeugen naar Noors Landras. Daaruit worden TN50 en TN70 gefokt. Voorheen werd met de NL-zeugen ook T20 gefokt. De nakomelingen worden in het kraamhok met veel aandacht en toewijding verzorgd. Na de biestopname krijgen de diertjes vanaf de tweede dag melkpap toegediend. Het gaat om kleine hoeveelheden, die langzaamaan worden opgebouwd. De biggen moeten leren vreten. “We willen de darmflora van de biggen laten wennen aan andere voersoorten. Zo proberen we de speendip te voorkomen”, aldus Barbara Pondes.

Vof Krabben werkt met plastic kommen van Laka. Indien nodig worden ze 's ochtends handmatig schoongemaakt met water. - Foto: Ronald Hissink
Vof Krabben werkt met plastic kommen van Laka. Indien nodig worden ze 's ochtends handmatig schoongemaakt met water. - Foto: Ronald Hissink

Vof Krabben werkt met plastic kommen van Laka. Die staan op de roosters. Indien nodig worden ze ’s ochtends handmatig schoongemaakt met water. Dat gebeurt tijdens de controleronde. De varkenshouders vinden het belangrijk dat dit goed gebeurt. Het draagt bij aan een goede voeropname. “Biggen houden niet van vieze kommen en oude voerresten. Ze willen vers en smaakvol voer”, vertelt Barbara Pondes.

Tim en Barbara schatten dat zo’n 95% van de kommen door de dieren worden schoongelikt. “De meeste kommen zijn brandschoon. We hoeven er slechts een paar schoon te maken. Dat is het resultaat van viermaal daags kleine porties voeren, met kwalitatief goed voer”, zegt Tim Krabben. De extra arbeidstijd blijft daardoor beperkt.

Tim Krabben (37) en Barbara (36) Pondes uit Mariënvelde (Gld.). Vof Krabben is in de Achterhoek subfokker voor Topigs Norsvin. Er zijn 600 zeugen. In een stal in Halle liggen 2.500 opfokzeugen. In Zieuwent worden 500 vermeerderingszeugen gehouden. - Foto: Ronald Hissink
Tim Krabben (37) en Barbara (36) Pondes uit Mariënvelde (Gld.). Vof Krabben is in de Achterhoek subfokker voor Topigs Norsvin. Er zijn 600 zeugen. In een stal in Halle liggen 2.500 opfokzeugen. In Zieuwent worden 500 vermeerderingszeugen gehouden. - Foto: Ronald Hissink

Waar het kan, staan de biggenkommen naast de kop van de zeug. In sommige kraamhokken liggen de dieren met hun kop richting de wand. In deze hokken staan de kommen nabij het voerpad. Vanuit hygiënisch oogpunt vindt Krabben het niet wenselijk om telkens de hokken in te gaan.

De subfokkers werken op de thuislocatie met een brijvoerinstallatie. De gespeende biggen worden in de eerste week na opleg 8 keer daags gevoerd: 4x met de brijvoermachine en 4x met de kalvermenger. “Vers voer in kleine porties laat de biggen veel bewegen. Dat draagt bij aan de diergezondheid.”

➤ Echtenerpolderhoeve - familie Van Sambeek
Schoonmaken biggenkommen onderdeel dagelijkse routine

Op de Echtenerpolderhoeve hoort het schoonmaken van biggenkommen bij de dagelijkse werkzaamheden.

Het zeugenbedrijf van familie Van Sambeek telt 300 kraamhokken. Iedere week wordt er in 56 hokken geworpen. De biggetjes krijgen van dag 3 tot en met dag 10 een prestarter bijgevoerd. Die wordt 2x daags gemengd met lauw water. “We voeren maar een klein beetje bij. De biggen moeten leren vreten”, vertelt Wim van Sambeek. Na dag 10 wordt een droge korrel bijgevoerd. Deze voerstrategie zorgt ervoor dat biggen na het spenen meteen voer opnemen en een speendip achterwege blijft.

Medewerker Arjen Boersma is verantwoordelijk voor het bijvoeren van de biggen en het schoonmaken van de kommen. Dat is onderdeel van de dagelijkse routine. Foto: René den Engelsman
Medewerker Arjen Boersma is verantwoordelijk voor het bijvoeren van de biggen en het schoonmaken van de kommen. Dat is onderdeel van de dagelijkse routine. Foto: René den Engelsman

De kommen staan bij de kop van de zeug. Het gaat om witte bakjes van MS Schippers, die op de roosters worden geplaatst. Medewerker Arjen Boersma is verantwoordelijk voor het bijvoeren van de biggen en het schoonmaken van de kommen. Dat is onderdeel van de dagelijkse routine. Zo nu en dan treft Boersma kommen aan met oude voerresten. Die maakt hij schoon met wat water, dat hij aftapt uit de drinknippel van de biggen. Soms zijn de voerresten zo hardnekkig dat schoonmaken met heet water noodzakelijk is. In dat geval neemt hij de kommen mee naar de centrale gang. “Maar dat komt niet vaak voor. Over het algemeen houden de biggen de kommen goed schoon”, vertelt Wim van Sambeek, die verantwoordelijk is voor het reilen en zeilen in de kraamstal. “Het is lastig om aan te geven hoeveel tijd het schoonmaken exact kost. Dat verschilt ook per dag. Maar doordat we kleine porties bijvoeren, houden de biggen de kommen over het algemeen goed schoon. Veel extra arbeidstijd kost het dus niet”, aldus Van Sambeek.

Mark (53) en Wim (24) van Sambeek uit Echtenerbrug (Fr.). De Echtenerpolderhoeve heeft 1.200 zeugen, 270 opfokzeugen en 2.800 vleesvarkens. Mark van Sambeek is met John Lorist grondlegger van Frievar, een collectief van samenwerkende varkenshouders.
Mark (53) en Wim (24) van Sambeek uit Echtenerbrug (Fr.). De Echtenerpolderhoeve heeft 1.200 zeugen, 270 opfokzeugen en 2.800 vleesvarkens. Mark van Sambeek is met John Lorist grondlegger van Frievar, een collectief van samenwerkende varkenshouders.

De gespeende biggen worden in de eerste week bijgevoerd vanuit de welbekende groene biggenkommen. De eerste 4 dagen krijgen ze 3x daags extra voer en water toegediend. In de resterende dagen van deze week wordt ook nog bijgevoerd, met enkel droogvoer. De kommen worden vervolgens schoongemaakt en klaargezet voor de volgende biggengroep.

Leer hoe u varkensziekten buiten de deur houdt tijdens het Symposium Hogere Varkensgezondheid, op 16 januari. Bent u er ook bij?

Of registreer je om te kunnen reageren.