Rundveehouderij

Foto & video 3348 x bekeken 1 reactie

Meer welzijn in architectonische stal

Maatschap Hoenderken in Noordlaren (Gr.) bouwde twee jaar terug een opvallende IDS-stal voor 190 melkkoeien. Boerderij ging opnieuw langs en vroeg naar de ervaringen.

Foto

  • <p>Luuk (30) en Hendrik (65) Hoenderken hebben in maatschap in Noordlaren (Gr.) een veebedrijf met 140 melkkoeien, 112 stuks jongvee en 120 hectare land (waarvan 40 hectare natuurland voor weidevogels). De maatschap liet in 2013 een bijzondere ligboxenstal voor 190 melkkoeien bouwen. Een architectonische en Integraal Duurzame Stal (IDS) die er bijna vanuit iedere hoek weer anders uitziet.</p>

    Luuk (30) en Hendrik (65) Hoenderken hebben in maatschap in Noordlaren (Gr.) een veebedrijf met 140 melkkoeien, 112 stuks jongvee en 120 hectare land (waarvan 40 hectare natuurland voor weidevogels). De maatschap liet in 2013 een bijzondere ligboxenstal voor 190 melkkoeien bouwen. Een architectonische en Integraal Duurzame Stal (IDS) die er bijna vanuit iedere hoek weer anders uitziet.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Zo heeft de achterkant van de stal bijvoorbeeld drie puntdaken. Aan de voorkant zitten er twee. De stal is bekleed met Plato. Dit is 'gekookt en gebakken' vurenhout. Kortom,  dood hout.</p>

    Zo heeft de achterkant van de stal bijvoorbeeld drie puntdaken. Aan de voorkant zitten er twee. De stal is bekleed met Plato. Dit is 'gekookt en gebakken' vurenhout. Kortom,  dood hout.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Familie Hoenderken zit al generaties lang op deze bedrijfslocatie. De stal is dan wel van 2013, de boerderij is van 1889. Op de achtergrond is de monumentale molen De Korenschoof te zien. Die is zelfs nog veertig jaar ouder. Deze molen staat op het erf van Hoenderken.</p>

    Familie Hoenderken zit al generaties lang op deze bedrijfslocatie. De stal is dan wel van 2013, de boerderij is van 1889. Op de achtergrond is de monumentale molen De Korenschoof te zien. Die is zelfs nog veertig jaar ouder. Deze molen staat op het erf van Hoenderken.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Het melkveebedrijf ligt in de bebouwde kom van Noordlaren. Het draagvlak voor de nieuwe stal was en is groot in het dorp.</p>

    Het melkveebedrijf ligt in de bebouwde kom van Noordlaren. Het draagvlak voor de nieuwe stal was en is groot in het dorp.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een overzicht in de stal. Hier is al te zien dat de overkapping bepaald niet standaard is. De stal is bijna vierkant; 54 meter lang en 45 meter breed. Toch is er voldoende ventilatie, stelt Luuk Hoenderken. De stal oogt ook licht. Er zijn meerdere lichtstraten. Er hangt bovendien bijna geen verlichting –slechts 5 Agrilights - in de stal. Er is maar één plek die relatief donker is: rechts achterin. Daar heeft Hoenderken extra tl-lampen geplaatst.</p>

    Een overzicht in de stal. Hier is al te zien dat de overkapping bepaald niet standaard is. De stal is bijna vierkant; 54 meter lang en 45 meter breed. Toch is er voldoende ventilatie, stelt Luuk Hoenderken. De stal oogt ook licht. Er zijn meerdere lichtstraten. Er hangt bovendien bijna geen verlichting –slechts 5 Agrilights - in de stal. Er is maar één plek die relatief donker is: rechts achterin. Daar heeft Hoenderken extra tl-lampen geplaatst.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Hier is ook goed te zien hoe apart het dak is vormgegeven. Hoenderken is na twee jaar ervaring vooral tevreden over het licht en de ruimte in de stal. Het afvoerpercentage van de koeien is met 10 tot 20 procent afgenomen, terwijl de dierdagdosering van 6,5 naar 1,5 is gegaan. Het celgetal is gezakt van 250 naar 180 en uierontstekingen zijn er bijna niet. "We hebben qua diergezondheid een grote stap gezet. Al hadden we in onze oude stal wel overbezetting", zegt Hoenderken.</p>

