Rundveehouderij

Foto & video 4779 x bekeken 8 reactieslaatste update:4 nov 2015

Voederbieten door de mais

Vleesveehouder Jacco Keuper teelde dit jaar voor het eerst voederbieten. Zijn stieren zijn gek op dit ‘snoepgoed’ en groeien er goed van. Een deel van de bieten wordt vers gevoerd, 60 ton is versnipperd met snijmais ingekuild.

Foto

  • Jacco Keuper (42) heeft een vleesveebedrijf met 25 zoogkoeien, 25 stuks jongvee en 95 vleesstieren in Megchelen (Gelderland). De stieren worden gehouden volgens het Beter Leven-keurmerk en afgezet via Bief Select. Het bedrijf heeft 40 hectare land in gebruik. Daarvan is 15 hectare cultuurgras, 7 hectare kruidenrijk grasland, 7 hectare snijmais, 4 hectare korrelmais, 6 hectare tarwe en 1,2 hectare voederbieten. Foto's: Michel Velderman

    Jacco Keuper (42) heeft een vleesveebedrijf met 25 zoogkoeien, 25 stuks jongvee en 95 vleesstieren in Megchelen (Gelderland). De stieren worden gehouden volgens het Beter Leven-keurmerk en afgezet via Bief Select. Het bedrijf heeft 40 hectare land in gebruik. Daarvan is 15 hectare cultuurgras, 7 hectare kruidenrijk grasland, 7 hectare snijmais, 4 hectare korrelmais, 6 hectare tarwe en 1,2 hectare voederbieten. Foto's: Michel Velderman

  • De dieren een gevarieerd rantsoen kunnen bieden, met zoveel mogelijk voer van eigen grond, past goed in de gedachte achter het Beter Leven-kenmerk. Maar Keuper beproeft de teelt ook om de kostprijs laag te houden en omdat het zoete product een goed voedermiddel is. ,,De stieren zijn er gek op. Het werkt positief op de daggroei en er is meer rust in de stal als we bieten in het rantsoen hebben.''

    De dieren een gevarieerd rantsoen kunnen bieden, met zoveel mogelijk voer van eigen grond, past goed in de gedachte achter het Beter Leven-kenmerk. Maar Keuper beproeft de teelt ook om de kostprijs laag te houden en omdat het zoete product een goed voedermiddel is. ,,De stieren zijn er gek op. Het werkt positief op de daggroei en er is meer rust in de stal als we bieten in het rantsoen hebben.''

  • Bieten passen ook goed in het bouwplan van het bedrijf. Het bietenperceel ligt omzoomd door bomenrijen op <a title="Landgoed Landfort" href="https://www.glk.nl/landschap-kastelen/locatie/?locatie=78" target="_blank">Landgoed Landfort</a>, waar Keuper de landbouwgronden pacht van het Geldersch Landschap. Een muur van mais is er uit den boze, maar het fris groene bietengewas past uitstekend naast graan en bloemrijke randen om in het hart van het Landgoed een open en aantrekkelijk landschap te bieden. ,,Als wandelaars horen dat we het gewas niet alleen mooi oogt, maar dat het ook 'snoepgoed' voor onze dieren is, zijn ze enthousiast. Dan heeft het zelfs meer dan alleen landschappelijke waarde."

    Bieten passen ook goed in het bouwplan van het bedrijf. Het bietenperceel ligt omzoomd door bomenrijen op Landgoed Landfort, waar Keuper de landbouwgronden pacht van het Geldersch Landschap. Een muur van mais is er uit den boze, maar het fris groene bietengewas past uitstekend naast graan en bloemrijke randen om in het hart van het Landgoed een open en aantrekkelijk landschap te bieden. ,,Als wandelaars horen dat we het gewas niet alleen mooi oogt, maar dat het ook 'snoepgoed' voor onze dieren is, zijn ze enthousiast. Dan heeft het zelfs meer dan alleen landschappelijke waarde."

  • Op woensdag 14 oktober werden de bieten geoogst. Keuper schat de totale opbrengst op 100 ton. Daarmee is hij tevreden. ,,De start was niet optimaal. Direct na het zaaien viel er veel regen, waardoor de grond dicht sloeg. Daarna volgde een droogteperiode die een harde korst op de bovengrond gaf. De opkomst was daardoor op de wat zwaardere plekken in het perceel vertraagd. De stand en daarmee de grootte van de bieten was daardoor wat wisselend. Bovendien ga ik op dit lage perceel niet voor de hoogste opbrengst, maar wil ik de bieten op tijd en zonder structuurschade van het land hebben."

