Rundveehouderij

Foto & video 6439 x bekeken 4 reacties

'De energiezuinigste stal van Europa'

De nieuwe stal van Jan Pieter van Tilburg wordt de meest energiezuinige stal van Europa genoemd. De melkveehouder streeft naar een stroomverbruik van circa 20 kilowattuur per 1.000 kilo melk. Dat doel wil hij realiseren met innovatieve melkkoeltechnieken, warmterugwinning en een energiezuinig lichtplan. De meerkosten van de energiezuinige maatregelen zijn €65.000. Die verwacht Van Tilburg binnen acht jaar terug te verdienen.

Foto

  • Melkveehouders Jan Pieter (39) en Margaretha (36) van Tilburg boeren in Hellum (Gr.) in een vof. Momenteel hebben ze 110 koeien aan de melk. Met de nieuwe stal, die ze in juni in gebruik nemen, kunnen ze doorgroeien naar 145 melkgevende dieren. “We streven ernaar om de arbeid in het weekend als gezin op te kunnen vangen”, vertelt Van Tilburg, die drie dagen per week een medewerker inhuurt en bovendien nog vaak een beroep kan doen op zijn ouders Leen en Nel.

    Melkveehouders Jan Pieter (39) en Margaretha (36) van Tilburg boeren in Hellum (Gr.) in een vof. Momenteel hebben ze 110 koeien aan de melk. Met de nieuwe stal, die ze in juni in gebruik nemen, kunnen ze doorgroeien naar 145 melkgevende dieren. “We streven ernaar om de arbeid in het weekend als gezin op te kunnen vangen”, vertelt Van Tilburg, die drie dagen per week een medewerker inhuurt en bovendien nog vaak een beroep kan doen op zijn ouders Leen en Nel.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Het rollend jaargemiddelde van de melkkoeien bedraagt 8.600 kilo, met 4,32 procent vet en 3,50 procent eiwit. Het huidige quotum is 1,1 miljoen kilo melk. Van Tilburg heeft 120 hectare in eigendom. Hij verhuurt 25 hectare aan zijn broer Wim, die in het nabijgelegen Siddeburen ook een melkveebedrijf heeft. “We kunnen arbeid flexibel inzetten en hebben ook een (deels, red.) gezamenlijk machinepark.” Na 2015 wil Van Tilburg niet met volle kracht vooruit. “De factor arbeid is bepalend. Als Margaretha en ik later bejaard zijn, willen we terugkijken op een leuk leven. Dat hoeft niet per se met 300 koeien.”

    Het rollend jaargemiddelde van de melkkoeien bedraagt 8.600 kilo, met 4,32 procent vet en 3,50 procent eiwit. Het huidige quotum is 1,1 miljoen kilo melk. Van Tilburg heeft 120 hectare in eigendom. Hij verhuurt 25 hectare aan zijn broer Wim, die in het nabijgelegen Siddeburen ook een melkveebedrijf heeft. “We kunnen arbeid flexibel inzetten en hebben ook een (deels, red.) gezamenlijk machinepark.” Na 2015 wil Van Tilburg niet met volle kracht vooruit. “De factor arbeid is bepalend. Als Margaretha en ik later bejaard zijn, willen we terugkijken op een leuk leven. Dat hoeft niet per se met 300 koeien.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Dit is de nieuwe stal van Van Tilburg. De melkveehouder zette in op koecomfort en wilde de bouwkosten laag houden. De Groninger bouwde de stal daarom in eigen beheer, zonder bouwbegeleiding. “We hebben ervaring met bouwen. In 2002 hebben we bij mijn broer Wim ook een nieuwe stal neergezet”, vertelt hij. De ruwe stalbouw kostte €425.000.

    Dit is de nieuwe stal van Van Tilburg. De melkveehouder zette in op koecomfort en wilde de bouwkosten laag houden. De Groninger bouwde de stal daarom in eigen beheer, zonder bouwbegeleiding. “We hebben ervaring met bouwen. In 2002 hebben we bij mijn broer Wim ook een nieuwe stal neergezet”, vertelt hij. De ruwe stalbouw kostte €425.000.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • De melkgevende koeien blijven in de oude ligboxenstal. In de nieuwe stal heeft Van Tilburg plaats ingeruimd voor een Solidex 2x14-stands zij-aan-zijmelkstal met wachtruimte, 25 ligboxen voor droge koeien, een selectiebox en ruimte voor attentiekoeien én twee strohokken voor het afkalven. “In de toekomst kunnen we de stal aan de achterzijde eenvoudig uitbreiden. Dat zat er nu financieel gezien nog niet in”, aldus Van Tilburg.

