Varkenshouderij

Achtergrond 4974 x bekeken 3 reacties

'80% varkenshouders betaalt facturen nog altijd prompt'

Ook in België gaat het slecht in de varkenshouderij. De vraag is daar of de crisis ook mengvoerbedrijven meesleept. De Vlaamse landbouwwebsite Vilt had hierover een interview met directeur-generaal Yvan Dejaegher van koepelorganisatie Bemefa, waarvan hier een bewerkte versie. Een verhaal vol herkenningspunten voor wie de discussie in Nederland volgt.

Ook voor de vertegenwoordigers van mengvoederfabrikanten is het niet altijd makkelijk om het hoofd koel te houden. Wat zeg je tegen een varkensboer die een uitweg zoekt uit de economische malaise? Veel neteliger kan de situatie in de varkenshouderij niet meer worden. Yvan Dejaegher laat zich niet betrappen op doemdenken, maar hij toont zich toch bezorgd, bijvoorbeeld over de 'braadkippenhype'.

Veel varkensboeren (over)leven bij genade van hun veevoederleverancier. Gaat het infuus er ooit weer uit?

"De toestand in de varkenshouderij is ongetwijfeld moeilijk. Toch leert een enquête bij de leden-mengvoederfabrikanten dat 80% van de varkenshouders zijn facturen nog altijd prompt betaalt. De klanten met betalingsproblemen zijn ofwel varkenshouders die de voorbije 10 tot 15 jaar investeerden en geen reserves meer hebben ofwel varkenshouders die minder goed presteren in de stal.

Voor de 20% bedrijven in moeilijkheden zijn sociale maatregelen op hun plaats. Zo'n vangnet voor stoppers wordt best samen met de overheid uitgewerkt. Begrijp dat als begeleiding van de stoppers, niet als een warme sanering zoals voormalig landbouwminister Vera Dua er één uitwerkte. Daarvan profiteerden vooral de varkenshouders die toch zinnens waren om een punt te zetten achter de eigen carrière. Dat geld is met andere woorden weggevloeid uit de sector.

Een spijtige vaststelling is dat vooral de jonge generatie op zijn tandvlees zit, logisch ook als je weet dat 2006 in anderhalf decennium het enige jaar is dat toeliet om financiële reserves op te bouwen."

Er wordt beweerd dat veevoerfabrieken dreigen om te vallen als varkensbedrijven failliet gaan ...

"Ondanks de malaise in de dierlijke sectoren ogen de jaarrekeningen van de goed presterende mengvoederfabrikanten nog steeds gezond. En ondanks de marktstagnatie zijn er bedrijven die nog weten te groeien. Hetgeen gezegd wordt over boeren - 'de goede slagen erin om ook in moeilijke perioden winst te maken' - geldt dus ook voor onze industrie. Momenteel is er een generatiewissel aan de gang aan de top van mengvoederbedrijven. Dat getuigt in mijn ogen van vertrouwen in de toekomst."

<em>Foto: Koos Groenewold</em>
Foto: Koos Groenewold

Nemen veevoederfabrikanten een andere houding aan tegenover openstaande schulden nu de crisis maar blijft?

"Bemefa verdedigt altijd het standpunt dat de leden leveranciers zijn van kwalitatief goed diervoeder, maar geen financiers van veebedrijven. Een aantal jaar geleden maakten we een charter om de openstaande schulden aan te pakken. Drie maanden voor nieuwe klanten en vier maanden voor bestaande klanten, langer zouden facturen van onze leden niet onbetaald mogen blijven. Dit is het advies dat Bemefa geeft aan haar leden. Een scheef gegroeide situatie trek je niet recht op korte tijd. Elke mengvoederfabrikant zal wel een klant hebben die een jaar schulden heeft uitstaan. In zo'n geval weet je dat die veehouder zeven à acht jaar hard moet werken om dat af te betalen."

Komt de varkenscyclus met lonende perioden voor alle ondernemers in de sector ooit terug? Of blijft het een 'survival of the fittest'?

"Hoewel er bij een deel van de producenten een koude sanering staat te gebeuren, geloof ik dat er plaats op de markt blijft voor bekwame varkenshouders die zich differentiëren en hun niche goed uitzoeken. In het andere geval zoek je als bedrijf afzet op de bulkmarkt en weet je dat de prijs daar allesbepalend is. In eigen regio is twee derde van de varkensproductie bestemd voor export, voor de bulkmarkt dus. Eén derde van het varkensvlees is bestemd voor de binnenlandse markt. Voor dat deel kan je als producent rond de tafel gaan zitten met de afnemers op zoek naar meerwaarde. Denk bijvoorbeeld aan de vraag naar biologisch varkensvlees die niet ingevuld geraakt."

Arkema Vlees houdt varkens op biologische wijze. De dieren worden in de eigen slagerij verwerkt, waarna de Arkema's zelf het vlees verkopen.<br /><em>Foto: Penn Communicatie</em>
Arkema Vlees houdt varkens op biologische wijze. De dieren worden in de eigen slagerij verwerkt, waarna de Arkema's zelf het vlees verkopen.
Foto: Penn Communicatie

"Altijd moet je in het achterhoofd houden dat de afzet in binnen- en buitenland met elkaar verbonden zijn. Varkensvlees is een 'deelstukkenmarkt'. In België heb je kopers voor hespen, carrés en andere edele karkasdelen maar niet voor het zogenaamde vijfde kwartier (orgaanvlees, varkenskoppen, poten, enz.). Daarmee moet je naar het buitenland, wat vergeten wordt door mensen die export afzweren. Export is dus nodig om de prijs van de binnenlandse afzet te ondersteunen. Het ene kan niet zonder het andere.