    Op woensdag 14 oktober werden de bieten geoogst. Keuper schat de totale opbrengst op 100 ton. Daarmee is hij tevreden. ,,De start was niet optimaal. Direct na het zaaien viel er veel regen, waardoor de grond dicht sloeg. Daarna volgde een droogteperiode die een harde korst op de bovengrond gaf. De opkomst was daardoor op de wat zwaardere plekken in het perceel vertraagd. De stand en daarmee de grootte van de bieten was daardoor wat wisselend. Bovendien ga ik op dit lage perceel niet voor de hoogste opbrengst, maar wil ik de bieten op tijd en zonder structuurschade van het land hebben."

  • Op advies van een collega stierenhouder zaaide de ondernemer het <a title="KWS bietenras" href="http://www.kws.de/aw/KWS/germany/Produkte/Zuckerruebe/Sorten_Sugarbeet/~ekzm/VIVIANNA-KWS/" target="_blank">bietenras Vivianna</a>. Dat is geen echte voederbiet, maar een suikerbiet met een laag suikergehalte en hoog drogestofgehalte. Dit laatste komt de bewaarbaarheid ten goede als de bieten los gestort zijn, maar het geeft ook minder vocht in de kuil.

    Op advies van een collega stierenhouder zaaide de ondernemer het bietenras Vivianna. Dat is geen echte voederbiet, maar een suikerbiet met een laag suikergehalte en hoog drogestofgehalte. Dit laatste komt de bewaarbaarheid ten goede als de bieten los gestort zijn, maar het geeft ook minder vocht in de kuil.

  • De bieten zijn los op het erf gestort op twee plekken. Ongeveer 40 ton bieten worden de komende maanden vers gevoerd. Wekelijks snijdt de veehouder een deel van de bieten, om ze vervolgens in porties in het mengsel van de stieren op te nemen. Voederbieten kunnen tot ongeveer eind maart 'vers' gevoerd worden. ,,Zodra de temperatuur stijgt, neemt de houdbaarheid snel af. Dan worden het snotterige ballen." De overige 60 ton wordt daarom op een andere hoop gezet, die door de mais verwerkt wordt.

    De bieten zijn los op het erf gestort op twee plekken. Ongeveer 40 ton bieten worden de komende maanden vers gevoerd. Wekelijks snijdt de veehouder een deel van de bieten, om ze vervolgens in porties in het mengsel van de stieren op te nemen. Voederbieten kunnen tot ongeveer eind maart 'vers' gevoerd worden. ,,Zodra de temperatuur stijgt, neemt de houdbaarheid snel af. Dan worden het snotterige ballen." De overige 60 ton wordt daarom op een andere hoop gezet, die door de mais verwerkt wordt.

  • Een aantal dagen na de bietenoogst start <a title="Meiland Azewijn" href="http://www.meilandazewijn.nl/nl/diensten/agrarisch/maisteelt-snijmais-korrelmais-ccm" target="_blank">loonbedrijf Meiland uit Azewijn</a> met de mais. De 7 hectare is verdeeld over 4 percelen.

    Een aantal dagen na de bietenoogst start loonbedrijf Meiland uit Azewijn met de mais. De 7 hectare is verdeeld over 4 percelen.

  • Voordat de eerste wagen mais op het erf aankomt worden 3 grote pakken natuurhooi op de kuilplaat verdeeld. Naast het opvangen van perssappen zorgt het structuurrijke product er ook voor dat de maiskuil minder snel gaat uitdijen bij het aanrijden.

    Voordat de eerste wagen mais op het erf aankomt worden 3 grote pakken natuurhooi op de kuilplaat verdeeld. Naast het opvangen van perssappen zorgt het structuurrijke product er ook voor dat de maiskuil minder snel gaat uitdijen bij het aanrijden.

  • In de vroege ochtend wordt de eerste wagen mais gelost. Direct daarna gaan de eerste bieten in de kuil.

    In de vroege ochtend wordt de eerste wagen mais gelost. Direct daarna gaan de eerste bieten in de kuil.

  • Om de bieten te verwerken heeft Keuper een gloednieuwe <a title="Holaras" href="http://www.holaras.nl/nl/product/product/50/bietenverwerking-bietensnijbak-bietensnijder-bb.html" target="_blank">Holaras bietensnijbak BB-1250-H</a> kunnen lenen bij de fabrikant.

    Om de bieten te verwerken heeft Keuper een gloednieuwe Holaras bietensnijbak BB-1250-H kunnen lenen bij de fabrikant.