    De melkgevende koeien blijven in de oude ligboxenstal. In de nieuwe stal heeft Van Tilburg plaats ingeruimd voor een Solidex 2x14-stands zij-aan-zijmelkstal met wachtruimte, 25 ligboxen voor droge koeien, een selectiebox en ruimte voor attentiekoeien én twee strohokken voor het afkalven. “In de toekomst kunnen we de stal aan de achterzijde eenvoudig uitbreiden. Dat zat er nu financieel gezien nog niet in”, aldus Van Tilburg.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Van Tilburg poseert bij de selectiebox, die de koeien herkent. “Dat zorgt straks voor veel arbeidsgemak. Nu moeten we de koeien er altijd zelf tussenuit vissen.”

    Van Tilburg poseert bij de selectiebox, die de koeien herkent. “Dat zorgt straks voor veel arbeidsgemak. Nu moeten we de koeien er altijd zelf tussenuit vissen.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • De achterzijde van de oude en de nieuwe stal in één beeld gevangen.

    De achterzijde van de oude en de nieuwe stal in één beeld gevangen.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Beeld van de route die de koeien straks af moeten leggen naar de melkstal.

    Beeld van de route die de koeien straks af moeten leggen naar de melkstal.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Een paar dagen voor de open dag (vrijdag 23 mei) is de wachtruimte nog bezaaid met bouwmaterialen. De open dag was een groot succes. Naar schatting 1.000 bezoekers namen een kijkje in de energiezuinige stal van Van Tilburg.

    Een paar dagen voor de open dag (vrijdag 23 mei) is de wachtruimte nog bezaaid met bouwmaterialen. De open dag was een groot succes. Naar schatting 1.000 bezoekers namen een kijkje in de energiezuinige stal van Van Tilburg.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • De 2x14-stands zij-aan-zijmelkstal heeft een beweegbare putvloer. Van Tilburg melkt de dieren nu nog in een 2x7-visgraat. “We willen eerst uitgebreid testen of alle energiezuinige toepassingen werken. Pas daarna gaan we over op het melken in de nieuwe stal”, zegt de melkveehouder.

    De 2x14-stands zij-aan-zijmelkstal heeft een beweegbare putvloer. Van Tilburg melkt de dieren nu nog in een 2x7-visgraat. “We willen eerst uitgebreid testen of alle energiezuinige toepassingen werken. Pas daarna gaan we over op het melken in de nieuwe stal”, zegt de melkveehouder.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • De dieren krijgen krachtvoer in de melkstal. Dat stimuleert de melkgift en helpt de dieren bovendien makkelijk de melkstal in te krijgen, stelt Van Tilburg. “Ik voer ook krachtvoer bij in de huidige situatie. Ik heb er goede ervaringen mee.”

    De dieren krijgen krachtvoer in de melkstal. Dat stimuleert de melkgift en helpt de dieren bovendien makkelijk de melkstal in te krijgen, stelt Van Tilburg. “Ik voer ook krachtvoer bij in de huidige situatie. Ik heb er goede ervaringen mee.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Via deze deur komt veel licht de melkstal binnen.

    Via deze deur komt veel licht de melkstal binnen.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Op Zandhoeve Holsteins, zoals het bedrijf van Jan Pieter en Margaretha van Tilburg heet, wordt aan weidegang gedaan. Vanaf april lopen de dieren zo’n achttien uur per dag buiten. Alle (zand)grond ligt rondom het bedrijf. “Vanwege onze toepassing van weidegang zijn melkrobots niet geschikt. We hebben nog gedacht aan een draaimelkstal. Vanwege de ruimte die zo’n melkstal inneemt en de kosten ervan hebben we uiteindelijk gekozen voor de 2x14-melkstal.”

    Op Zandhoeve Holsteins, zoals het bedrijf van Jan Pieter en Margaretha van Tilburg heet, wordt aan weidegang gedaan. Vanaf april lopen de dieren zo’n achttien uur per dag buiten. Alle (zand)grond ligt rondom het bedrijf. “Vanwege onze toepassing van weidegang zijn melkrobots niet geschikt. We hebben nog gedacht aan een draaimelkstal. Vanwege de ruimte die zo’n melkstal inneemt en de kosten ervan hebben we uiteindelijk gekozen voor de 2x14-melkstal.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Van Tilburg investeerde €65.000 in energiezuinige maatregelen. Samen met Groninger energieadviseur Rob Jacobs van L’orèl Consultancy zette Van Tilburg volop in op energiebesparing. Het tweetal stelt dat dit heeft geleid tot de energiezuinigste stal van Europa. Een onderdeel van de energiezuinigheid is het lichtplan. In de stal hangen 70 T5-tl-lampen. Exclusief montage kostten die €3.500. De 49 wattlampen zijn volgens Van Tilburg en Jacobs liefst tien keer zuiniger dan spaarlampen en drie tot vier keer zuiniger dan de oude conventionele tl-lampen. Van Tilburg: “Deze T5-lampen zorgen voor mooi egaal licht en schijnen niet naar buiten. Over tien jaar is de lichtopbrengst bovendien nog altijd goed. Van led-verlichting, die een vergelijkbaar energieverbruik heeft, is dat nog afwachten. Daarnaast waren led-lampen €4.500 duurder.”

