Rundveehouderij

Foto & video 7053 x bekeken 11 reacties

Volop rust en ruimte in vrijloopstal

Maatschap De Heemen bouwde in Stedum (Gr.) een bijzondere vrijloopstal voor 120 melk- en kalfkoeien. Het potgedeelte van de stal is maar liefst 1.800 m2 groot: 15 m2 per koe.

Foto

  • Pieter Berend Slager (53) heeft in maatschap met zijn vrouw Margreet Wiersema een melkveebedrijf met een zorgtak. Ze boeren in het Groningse Stedum. Bij het bedrijf hoort ook een dorpstuin. Daarin kunnen dorpsbewoners en omwonenden naar hartenlust tuinieren. "We denken hier niet alleen aan onszelf, maar hebben ook oog voor onze omgeving", aldus Slager. Foto's: Jan Willem van Vliet.

    Pieter Berend Slager (53) heeft in maatschap met zijn vrouw Margreet Wiersema een melkveebedrijf met een zorgtak. Ze boeren in het Groningse Stedum. Bij het bedrijf hoort ook een dorpstuin. Daarin kunnen dorpsbewoners en omwonenden naar hartenlust tuinieren. "We denken hier niet alleen aan onszelf, maar hebben ook oog voor onze omgeving", aldus Slager. Foto's: Jan Willem van Vliet.

  • Mts De Heemen heeft 95 koeien aan de melk. 10 dieren staan droog. 20 stuks jongvee zijn jonger dan 6 maanden. 51 dieren zijn ouder dan een halfjaar. Bij het bedrijf hoort 61,5 hectare, waarvan 9 hectare mais. De rest is grasland. Het bedrijf heeft oog voor de weidevogels en doet aan legselbeheer. De nesten worden gemarkeerd, waarna er ruimschoots omheen wordt gemaaid. 9,5 hectare grasland wordt verlaat gemaaid (4,5 hectare na 1 juni en 5 hectare na 8 juni). "De opbrengst van die percelen gaat in pakken en wordt gevoerd aan de droge koeien", aldus Slager.

    Mts De Heemen heeft 95 koeien aan de melk. 10 dieren staan droog. 20 stuks jongvee zijn jonger dan 6 maanden. 51 dieren zijn ouder dan een halfjaar. Bij het bedrijf hoort 61,5 hectare, waarvan 9 hectare mais. De rest is grasland. Het bedrijf heeft oog voor de weidevogels en doet aan legselbeheer. De nesten worden gemarkeerd, waarna er ruimschoots omheen wordt gemaaid. 9,5 hectare grasland wordt verlaat gemaaid (4,5 hectare na 1 juni en 5 hectare na 8 juni). "De opbrengst van die percelen gaat in pakken en wordt gevoerd aan de droge koeien", aldus Slager.

  • Dit is de nieuwe vrijloopstal op het bedrijf. De stal is 78 meter lang en 37 meter breed. Het lijkt net alsof het dak bedekt is met zonnepanelen. Schijn bedriegt echter. Het gaat om een lichtdoorlatend dak. Pal voor de stal staat een grote mestsilo. Die heeft een opslagcapaciteit van 2.500 kuub.

    Dit is de nieuwe vrijloopstal op het bedrijf. De stal is 78 meter lang en 37 meter breed. Het lijkt net alsof het dak bedekt is met zonnepanelen. Schijn bedriegt echter. Het gaat om een lichtdoorlatend dak. Pal voor de stal staat een grote mestsilo. Die heeft een opslagcapaciteit van 2.500 kuub.

  • De nieuwe stal is sinds 24 november in gebruik. Achter de roldeur  ̶  links op de foto  ̶  bevindt zich het voerpad. De grote schuifdeur ernaast gaat open op het moment dat Slager de stroverdeler wil bijvullen. Dat doet hij met behulp van een verreiker.

    De nieuwe stal is sinds 24 november in gebruik. Achter de roldeur  ̶  links op de foto  ̶  bevindt zich het voerpad. De grote schuifdeur ernaast gaat open op het moment dat Slager de stroverdeler wil bijvullen. Dat doet hij met behulp van een verreiker.