  • Een volle bak bevat 2 kuub bieten en weegt bijna twee ton. Om in de hectiek van het kuilen niet de vertragende schakel te zijn, gebruikte de ondernemer niet zijn eigen 85 pk sterke trekker. Voor de bietenverwerking<a title="Rick Schut verhuur" href="http://www.rschut-verhuur.nl/" target="_blank"> huurde hij een 150 pk sterke trekker</a> met zware voorlader. ,,Dat is toch lastig inschatten zo'n eerste keer. Zo weet ik zeker dat ik met volle bakken kan rijden. Mijn trekker kan nu mooi de weg schoon houden."

    Een volle bak bevat 2 kuub bieten en weegt bijna twee ton. Om in de hectiek van het kuilen niet de vertragende schakel te zijn, gebruikte de ondernemer niet zijn eigen 85 pk sterke trekker. Voor de bietenverwerking huurde hij een 150 pk sterke trekker met zware voorlader. ,,Dat is toch lastig inschatten zo'n eerste keer. Zo weet ik zeker dat ik met volle bakken kan rijden. Mijn trekker kan nu mooi de weg schoon houden."

  • Om te voorkomen dat de stieren erin stikken, moeten de bieten gesneden worden. Snijden en verdelen gaat in één werkgang. De harde bieten worden vermalen tot mooie, gelijkmatige brokken.

    Om te voorkomen dat de stieren erin stikken, moeten de bieten gesneden worden. Snijden en verdelen gaat in één werkgang. De harde bieten worden vermalen tot mooie, gelijkmatige brokken.

  • Onderin de bak zit een snijrol met drie messen, die hydraulisch wordt aangedreven. De bietensnippers vallen over de volledige breedte (2,30 meter) onderuit de bak. Met de rijsnelheid en de hoeveelheid olie over de derde functie van de voorlader is de dosering te regelen. Ook dan blijkt de trekker met traploze powershift erg handig: ,,Daarmee kun je eenvoudig een vaste rijsnelheid op de kuil instellen, maar schakel je ook snel op tijdens het heen en weer naar de bietenbult."

    Onderin de bak zit een snijrol met drie messen, die hydraulisch wordt aangedreven. De bietensnippers vallen over de volledige breedte (2,30 meter) onderuit de bak. Met de rijsnelheid en de hoeveelheid olie over de derde functie van de voorlader is de dosering te regelen. Ook dan blijkt de trekker met traploze powershift erg handig: ,,Daarmee kun je eenvoudig een vaste rijsnelheid op de kuil instellen, maar schakel je ook snel op tijdens het heen en weer naar de bietenbult."

  • De kuilplaat is 8,40 meter breed. Onderaan kunnen de shovel en de trekker elkaar passeren. Maar als de maiskuil hoger wordt, komen de zijkanten naar binnen en neemt de werkbreedte af. De bietensnijder en de shovel verdelen het werkgebied op de kuil dan over de lengte in twee delen. De verdichtingsrol achter de trekker drukt de laag snippers goed aan en verdicht ook de mais.

    De kuilplaat is 8,40 meter breed. Onderaan kunnen de shovel en de trekker elkaar passeren. Maar als de maiskuil hoger wordt, komen de zijkanten naar binnen en neemt de werkbreedte af. De bietensnijder en de shovel verdelen het werkgebied op de kuil dan over de lengte in twee delen. De verdichtingsrol achter de trekker drukt de laag snippers goed aan en verdicht ook de mais.

  • Tijd voor overleg. Broer Diejon rijdt voor het loonbedrijf op de shovel. ,,Dat werkt ideaal. Ik ben met de bietenbak toch een 'stoorzender' op de kuil. Maar we kennen elkaar door en door. Dus hebben we aan een blik al voldoende om elkaar te begrijpen. Dat voorkomt aanrijdingen of gevaarlijke situaties."<br />Jacco heeft met de bietensnijbak moeite om de twee silagewagens voor te blijven. Daarom wordt besloten om met één silagewagen verder te gaan als aan het perceel naast de kuil wordt begonnen.

    Tijd voor overleg. Broer Diejon rijdt voor het loonbedrijf op de shovel. ,,Dat werkt ideaal. Ik ben met de bietenbak toch een 'stoorzender' op de kuil. Maar we kennen elkaar door en door. Dus hebben we aan een blik al voldoende om elkaar te begrijpen. Dat voorkomt aanrijdingen of gevaarlijke situaties."
    Jacco heeft met de bietensnijbak moeite om de twee silagewagens voor te blijven. Daarom wordt besloten om met één silagewagen verder te gaan als aan het perceel naast de kuil wordt begonnen.