    Hier is ook goed te zien hoe apart het dak is vormgegeven. Hoenderken is na twee jaar ervaring vooral tevreden over het licht en de ruimte in de stal. Het afvoerpercentage van de koeien is met 10 tot 20 procent afgenomen, terwijl de dierdagdosering van 6,5 naar 1,5 is gegaan. Het celgetal is gezakt van 250 naar 180 en uierontstekingen zijn er bijna niet. "We hebben qua diergezondheid een grote stap gezet. Al hadden we in onze oude stal wel overbezetting", zegt Hoenderken.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een goed voorbeeld van licht, lucht en ruimte: de potstal. Hier zijn de droge koeien gehuisvest. Dit hok is liefst 45 meter lang en 8,5 meter breed en is geschikt voor twee groepen. Hoenderken strooit het hok beurtelings in met hooi en stro.</p>

    Een goed voorbeeld van licht, lucht en ruimte: de potstal. Hier zijn de droge koeien gehuisvest. Dit hok is liefst 45 meter lang en 8,5 meter breed en is geschikt voor twee groepen. Hoenderken strooit het hok beurtelings in met hooi en stro.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een overzicht van de emissiearme W4-vloer in de stal. Die heeft een berekende ammoniakuitstoot van 7,1 kg bij weidegang. De koeien lopen er goed op. Ze glijden soms iets door, maar hinderlijk is dat niet, aldus Hoenderken. In de boxen liggen de koeien op matrassen met gemalen stro.</p>

    Een overzicht van de emissiearme W4-vloer in de stal. Die heeft een berekende ammoniakuitstoot van 7,1 kg bij weidegang. De koeien lopen er goed op. Ze glijden soms iets door, maar hinderlijk is dat niet, aldus Hoenderken. In de boxen liggen de koeien op matrassen met gemalen stro.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een detail van de emissiearme vloer. Een deel van de vloer is bewerkt met opgelost zoutzuur om de ondergrond iets ruwer te maken. Hoenderken: "Dat gaan we straks in de hele stal doen. Maar wel met mate, want de vloer mag geen rasp worden. Anders slijten de klauwen weer te snel." Linksvoor is een van de nieuwe sensoren voor de mestrobot te zien. Een aanpassing, omdat die robot nog te veel moeite met de routes heeft.</p>

    Een detail van de emissiearme vloer. Een deel van de vloer is bewerkt met opgelost zoutzuur om de ondergrond iets ruwer te maken. Hoenderken: "Dat gaan we straks in de hele stal doen. Maar wel met mate, want de vloer mag geen rasp worden. Anders slijten de klauwen weer te snel." Linksvoor is een van de nieuwe sensoren voor de mestrobot te zien. Een aanpassing, omdat die robot nog te veel moeite met de routes heeft.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>De mestrobot draait in 80 procent van de gevallen goed, zegt Hoenderken die dus nog niet tevreden is. De robot heeft het vooral lastig als die 'vrij' rijdt. Naast nieuwe sensoren in de vloer heeft de mestrobot ook al een keer een update gehad. Maar de robot draait nog niet optimaal. En dat terwijl de stal – met veel doorsteken – juist voor een mestrobot zeer geschikt is.</p>

    De mestrobot draait in 80 procent van de gevallen goed, zegt Hoenderken die dus nog niet tevreden is. De robot heeft het vooral lastig als die 'vrij' rijdt. Naast nieuwe sensoren in de vloer heeft de mestrobot ook al een keer een update gehad. Maar de robot draait nog niet optimaal. En dat terwijl de stal – met veel doorsteken – juist voor een mestrobot zeer geschikt is.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een overzicht van de 2x14 rapid exitmelkstal. Een uitkomst, vindt Luuk die graag melkt en dat bijna altijd zelf doet. De capaciteit is 100 koeien per uur (één persoon) en dat is goed werkbaar, stelt hij. Het vlotte en soepele aansluiten vindt hij een pluspunt. Let ook op de lichtstraat die door de bijzondere vorm van het dak schuin boven de melkstal loopt. Af en toe komt er bij slecht weer wat regen in de melkstal terecht, maar dat is geen groot probleem.</p>

    Een overzicht van de 2x14 rapid exitmelkstal. Een uitkomst, vindt Luuk die graag melkt en dat bijna altijd zelf doet. De capaciteit is 100 koeien per uur (één persoon) en dat is goed werkbaar, stelt hij. Het vlotte en soepele aansluiten vindt hij een pluspunt. Let ook op de lichtstraat die door de bijzondere vorm van het dak schuin boven de melkstal loopt. Af en toe komt er bij slecht weer wat regen in de melkstal terecht, maar dat is geen groot probleem.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>In de melkstal staan de koeien op een rubber vloer. Beter voor het welzijn. De hellingsgraad van de vloer is behoorlijk: 7 procent. Maar het bevalt Hoenderken prima. "De koeien staan zo nog breder uit."</p>

    In de melkstal staan de koeien op een rubber vloer. Beter voor het welzijn. De hellingsgraad van de vloer is behoorlijk: 7 procent. Maar het bevalt Hoenderken prima. "De koeien staan zo nog breder uit."