  • De voormalige ligboxenstal in de oude boerderij wordt ingericht voor het huisvesten van jongvee. "De omstandigheden waren hier niet ideaal voor melkkoeien", zegt Slager, die pas sinds 2004 melkveehouder is. "Mijn schoonzus en haar toenmalige man hadden het bedrijf in 2000 overgenomen van de ouders van mijn vrouw. Dat ging mis, waarna wij erin zijn gestapt. We wilden niet dat het familie-eigendom verkocht zou worden. Dat was fiscaal niet aantrekkelijk. Bovendien was het voor ons een mooie kans."

    De voormalige ligboxenstal in de oude boerderij wordt ingericht voor het huisvesten van jongvee. "De omstandigheden waren hier niet ideaal voor melkkoeien", zegt Slager, die pas sinds 2004 melkveehouder is. "Mijn schoonzus en haar toenmalige man hadden het bedrijf in 2000 overgenomen van de ouders van mijn vrouw. Dat ging mis, waarna wij erin zijn gestapt. We wilden niet dat het familie-eigendom verkocht zou worden. Dat was fiscaal niet aantrekkelijk. Bovendien was het voor ons een mooie kans."

  • Dit is de 14-stands carrousel waarin de koeien jarenlang werden gemolken. Een bijzondere melkstal, met een laag plafond. In 2011 besloten de melkveehouders dat ze een nieuwe stal wilden neerzetten. Nadat ze de vrijloopstal van Meindert Wiersma in Midwolde (Gr.) zagen, waren ze verkocht. Dit wilden ze ook. "We beweiden onze koeien op intensieve wijze. Dit staltype staat het dichtst bij beweiden", vindt Slager.

    Dit is de 14-stands carrousel waarin de koeien jarenlang werden gemolken. Een bijzondere melkstal, met een laag plafond. In 2011 besloten de melkveehouders dat ze een nieuwe stal wilden neerzetten. Nadat ze de vrijloopstal van Meindert Wiersma in Midwolde (Gr.) zagen, waren ze verkocht. Dit wilden ze ook. "We beweiden onze koeien op intensieve wijze. Dit staltype staat het dichtst bij beweiden", vindt Slager.

  • Koecomfort was het belangrijkste uitgangspunt bij de stalbouw. "Dat verklaart onze keuzes voor stro, daglicht en rubber op de roostervloer", aldus Slager. De melkveehouder overwoog aanvankelijk het potgedeelte van de stal met compost te bedekken. "We leveren aan FrieslandCampina. Vanwege hittebestendige bacteriën heeft die compost als bodembedekker verboden."

    Koecomfort was het belangrijkste uitgangspunt bij de stalbouw. "Dat verklaart onze keuzes voor stro, daglicht en rubber op de roostervloer", aldus Slager. De melkveehouder overwoog aanvankelijk het potgedeelte van de stal met compost te bedekken. "We leveren aan FrieslandCampina. Vanwege hittebestendige bacteriën heeft die compost als bodembedekker verboden."

  • De dieren worden gemolken door twee Lely-Astronauts. Het rollendjaargemiddelde is 8.000 liter, met 4,35% vet en 3,47% eiwit. Slager wil de productie opschroeven naar ruim 9.000 liter. "Het is de bedoeling om met 120 melk- en kalf koeien op jaarbasis 1 miljoen liter melk te produceren." De onduidelijkheid over het systeem met fosfaatrechten frustreert Slager. "Ik beschouw mezelf als knelgeval.  Toen de peildatum 2 juli 2015 werd gecommuniceerd, waren we al bezig. Op die datum hadden we 89 melk- en kalfkoeien. Met het oog op de groei hadden we veel jongvee. Daar kunnen we op inkrimpen. Toch heb ik dan nog voor 20 dieren fosfaatrechten nodig. Maar het is afwachten hoe het komt."

