Varkenshouderij

Achtergrond 1976 x bekeken

POV krijgt stap
 voor stap vorm

De rol van de Producenten-vereniging Varkenshouderij is in 2016 merkbaar voor varkenshouders. Onzekere factor blijven de algemeen-verbindendverklaringen.

Het is een complexe weg die de varkenssector is ingeslagen. Toch is het een bewuste keuze geweest, om na de afschaffing van de productschappen zich te organiseren in een producentenorganisatie. Die Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV) heeft haar eerste jaar er nu op zitten. Complex of niet, POV-voorzitter Ingrid Jansen en vicevoorzitter Eric Douma zijn ervan overtuigd dat de keus voor een producentenorganisatie de juiste is. Ze verklaren dat ze er veel energie van krijgen om de POV verder gestalte te geven.

POV-portal

De POV is een dienstverlener voor de varkenshouder voor het collectief uitvoeren van publieke – en eventueel – private taken. Op 4 oktober wordt dat echt tastbaar. Die dag is I&R/VVL-module van het POV-datasysteem gekoppeld aan de overheidsserver en kunnen varkenshouders aan- en afvoer van dieren via de POV-portal doorgeven. Vooralsnog is dat kosteloos, op termijn betaalt de gebruiker.

Blij met POV-collectief

Op de laatst gehouden algemene ledenvergadering van 29 juni is verteld dat de POV tevens is opgericht om een sterke(re) positie in de varkensvleesketen te ontwikkelen en een collectief te vormen als sector.

Henk Flipsen, directeur van diervoerkoepel Nevedi, zegt desgevraagd ‘hartstikke blij’ te zijn met het POV-collectief. “In gesprekken binnen het zogenoemde Platform Varkensketen over belangrijke dossiers als het ontwikkelperspectief (recept voor duurzaam varkensvlees) van de varkenssector is het van groot belang dat de varkenshouderij met één mond spreekt en dat duidelijk is wie de sector vertegenwoordigt.”

De handel (Vee&Logistiek Nederland) en de vleesverwerkers (COV) maken ook deel uit van het Platform Varkensketen.

Streefdatum voor oplevering nieuwe ketenkwaliteitssysteem is begin 2016. Dit systeem moet maatwerk leveren voor elke boer, is althans de bedoeling.

Modulaire aanpak

Een producentenorganisatie voor zo’n 5.000 varkensboeren optuigen is een megaklus. Om het overzichtelijk te houden pakt het bestuur telkens nieuwe, behapbare projecten op, waaraan het een streefdatum verbindt wanneer de klus klaar moet zijn. Zoals de POV-databank, waar de I&R-portal deel van uitmaakt.

Ketenkwaliteitssysteem Holland Varken

Die portal is gereed; de ontwikkeling van een nieuw ketenkwaliteitssysteem is gestart. Dit systeem heet Holland Varken en zal iedere varkenshouder de diensten leveren die hij nodig heeft, ongeacht voor welke deelmarkt hij produceert. Geplande opleverdatum: begin 2016. In de tijdlijn hieronder staat welke stappen de POV afgelopen jaar heeft gezet en wat nog in de pijplijn zit.

Voor het ketenkwaliteitssysteem is € 250.000 gereserveerd. Het doorgeefluik voor I&R- en VVL-gegevens heeft een half miljoen gekost. De investeringen zijn gedaan met boerengeld dat over is uit het productschapstijdperk. Een project wordt alleen gestart na goedkeuring van de algemene ledenvergadering.

Beweeg uw muis over de tijdlijn en zie welke stappen de POV heeft gezet in het afgelopen jaar en waar die toe moeten leiden op korte en langere termijn. Het is begonnen met ledenwerving. Momenteel wordt het werkplan uitgevoerd. De ontwikkeling van het ketenkwaliteitssyteem is daar onderdeel van. De eerste tastbare dienst die de POV gaat leveren voor varkenshouders is de I&R/VVL-module; die is vanaf 4 oktober beschikbaar.

Collectief geld innen

Vooralsnog heeft geen van de 3.200 POV-leden iets betaald aan de organisatie. De POV is nog niet gemachtigd om collectief geld in te zamelen van varkenshouders, zoals voor onderzoek. De bestuurders noemen 2015 een overgangsjaar. In ’16 zal de POV echt een rol van betekenis spelen.

Collectief geld innen vereist een algemeen verbindendverklaring (avv). De POV heeft twee panklare avv’s liggen, voor onderzoek en innovatie en voor marktkracht. Het ziet er echter niet naar uit dat het ministerie van Economische Zaken (EZ) dit jaar een avv verstrekt. Kortweg zit het erop vast dat het beoogde doel van een avv voordeel moet bieden voor iedere boer die varkens houdt. Van onderzoek staat vooraf niet vast dat iedere ondernemer daarvan profiteert. Op de keper beschouwd hoeft dus niet iedereen bij te dragen. Dat willen de POV-leden ook niet, bleek op de ledenvergadering.

Uitgangspunt is: als in de POV wordt afgesproken collectief te betalen voor een bepaald doel, zal iedereen die varkens houdt zijn deel bijdragen. Het lastige bij een avv is om deze juridisch goed in elkaar te steken. Dat vereist overeenstemming met EZ. POV-voorzitter Jansen weerspreekt dat dit onderschat is.

Vanaf begin oktober kunnen varkenshouders hun varkensleveringen doorgeven via de POV-database. De tool daarvoor is klaar. Het is nog wachten op de koppeling met de computer van EZ.

Meer marktkracht

De vertraging met de avv’s houdt niet in dat de POV stil zit. Onder leiding van oud-minister Uri Rosenthal is de regiegroep Vitale Varkenshouderij opgericht. Het ministerie van Economische Zaken en 
Rabobank doen ook mee aan dit marktkrachtonderzoek. Doel: meer rendement voor de varkenshouder.

Ook hier is gekozen voor een gefaseerde aanpak. Fase 1 betreft het omschrijven van diverse wegen die leiden tot een financieel gezonde varkenssector. Adviesbureau Twynstra Gudde voert dit onderzoek uit.

COV doet niet mee

Hoewel binnen het Platform Varkensketen de samenwerking en het contact tussen POV-bestuur en vleessector goed is, verklaart COV op dit punt geen rol te gaan spelen. Woordvoerder Dé van de Riet: “Dit is echt een project van de POV. Wij vinden dat de markt zijn werk goed doet en niet maakbaar is.”

De POV wil ook op korte termijn met supermarkten om tafel om een vergelijkbaar programma te ontwikkelen als het Duitse Initiative Tierwohl. Via een toeslag op vlees in de supers betalen consumenten dan voor bovenwettelijke welzijnsmaatregelen.

Het werk van de POV blijft doorgaan. Nog een kleine 2.000 boeren met varkens zijn geen POV-lid. Die wil het bestuur er ook bij hebben. Daarnaast wordt van leden gevraagd om vanaf oktober hun I&R-gegevens en hun varkensleveringen via de POV-portal door te geven.

Of registreer je om te kunnen reageren.