    Van Tilburg investeerde €65.000 in energiezuinige maatregelen. Samen met Groninger energieadviseur Rob Jacobs van L’orèl Consultancy zette Van Tilburg volop in op energiebesparing. Het tweetal stelt dat dit heeft geleid tot de energiezuinigste stal van Europa. Een onderdeel van de energiezuinigheid is het lichtplan. In de stal hangen 70 T5-tl-lampen. Exclusief montage kostten die €3.500. De 49 wattlampen zijn volgens Van Tilburg en Jacobs liefst tien keer zuiniger dan spaarlampen en drie tot vier keer zuiniger dan de oude conventionele tl-lampen. Van Tilburg: “Deze T5-lampen zorgen voor mooi egaal licht en schijnen niet naar buiten. Over tien jaar is de lichtopbrengst bovendien nog altijd goed. Van led-verlichting, die een vergelijkbaar energieverbruik heeft, is dat nog afwachten. Daarnaast waren led-lampen €4.500 duurder.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • In de nieuwe stal springt dit grote buffervat in het oog. Hierin wordt straks 4.000 liter koud glycolwater van 0 tot 2 graden opgeslagen. “Met glycolwater blijft kristalvorming in de leidingen uit”, zegt Van Tilburg. Het koude water wordt gebruikt om de melk nog voordat die de tank ingaat voor te koelen tot 4 graden. In combinatie met een dikker platenkoelsysteem (ook aangesloten op de koudebuffer) onderin de melktank, heeft Van Tilburg geen koelmachine nodig om de melk in de tank te koelen en kan hij zonder zware zogenoemde HFK-koelmiddelen uit de voeten. Die worden vanaf 2020 gefaseerd verboden in Europa. Deze middelen versterken het broeikaseffect.

    In de nieuwe stal springt dit grote buffervat in het oog. Hierin wordt straks 4.000 liter koud glycolwater van 0 tot 2 graden opgeslagen. “Met glycolwater blijft kristalvorming in de leidingen uit”, zegt Van Tilburg. Het koude water wordt gebruikt om de melk nog voordat die de tank ingaat voor te koelen tot 4 graden. In combinatie met een dikker platenkoelsysteem (ook aangesloten op de koudebuffer) onderin de melktank, heeft Van Tilburg geen koelmachine nodig om de melk in de tank te koelen en kan hij zonder zware zogenoemde HFK-koelmiddelen uit de voeten. Die worden vanaf 2020 gefaseerd verboden in Europa. Deze middelen versterken het broeikaseffect.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Dit is de melktank van Van Tilburg. Die heeft een inhoud van 10 kuub. Het gaat om een tijdelijke tank. Na januari 2015 komt er een nieuwe. “We zijn een proefbedrijf. FrieslandCampina heeft ons toestemming gegeven onze melk te koelen met glycolwater. Ook zij zijn nieuwsgierig of het lukt om de melk daadwerkelijk tot 4 graden voor te koelen en het zonder koelmachine koud te houden in de tank.”

    Dit is de melktank van Van Tilburg. Die heeft een inhoud van 10 kuub. Het gaat om een tijdelijke tank. Na januari 2015 komt er een nieuwe. “We zijn een proefbedrijf. FrieslandCampina heeft ons toestemming gegeven onze melk te koelen met glycolwater. Ook zij zijn nieuwsgierig of het lukt om de melk daadwerkelijk tot 4 graden voor te koelen en het zonder koelmachine koud te houden in de tank.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Van Tilburg heeft een passie voor energie. Hij besteedde talloze uren aan de inpassing van de systemen om de melk te koelen en de warmte terug te winnen voor hergebruik. “Op de meeste melkveebedrijven gaat veel energie verloren. We hebben onze melkleidingen en spoelbak goed geïsoleerd én zo kort mogelijk gehouden. Daarmee voorkomen we al veel warmteverlies, waardoor ook een lagere temperatuur van het reinigingswater mogelijk is en we minder energie verbruiken.”

    Van Tilburg heeft een passie voor energie. Hij besteedde talloze uren aan de inpassing van de systemen om de melk te koelen en de warmte terug te winnen voor hergebruik. “Op de meeste melkveebedrijven gaat veel energie verloren. We hebben onze melkleidingen en spoelbak goed geïsoleerd én zo kort mogelijk gehouden. Daarmee voorkomen we al veel warmteverlies, waardoor ook een lagere temperatuur van het reinigingswater mogelijk is en we minder energie verbruiken.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Dit buffervat, met een inhoud van ruim 200 liter, zorgt ervoor dat de koeltechnieken de melkaanvoer kunnen verwerken. Het buffervat bevindt zich in een kelder, die het kloppende hart vormt van de energiezuinige stal. Hier zijn ook de andere technische snufjes voor de melkkoeling en warmteterugwinning te vinden.