    De dieren worden gemolken door twee Lely-Astronauts. Het rollendjaargemiddelde is 8.000 liter, met 4,35% vet en 3,47% eiwit. Slager wil de productie opschroeven naar ruim 9.000 liter. "Het is de bedoeling om met 120 melk- en kalf koeien op jaarbasis 1 miljoen liter melk te produceren." De onduidelijkheid over het systeem met fosfaatrechten frustreert Slager. "Ik beschouw mezelf als knelgeval.  Toen de peildatum 2 juli 2015 werd gecommuniceerd, waren we al bezig. Op die datum hadden we 89 melk- en kalfkoeien. Met het oog op de groei hadden we veel jongvee. Daar kunnen we op inkrimpen. Toch heb ik dan nog voor 20 dieren fosfaatrechten nodig. Maar het is afwachten hoe het komt."

  • Via het Lightroof-System komt veel daglicht binnen. Warmte wordt weerkaatst . Van een broeikaseffect is dus geen sprake. De kwaliteit van de strolaag in het potgedeelte van de stal is een belangrijk aandachtspunt voor Slager. Hij wil geen schimmel in het strobed en streeft naar een celgetal dat onder 150.000 blijft. "Dankzij de gegevens van de twee Lely-Austronauts kunnen we de uiergezondheid goed monitoren."

    Via het Lightroof-System komt veel daglicht binnen. Warmte wordt weerkaatst . Van een broeikaseffect is dus geen sprake. De kwaliteit van de strolaag in het potgedeelte van de stal is een belangrijk aandachtspunt voor Slager. Hij wil geen schimmel in het strobed en streeft naar een celgetal dat onder 150.000 blijft. "Dankzij de gegevens van de twee Lely-Austronauts kunnen we de uiergezondheid goed monitoren."

  • Tweemaal daags wordt het potgedeelte van de stal (50 centimeter diep) aangevuld met stro. Momenteel strooit Slager 700 kilo stro per dag. Dat gebeurt automatisch, met behulp van een stroverdeler. De melkveehouder denkt op jaarbasis 200 ton stro nodig te hebben. In de zomer hoeft hij minder stro te strooien dan in de winter.

    Tweemaal daags wordt het potgedeelte van de stal (50 centimeter diep) aangevuld met stro. Momenteel strooit Slager 700 kilo stro per dag. Dat gebeurt automatisch, met behulp van een stroverdeler. De melkveehouder denkt op jaarbasis 200 ton stro nodig te hebben. In de zomer hoeft hij minder stro te strooien dan in de winter.

  • Met behulp van een afstandbediening laat Slager de stroverdeler rondgaan. De rijsnelheid is variabel. Dat geldt ook voor de aanvoersnelheid van de pakken stro. De melkveehouder heeft het stro afland gekocht bij akkerbouwers in de nabije omgeving. Het stro is opgeslagen in naastgelegen schuren.

    Met behulp van een afstandbediening laat Slager de stroverdeler rondgaan. De rijsnelheid is variabel. Dat geldt ook voor de aanvoersnelheid van de pakken stro. De melkveehouder heeft het stro afland gekocht bij akkerbouwers in de nabije omgeving. Het stro is opgeslagen in naastgelegen schuren.

  • Dagelijks wordt de stroverdeler van nieuwe aanvoer voorzien. Dat gebeurt met behulp van de verreiker. Raymond van der Bos gaat uiterst geconcentreerd te werk. "De stroverdeler gaat ook secuur te werk. Het stro wordt egaal over het potgedeelte verspreid. Ik vergelijk het met een sneeuwbui. Op de lange termijn scheelt dat gewoon stro."

    Dagelijks wordt de stroverdeler van nieuwe aanvoer voorzien. Dat gebeurt met behulp van de verreiker. Raymond van der Bos gaat uiterst geconcentreerd te werk. "De stroverdeler gaat ook secuur te werk. Het stro wordt egaal over het potgedeelte verspreid. Ik vergelijk het met een sneeuwbui. Op de lange termijn scheelt dat gewoon stro."

  • De dieren in de stal kijken al niet meer op of om op het moment dat de stroverdeler zijn ronde maakt.  Het is sowieso opvallend rustig in de stal. "Er is geen strijd in de koppel. Vechtende koeien zie je hier niet.  De dieren kunnen bij elkaar uit de buurt blijven", zegt Slager.