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>De extra vierkante meters van de rapid exitmelkstal zitten uiteraard in de uitgang. Aan deze kant is de terugloopgang 3 meter breed. Aan de andere kant van de melkstal is dat 2,5 meter. Na het melken kan Hoenderken de koeien hierdoor vlot separeren.</p>

    De extra vierkante meters van de rapid exitmelkstal zitten uiteraard in de uitgang. Aan deze kant is de terugloopgang 3 meter breed. Aan de andere kant van de melkstal is dat 2,5 meter. Na het melken kan Hoenderken de koeien hierdoor vlot separeren.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>De melkproductie is in de afgelopen twee jaar gezakt van 29 à 30 liter per dag naar 26 liter per dag. Maar daarop heeft Hoenderken bewust gestuurd, omdat hij in de laatste twee quotumjaren op superheffing afkoerste. Hij ging daarom meer hooi voeren. Het drukken op de liters leidde uiteindelijk in beide jaren tot een minimale superheffing.</p>

    De melkproductie is in de afgelopen twee jaar gezakt van 29 à 30 liter per dag naar 26 liter per dag. Maar daarop heeft Hoenderken bewust gestuurd, omdat hij in de laatste twee quotumjaren op superheffing afkoerste. Hij ging daarom meer hooi voeren. Het drukken op de liters leidde uiteindelijk in beide jaren tot een minimale superheffing.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Luuk Hoenderken wijst de persleiding in de melkstal aan. De leiding werd aangepakt om de luchtstroom te verbeteren. Nu gaan ook de laatste liters melk goed mee naar de tank.</p>

    Luuk Hoenderken wijst de persleiding in de melkstal aan. De leiding werd aangepakt om de luchtstroom te verbeteren. Nu gaan ook de laatste liters melk goed mee naar de tank.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>In deze hoek van de technische ruimte achter de melkstal stond eerst een energiezuinige boiler. Maar die bleek niet bestand tegen kalk uit het bronwater en dat leidde tot veel storingen. Er staat nu een gewone boiler.</p>

    In deze hoek van de technische ruimte achter de melkstal stond eerst een energiezuinige boiler. Maar die bleek niet bestand tegen kalk uit het bronwater en dat leidde tot veel storingen. Er staat nu een gewone boiler.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een koe loopt door de separatiebox. Rechts van de box bevindt zich een separatieruimte met zestien boxen en een automatische koeborstel. Daar weer rechts van is een kleine ziekenboeg (stro).</p>

    Een koe loopt door de separatiebox. Rechts van de box bevindt zich een separatieruimte met zestien boxen en een automatische koeborstel. Daar weer rechts van is een kleine ziekenboeg (stro).

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>De voerbuizen in de stal zijn met 15 tot 20 centimeter verlaagd. Ook zijn ze iets naar voren gezet en is onderin een houten balk geplaatst. De reden is dat de kleinste koeien er onderdoor probeerden te lopen.</p>

    De voerbuizen in de stal zijn met 15 tot 20 centimeter verlaagd. Ook zijn ze iets naar voren gezet en is onderin een houten balk geplaatst. De reden is dat de kleinste koeien er onderdoor probeerden te lopen.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Een andere aanpassing: nieuwe kapbeugels in de ligboxen. De eerste beugels waren namelijk gescheurd. Dit is door de leverancier direct hersteld.</p>

    Een andere aanpassing: nieuwe kapbeugels in de ligboxen. De eerste beugels waren namelijk gescheurd. Dit is door de leverancier direct hersteld.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Dit is de enige plek in de stal waar het wat donkerder is. Om dit te verbeteren heeft Hoenderken er tl-buizen opgehangen.</p>

    Dit is de enige plek in de stal waar het wat donkerder is. Om dit te verbeteren heeft Hoenderken er tl-buizen opgehangen.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Eén van de slechts vijf lampen (Agrilights) in de stal. Het zegt iets over het licht in de brede stal.</p>

    Eén van de slechts vijf lampen (Agrilights) in de stal. Het zegt iets over het licht in de brede stal.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Weidegang, ook bij Hoenderken. Twee dagen voor de Boerderij-reportage mochten de koeien voor het eerst naar buiten.</p>

    Weidegang, ook bij Hoenderken. Twee dagen voor de Boerderij-reportage mochten de koeien voor het eerst naar buiten.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • <p>Hoenderken wil gestaag doorgroeien met eigen aanwas. Op dit moment staan er 140 koeien in de stal met capaciteit voor 190 dieren.</p>

    Hoenderken wil gestaag doorgroeien met eigen aanwas. Op dit moment staan er 140 koeien in de stal met capaciteit voor 190 dieren.

    Foto: Jan Willem van Vliet

Eén reactie

  • tikka


    Ziet er heel goed uit. Succes.

Of registreer je om te kunnen reageren.