Net daarom organiseerde Bemefa een ledenreis ter verkenning van China. Vervolgens hebben enkele leden de organisatie 'Belgian Meat Exports' opgericht. Zie het als de structuur die is opgezet voor een langetermijnvisie op export. Belgian Meat Exports getuigt van geloof in de veehouderij in eigen land, zoals ook de bouw van een nieuw varkensslachthuis in Oevel dat doet. We lopen nog altijd ver voorop inzake technische resultaten, hygiëne en milieueisen.

Op de binnenlandse markt ijveren we voor meerwaardecreatie, zodat de varkenshouder een bonus ontvangt voor de extra inspanningen die hij levert. We kunnen een voorbeeld nemen aan het Duitse kwaliteitssysteem QS. Een varkenshouder wordt vergoed in functie van de parameters die hij invult uit een pakket dierenwelzijnsmaatregelen. De grootwarenhuisketens hebben daar hun schouders onder gezet. Edeka, Lidl, Metro, Aldi en co storten een bijdrage in een fonds dat aangewend wordt om de producenten te vergoeden, zonder dat het aan andere vingers kan blijven plakken."

<em>Foto: Bart Nijs</em>
Foto: Bart Nijs

Waar wachten we nog op?

"Het succes van deze aanpak heeft ook een keerzijde. Door het stijgend aantal varkenshouders dat wil deelnemen, wordt de financiering van het fonds een probleem in Duitsland. Bovendien schuilt in die aanpak een gevaar voor een exporterend land als België. In Frankrijk gaan ze al langer prat op hun 'viande porcine française' en Duitsland begint net zoals Nederland vast te houden aan varkens die in eigen land geboren, opgegroeid en geslacht zijn.

In eigen land verkoopt de retail maar 10 à 15% van het varkensvlees. Als we iets willen opbouwen op de binnenlandse markt, dan moeten de beenhouwers en verwerkers dus mee in het verhaal. Dat botst op het pragmatisme van de vleesverwerkers die voor hun afzet in het buitenland varkenskarkassen importeren als ze in eigen land hun gading niet vinden. Op die manier spelen ze vandaag bijvoorbeeld in op de specifieke eisen van de Britse warenhuisketen Tesco. Er is in België geen varkensbedrijf dat beantwoordt aan de eisen van Tesco in verband met dierenwelzijn (hokbezetting, e.d.).

Als producenten met Ter Beke en Imperial rond de tafel gaan zitten, dan kan dat anders. Wat is er op tegen om die extra eisen als varkenshouder in te willigen indien de vergoeding die er tegenover staat beter is dan de perspectieven op de bulkmarkt? Hetzelfde kan je zeggen over het sterrenvlees waar Nederland om vraagt. Ook dat is een markt die we niet verloren mogen laten gaan."

<em>Foto: Herbert Wiggerman</em>
Foto: Herbert Wiggerman

Is protectionisme helemaal terug van weg geweest?

"Recent botsten we in Nederland op de eis van SecureFeed omtrent een collectief bemonsteringsplan voor alle leveranciers van Nederlandse melkveehouders. Voedselveiligheid en commerciële belangen liepen door elkaar, want er werd in eerste instantie geen rekening gehouden met de aanvoer van krachtvoeder uit het buitenland. Het kostte ook moeite om onze Noorderburen te overtuigen van de onafhankelijke controle die Ovocom uitoefent op de veiligheid van de voederketen in ons land.

Verder kregen onze leden in Nederland te maken met de eis tot individuele certificering van duurzame soja. In eigen land opteren we voor groepsaankoop van maatschappelijk verantwoorde soja en willen we op termijn alleen nog duurzame soja aankopen. De achterliggende gedachte is dat een duurzaam aankoopbeleid een breed gedeelde doelstelling is, en geen middel om elkaar te beconcurreren."

Wim Fobelets (vilt.be)

Laatste reacties

  • John*

    is dat niet t grote probleem, in de prijs die we ontvangen zit geen vergoeding voor vervangingsinvesteringen. vroeg of laat lopen ook de bedrijven die nu makkelijk kunnen betalen tegen de lamp. bij verkoop brengt het bedrijf niets meer op of als er een stal vervangen moet worden is er geen geld..

  • Jonas Brabant

    Als 80 procent van de Vlaamse varkenshouders de rekening nog "prompt" betaalt gaat het in Vlaanderen volgens mij toch een stuk beter met de varkenshouders dan in Nederland. Hoewel ik een betalingstermijn van 3 à 4 maanden niet erg "prompt" vind. Is toch weer een lening van 135.000 à 180.000 euro voor de gemiddelde varkenshouder. Ik weet niet of het nog steeds zo is, maar in het verleden was de voergeldcultuur alom aanwezig in de Vlaamse varkenshouderij, dan heb je dus ook geen last van een betalingstermijn.

  • zon

    Die voerfabrikanten spelen wel degelijk voor bank,prima maar laat dan de renteopbrengsten ten goede komen aan de netjes betalende klant en neem ook niet te grote risico's.
    Volgens mij zitten ze te vaak er al te diep in en dan is het afwaarderen voor rekening van de netjes betalende klant.

Of registreer je om te kunnen reageren.