    De dieren in de stal kijken al niet meer op of om op het moment dat de stroverdeler zijn ronde maakt.  Het is sowieso opvallend rustig in de stal. "Er is geen strijd in de koppel. Vechtende koeien zie je hier niet.  De dieren kunnen bij elkaar uit de buurt blijven", zegt Slager.

  • De stal is bijna 3 maanden in gebruik. Het wordt binnenkort tijd de vaste mest voor het eerst de stal uit te rijden. Dat moet gebeuren met een shovel. De loonwerker rijdt de vaste mest vervolgens uit over het land. Daar is het nu nog te nat voor. Slager denkt de stal drie keer per jaar uit te moeten mesten.

    De stal is bijna 3 maanden in gebruik. Het wordt binnenkort tijd de vaste mest voor het eerst de stal uit te rijden. Dat moet gebeuren met een shovel. De loonwerker rijdt de vaste mest vervolgens uit over het land. Daar is het nu nog te nat voor. Slager denkt de stal drie keer per jaar uit te moeten mesten.

  • De koeborstel is continu in gebruik. Slager denkt eraan nog een exemplaar aan te schaffen. "Het stro op hun rug kriebelt misschien toch wel wat." Achter het voerhek ligt een dichte vloer. De mest wordt naar een afstortput geschoven. Die heeft een inhoud van 300 kuub. Zo nu en dan pompt Slager de mest over naar de grote silo.

    De koeborstel is continu in gebruik. Slager denkt eraan nog een exemplaar aan te schaffen. "Het stro op hun rug kriebelt misschien toch wel wat." Achter het voerhek ligt een dichte vloer. De mest wordt naar een afstortput geschoven. Die heeft een inhoud van 300 kuub. Zo nu en dan pompt Slager de mest over naar de grote silo.

  • Beeld van de afstortput, voorin de stal. De stal is deels onderkelderd. "De verhouding tussen drijfmest en vaste mest is fiftyfifty", aldus Slager. De investering in de vrijloopstal is gebaseerd op een melkprijs van 34 cent. "De marges zijn krap, ook al is het voer nu ook wat goedkoper. Maar het is een investering voor 25 jaar. Er komen ook betere jaren."

    Beeld van de afstortput, voorin de stal. De stal is deels onderkelderd. "De verhouding tussen drijfmest en vaste mest is fiftyfifty", aldus Slager. De investering in de vrijloopstal is gebaseerd op een melkprijs van 34 cent. "De marges zijn krap, ook al is het voer nu ook wat goedkoper. Maar het is een investering voor 25 jaar. Er komen ook betere jaren."

  • Fokkerij heeft de aandacht van Slager. Hij is actief vee aan het inkruisen (driewegskruising). "We kruisen Holstein-dieren met Scandinavische dieren. Op die kruising gaan we verder met Montbéliarde. De halve Montbéliardes en kwart Holsteiners  worden weer geïnsemineerd met Holstein-sperma." Voorheen werkte Slager uitsluitend met Holstein-dieren. In de oude stal leidde dat tot problemen, zoals slepende melkziekte en kalverziektes. "De mekproductie was goed, maar de arbeidsdruk was hoog. We konden het  in die stal niet managen. De zieke dieren kostten zo veel tijd dat ik besloot te gaan kruisen."

    Fokkerij heeft de aandacht van Slager. Hij is actief vee aan het inkruisen (driewegskruising). "We kruisen Holstein-dieren met Scandinavische dieren. Op die kruising gaan we verder met Montbéliarde. De halve Montbéliardes en kwart Holsteiners  worden weer geïnsemineerd met Holstein-sperma." Voorheen werkte Slager uitsluitend met Holstein-dieren. In de oude stal leidde dat tot problemen, zoals slepende melkziekte en kalverziektes. "De mekproductie was goed, maar de arbeidsdruk was hoog. We konden het  in die stal niet managen. De zieke dieren kostten zo veel tijd dat ik besloot te gaan kruisen."

