Varkenshouderij

Achtergrond 136 x bekeken 1 reactie

Rusland droomt van zelfverzorging

Ondanks een enorm landbouwpotentieel blijft Rusland voor onder meer melk en suiker voorlopig nog wel afhankelijk van importstromen. Dat stelt onderzoeker Siemen van Berkum van het landbouweconomisch instituut LEI in een rapport over de Russische markt.

Rusland heeft een tiende van het wereldwijde landbouwareaal. Met Brazilië kent het land bovendien het grootste nog onontgonnen potentieel. Toch is Rusland voor veel voeding nog altijd afhankelijk van importstromen. Volgens Siemen van Berkum van het landbouweconomisch instituut LEI komt hier ondanks de ambities van de overheid voor bepaalde productgroepen voorlopig geen verandering in.

De laatste jaren importeert Rusland circa de helft van de voedselbehoefte. Tegelijk blijft in Rusland circa 40 miljoen hectare landbouwgrond ongebruikt. Het land beweegt zich langzaam maar zeker richting zelfvoorziening. Hier zijn niet alleen buitenlandse investeringen debet aan, maar ook overheidsprogramma’s. De verschillen tussen sectoren zijn echter groot. Zo wenst Rusland over ongeveer tien jaar 95 procent van de granen die het nodig heeft, zelf te produceren.

De wereldvoedselorganisatie FAO en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) verwachten echter dat Rusland al 60 procent meer tarwe produceert dan het nodig heeft. Ook produceert het land ruim voldoende gerst om in de eigen behoefte te voorzien, waardoor de import beperkt blijft tot mais. De buurlanden Oekraïne en Kazachstan gelden als de grootste exporteurs van mais naar Rusland. Waar de Russische regering wil dat binnenlandse productie van oliezaden 80 procent van de eigen consumptie dekt, verwachten FAO en Oeso dat Rusland 20 procent meer oogst dan de eigen behoefte.

Op andere terreinen verloopt het proces naar zelfvoorziening teleurstellend. De zelfvoorzieningsgraad voor kaas ligt in 2020 volgens de FAO en Oeso niet hoger dan 65 procent. Ook andere zuivelproductie haalt vermoedelijk de doelstelling van 90 procent niet, aldus Van Berkum. De productie van suiker en rundvlees loopt ook achter, terwijl de varkensvleesproductie volgens de ramingen goed zal zijn voor 85 procent van de behoefte. ”Voor de export van zuivel zijn er dus mogelijkheden”, aldus Van Berkum, die wijst op investeringsplannen van FrieslandCampina. Ook voor de export van groente en fruit lijken mogelijkheden te bestaan omdat de productie in Rusland nog goeddeels in de kinderschoenen staat.

Het buitenland staat klaar om te investeren: in 2007 verdubbelden buitenlandse investeringen tot 120 miljard dollar. De jaren erna zakten de investeringen steeds met stappen van 20 miljard euro vanwege de internationale crisis. Nederland gold in 2009 als de grootste investeerder in Rusland na Luxemburg. Nederlandse bedrijven investeerden in 2009 11,6 miljard dollar in Rusland. Ongeveer een tiende van het geld werd geïnvesteerd in de voedselketen. Bijna 80 miljoen dollar werd geïnvesteerd in de primaire voedselproductie.

Nederland is mogelijk de grootste investeerder in Rusland, aldus het LEI, omdat investeringen uit Luxemburg maar ook Cyprus in feite Russisch zijn. Bedrijven brachten hun geld tijdens de zogenoemde Roebel-crisis over naar buitenlandse banken en investeren vanuit daar terug in Rusland. Het LEI citeert een onderzoek van de Wereldbank. Daaruit blijkt dat het zakelijk klimaat van Rusland sinds 2006 aanzienlijk is verslechterd.

De diepte van het rapport is beperkt: het houdt volgens het LEI bijvoorbeeld geen rekening met de kracht van instituten, dichtbijheid van grote markten en de infrastructuur. Toch geeft het volgens Van Berkum een aardige indicatie. ”Rusland kent nog altijd een groot bureaucratisch apparaat dat ondernemers soms tegenwerkt.”

Aanwezigheid is volgens Van Berkum troef. ”Wanneer een bedrijf ambities heeft voor de hele Russische markt, dan moet je aanwezig zijn door het land.” Wanneer de aanwezigheid beperkt blijft tot het verschepen van producten van elders, voldoet een verkoopkantoor in Moskou. ”Het metropolitane gebied van Moskou telt meer dan 10 miljoen relatief koopkrachtige mensen.”

Nederland grote investeerder in Rusland

De waarde van de Nederlandse export steeg tussen 2001 en 2008 van 620 miljoen euro naar ruim 1,4 miljard euro. In 2009 daalde de exportwaarde met circa 300 miljoen euro. De daling is vooral het gevolg van lagere prijzen op de wereldmarkt. De exportwaarde van vlees daalde volgens het LEI met 64 procent. Van margarines, vetten en oliën werd 45 procent minder geëxporteerd, terwijl de exportwaarde van groente 43 procent daalde.

De uitvoer van ornamenten en planten, goed voor bijna een kwart van de totale export vanuit Nederland naar Rusland, daalde 24 procent. De uitvoer van veevoer bleef in 2009 gelijk rond de 100 miljoen euro. De oorzaak ligt in het feit dat de Russische vleesproductie sneller groeit dan de veevoerproductie.

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Ik ga er van uit dat de cijfers kloppen. naar mijn gevoel missen de Russen een goede landbouw opleiding, waarbij niet de feitjes het diploma bepalen, maar het toepassen van die feitjes. Laat ik het anders zeggen; "In Rusland mist men boeren met gevoel voor hun grond en hun dieren". Dit is dan ook de reden, dat hoofdzakelijk de bedrijven met buitenlandse leiding het redelijk tot goed doen. Helaas is hier doorgaans toch weer sprake van afgunst binnen he tmanagment waardoor de buitenlandse boer zijn koffer kan / moet pakken. Dit alles stoelt op het feit dat de meeste bedrijven zijn opgezet door rijke Russen, die van buiten de landbouw komen en de lokale directeuren zijn ook niet bepaald landbouw minded. Dit plus de haperende infrastructuur gekoppeld aan de enorme afstanden van landbouwgebieden tot havens en / of bevolkingscentra maakt het ontwikkelen van dit land tot een boeiende uitdaging waarvoor veel geld en tijd nodig is.

Of registreer je om te kunnen reageren.