  • Keuper heeft een kuilplaat zonder silowanden. De ondernemer hield er rekening mee dat de mais op de plaat zou gaan schuiven wanneer de lagen bietensnippers als breeklaag zouden optreden. Daarom organiseerde hij extra hulp voor het bijhouden van de kanten. Maar de hulptroepen hadden het niet druk. De kuil bleek niet meer te dijen dan bij alleen mais.

    Keuper heeft een kuilplaat zonder silowanden. De ondernemer hield er rekening mee dat de mais op de plaat zou gaan schuiven wanneer de lagen bietensnippers als breeklaag zouden optreden. Daarom organiseerde hij extra hulp voor het bijhouden van de kanten. Maar de hulptroepen hadden het niet druk. De kuil bleek niet meer te dijen dan bij alleen mais.

  • Terwijl de hakselaar aan de laatste rijen begint vormt zich op het erf een mooie strakke kuil. Het vers voeren van bieten bevalt goed. Hoe het gekuilde product zich houdt en straks in het rantsoen past, moet nog blijken. De veehouder is vooral benieuwd naar wat de kuiluitslag gaat uitwijzen over de voederwaarde, maar ook de hoeveelheid grond die is meegekomen. Als de proef slaagt, zaait hij volgend jaar wellicht een <a title="KWS Feedbeet" href="http://www.kwsbenelux.nl/aw/KWS/netherlands/Products/suikerbiet/~gdtf/Feedbeet/" target="_blank">nieuw ras</a> dat een kruising is tussen een voederbiet en een suikerbiet.

    Terwijl de hakselaar aan de laatste rijen begint vormt zich op het erf een mooie strakke kuil. Het vers voeren van bieten bevalt goed. Hoe het gekuilde product zich houdt en straks in het rantsoen past, moet nog blijken. De veehouder is vooral benieuwd naar wat de kuiluitslag gaat uitwijzen over de voederwaarde, maar ook de hoeveelheid grond die is meegekomen. Als de proef slaagt, zaait hij volgend jaar wellicht een nieuw ras dat een kruising is tussen een voederbiet en een suikerbiet.

Laatste reacties

  • timo

    Ik ben bang dat dit wel erg veel blauwe schimmelplekken gaat geven door het zand wat mee de kuil in gaat.

  • Jacco Keuper

    Ik hoop het niet. Het rooien gebeurde niet onder ideale omstandigheden dus er is wel wat grond meegekomen. Maar dat is iets dat we volgend voorjaar gaan ontdekken.

  • m.en.mh.miedema

    Ik denk dat je toch beter een voederbieten ras kunt telen. Die zijn veel gladder/ronder dan suikerbieten (o.a. geen zijwortels) en daardoor schoner te rooien. In twee fasen rooien en daarbij zo lang mogelijk op het land laten liggen geeft ook veel schonere bieten dan in een fase met een bunkerrooier. Wat is het ds% van deze bieten, mijn voederbieten zijn altijd 15a16% en heb geen problemen met bewaren. Gewoon op een hoop gestort in een sleufsilo.

  • Reactie verwijderd door een beheerder

  • Jacco Keuper

    Dat je met echte voederbieten minder grond in de kuil rijdt, vermoed ik ook. Daarom ben ik ook zeer benieuwd naar de kuiluitslag.
    In twee fasen rooien en laten drogen zal zeker schelen. We hebben voor de oogst met de hand al wat gerooid om eerder te starten met voeren. De tweede keer hebben we de bieten twee dagen laten drogen en daarna opgehaald. Dat scheelde zeker. Maar voor de hoofdoogst is het ook afhankelijk van het systeem dat de loonwerker heeft. Dat is een bunkerrooier. Die heeft door zijn werkbreedte en alles in 1 werkgang weer het voordeel dat je de bodem minder verdicht.
    Ik heb nog geen uitslag van de voeranalyse, maar ik heb vernomen dat deze tussen 23 en 27% droge stof halen.

  • Hilhol

    Mooie reportage Jacco,Wij hebben nou al voor het 5e jaar de bieten volledig in de maiskuil gestopt..Eerst rooien daarna over een bietenschoner en dan in de maiskuil in de eerste meter onder de muren anders gaan ze schuiven..Niks geen bewaar verliezen of uitlopers en altijd constant een deel voederbieten in het rantsoen,voederbieten conserveren helemaal mee en worden zacht...veel succes ermee.

  • Jacco Keuper

    Dank je Hilhol.
    Klinkt interessant. Maar hoe zorg je voor een snelle en egale verdeling dan?? Want met een bak uitstorten lijkt me een stuk onregelmatiger dan met de Holarasbak die ik gebruikte.
    En ik kom graag een keer bij je kijken. Ik ben benieuwd hoe de hele bieten uit de kuil komen.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.