  • In dit afgebakende staldeel lopen en liggen de droge koeien. Aan de voorzijde van dit staldeel heeft Slager een apart voerhek gemaakt. Daar zijn 16 vreetplekken. Dit staldeel dient ook als afkalfhok. Nu Slager drie maanden in de nieuwe stal werkt, merkt hij dat de arbeidsbelasting drastisch is gedaald. De melkrobots nemen veel werk uit handen. Ook al gaat het melken altijd door, Slager kan zijn arbeidsuren flexibeler inzetten.

    In dit afgebakende staldeel lopen en liggen de droge koeien. Aan de voorzijde van dit staldeel heeft Slager een apart voerhek gemaakt. Daar zijn 16 vreetplekken. Dit staldeel dient ook als afkalfhok. Nu Slager drie maanden in de nieuwe stal werkt, merkt hij dat de arbeidsbelasting drastisch is gedaald. De melkrobots nemen veel werk uit handen. Ook al gaat het melken altijd door, Slager kan zijn arbeidsuren flexibeler inzetten.

  • Het voerhek heeft 115 vreetplekken. Slager kan de dieren individueel vastzetten. Aangezien hij deelneemt aan het KOErs-programma, is dat bijna een pre. Binnen dit koevolgprogramma wordt de traditionele vruchtbaarheidscontrole gecombineerd met het monitoren van andere risicogroepen.

    Het voerhek heeft 115 vreetplekken. Slager kan de dieren individueel vastzetten. Aangezien hij deelneemt aan het KOErs-programma, is dat bijna een pre. Binnen dit koevolgprogramma wordt de traditionele vruchtbaarheidscontrole gecombineerd met het monitoren van andere risicogroepen.

  • De betere omstandigheden in de nieuwe stal moeten leiden tot een vervangingspercentage tussen 10 en 15. In de oude stal was dat 25%. Slager doet aan selectief insemineren. Hij werkt met gesekst sperma. Koeien waar hij de kalfjes niet van aanhoudt, insemineert hij met Belgisch Blauw. "Voor kalfjes met 50% Belgisch Blauw beur je toch een plus."

    De betere omstandigheden in de nieuwe stal moeten leiden tot een vervangingspercentage tussen 10 en 15. In de oude stal was dat 25%. Slager doet aan selectief insemineren. Hij werkt met gesekst sperma. Koeien waar hij de kalfjes niet van aanhoudt, insemineert hij met Belgisch Blauw. "Voor kalfjes met 50% Belgisch Blauw beur je toch een plus."

  • In de verte is de skyline van de stad Groningen zichtbaar. Vanuit de woonkeuken kijkt Slager uit op de Martinitoren. De bouwkosten van de stal houdt hij voor zichzelf. "De kosten zijn vergelijkbaar met een traditionele stal voor 120 koeien. Onze stal is niet volledig onderkelderd en er ontbreekt veel ijzer. Meerkosten zitten in het dak, de robots en het rubber. We waren niet voor €.5.000 per koe klaar, maar de stal heeft ook zeker niet het dubbele gekost."

    In de verte is de skyline van de stad Groningen zichtbaar. Vanuit de woonkeuken kijkt Slager uit op de Martinitoren. De bouwkosten van de stal houdt hij voor zichzelf. "De kosten zijn vergelijkbaar met een traditionele stal voor 120 koeien. Onze stal is niet volledig onderkelderd en er ontbreekt veel ijzer. Meerkosten zitten in het dak, de robots en het rubber. We waren niet voor €.5.000 per koe klaar, maar de stal heeft ook zeker niet het dubbele gekost."

  • Boerderij De Heemen ligt in het Groninger aardbevingsgebied. De beving van 16 augustus 2012 vergeet Slager niet snel. De trilling had een kracht van 3,6 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Huizinge, op slechts een paar kilometer afstand van Stedum. "Ik zag de boerderij bewegen. Het was beangstigend", aldus Slager. De nieuwe stal is onderheid. Er gingen 176 palen de grond in. De melkveehouder is niet bang voor schade aan de nieuwe stal. "De kelder is niet groot en slechts 1,5 meter diep. Daar loopt geen water in."

    Boerderij De Heemen ligt in het Groninger aardbevingsgebied. De beving van 16 augustus 2012 vergeet Slager niet snel. De trilling had een kracht van 3,6 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Huizinge, op slechts een paar kilometer afstand van Stedum. "Ik zag de boerderij bewegen. Het was beangstigend", aldus Slager. De nieuwe stal is onderheid. Er gingen 176 palen de grond in. De melkveehouder is niet bang voor schade aan de nieuwe stal. "De kelder is niet groot en slechts 1,5 meter diep. Daar loopt geen water in."

  • Dit voorjaar wordt duidelijk of het de melkveehouder lukt om het robotmelken goed te combineren met intensief beweiden. Hij wil de koeien 's ochtends na de melkbeurt naar buiten doen, om ze vervolgens individueel terug te laten keren. "Dat wordt een uitdaging."<br />Medio april houdt maatschap De Heemen een open dag.

    Dit voorjaar wordt duidelijk of het de melkveehouder lukt om het robotmelken goed te combineren met intensief beweiden. Hij wil de koeien 's ochtends na de melkbeurt naar buiten doen, om ze vervolgens individueel terug te laten keren. "Dat wordt een uitdaging."
    Medio april houdt maatschap De Heemen een open dag.

Laatste reacties

  • alco1

    Een ideaal systeem, maar ik zie altijd vieze koeien.
    Niet van invloed op het welzijn, maar ik wil zelf geen smetje zien.

  • arjangeenen

    Voor mij maakt dat dan weer niet uit. Ik heb een vrijloopstal en heb soms ook wat vierzere koeien. Wel celgetal gezakt van oude stal 275 300 naar nu 130 140. Daar kijk ik na

  • flyinghollander

    maar is dit niet een potstal als je het elke drie maanden moet leeg halen?

  • Vhouder

    met dit weer heb je in zo n stal wat meer vieze koeien dit kun je voorkomen door extra te strooien. volgens mij is het inderdaad een potstal waar overigs niks mis mee is maar vrijloopstal klinkt veel mooier. prachtige stal niks mis mee plezier om in te werken lijkt me

  • mtseshuis

    Prachtige stal, veel succes en blijf gewoon jezelf, kijk en luister niet teveel naar anderen!

  • melkkoeienboer

    Wij hebben sinds anderhalf jaar een potstal in gebruik 48 koeien met 9,5 m2 ligruimte per koe en dichte vloer achter het voerhek. We moeten ongeveer om de 3,5 maand uitmesten. Is te herkennen aan dat de koeien erdoor gaan trappen, gebeurd in een paar dagen. Stroverbruik is 2 ton per week met 3 keer strooien per week. Succes , mooie stal

  • Vhouder

    juist melkoeienboer dat is duidelijk hier heb je wat aan en kun je met je zelf gaan vergelijken bedankt ga zelf ook eens aan het tellen

  • johndeere6910forever

    Mooie stal hoor! Dat klopt wel dat met het strooien op jaar basis minder stro wordt verbruikt omdat je steeds een dun laagje er over strooi! Kun je de koeien opsluiten met uitmesten zag geen hekken?

  • johannes 17

    we hebben al jaren een potstal 'frankrijk), ongeveer 9m2 per koe voor 100 melkkoeien, we schuiven de mest achter t voerhek 2* daags weg en strooien de koeien 2* daags, ongeveer 10 kg stro/koe/dag, de stal wordt iedere 2 tot 3 weken leeg gehaald anders krijgen we celgetalproblemen doordat de mest warm wordt, de koeien blijven ook schoner,

    veel succes, ps hoeveel kost zo'n stroverdeler ongeveer

  • melkkoeienboer

    @johannes ik ben ongeveer 3maand na ingebruikname van de potstal wel gaan dippen met barrieredip. 1/3 van de melkkoeien in de potstal, rest in ligboxen zonder dippen. tankcelgetal van 24/2 was 134. 25/2 hebben we stal leeggereden(was gepland) . ik heb trouwens strooier aan traktor. naar mijn idee zijn de koeien schoner met 3x per week strooien ipv dagelijks, omdat je dan minder "vieze momenten" hebt per week

  • arjangeenen

    Nee, ik heb geen potstal maar een vrijloopstal. Hij gaat 1x per jaar leeg.

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.