    Dit buffervat, met een inhoud van ruim 200 liter, zorgt ervoor dat de koeltechnieken de melkaanvoer kunnen verwerken. Het buffervat bevindt zich in een kelder, die het kloppende hart vormt van de energiezuinige stal. Hier zijn ook de andere technische snufjes voor de melkkoeling en warmteterugwinning te vinden.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Dit is het voorkoelsysteem (of warmtewisselaar). Het ijskoude water stroomt langs de melk, waardoor de melk sterk afkoelt tot 4 graden en de tank ingaat. De warmte die vrijkomt bij het koelen van de melk wordt teruggewonnen en hergebruikt voor het verwarmen van het reinigingswater én het verwarmen van de woning van Van Tilburg. Dit gebeurt via het zogenoemde ECO200-systeem. ’s Zomers is het mogelijk de vrijgekomen warmte bij het koelen van de melk terug te koelen tot 15/20 graden. Dit water wordt via leidingen in de grond naar de koeien in de wei gepompt en koelt zo automatisch nog verder af.

    Dit is het voorkoelsysteem (of warmtewisselaar). Het ijskoude water stroomt langs de melk, waardoor de melk sterk afkoelt tot 4 graden en de tank ingaat. De warmte die vrijkomt bij het koelen van de melk wordt teruggewonnen en hergebruikt voor het verwarmen van het reinigingswater én het verwarmen van de woning van Van Tilburg. Dit gebeurt via het zogenoemde ECO200-systeem. ’s Zomers is het mogelijk de vrijgekomen warmte bij het koelen van de melk terug te koelen tot 15/20 graden. Dit water wordt via leidingen in de grond naar de koeien in de wei gepompt en koelt zo automatisch nog verder af.

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • De leidingen die het warme water straks naar de woning van Van Tilburg voeren, moeten nog worden aangesloten. De melkveehouder verwacht een fors lagere energienota dan dat hij gewend was. Een gasaansluiting voor de woning is straks niet meer nodig, denkt hij. “Nu gebruiken we op jaarbasis nog zo’n 5.000 kuub gas. Als je rekent met een gasprijs van ongeveer 55 cent (excl. btw) per kuub, dan gaat het snel. We zitten hier bovenop de gasbel, maar gebruiken zelf straks geen gas”, zegt Van Tilburg met een grijns. Bang voor aardbevingen is de veehouder niet. “We zitten hier op zandgrond. Er moet heel wat gebeuren voordat het hier misgaat, al zeg ik niet dat het onmogelijk is.”

    De leidingen die het warme water straks naar de woning van Van Tilburg voeren, moeten nog worden aangesloten. De melkveehouder verwacht een fors lagere energienota dan dat hij gewend was. Een gasaansluiting voor de woning is straks niet meer nodig, denkt hij. “Nu gebruiken we op jaarbasis nog zo’n 5.000 kuub gas. Als je rekent met een gasprijs van ongeveer 55 cent (excl. btw) per kuub, dan gaat het snel. We zitten hier bovenop de gasbel, maar gebruiken zelf straks geen gas”, zegt Van Tilburg met een grijns. Bang voor aardbevingen is de veehouder niet. “We zitten hier op zandgrond. Er moet heel wat gebeuren voordat het hier misgaat, al zeg ik niet dat het onmogelijk is.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • Van Tilburg investeerde extra in meet- en regelapparatuur. De werking van het koelsysteem wordt nauwlettend gemeten. Dat was een van de belangrijkste subsidie-eisen van Provincie Groningen. Van Tilburg: “Van de provincie hebben we €25.000 toegewezen gekregen uit het potje Innovatieve Kwaliteitssprongen Landbouw. De verwachting is dat de investering zich in acht jaar tijd heeft terugverdiend zonder fiscale maatregelen. Echter kunnen we de terugverdientijd reduceren tot pakweg zes jaar door te profiteren van de gunstige Energie Investeringsaftrek (EIA-regeling, red.) van 42 procent.”

    Van Tilburg investeerde extra in meet- en regelapparatuur. De werking van het koelsysteem wordt nauwlettend gemeten. Dat was een van de belangrijkste subsidie-eisen van Provincie Groningen. Van Tilburg: “Van de provincie hebben we €25.000 toegewezen gekregen uit het potje Innovatieve Kwaliteitssprongen Landbouw. De verwachting is dat de investering zich in acht jaar tijd heeft terugverdiend zonder fiscale maatregelen. Echter kunnen we de terugverdientijd reduceren tot pakweg zes jaar door te profiteren van de gunstige Energie Investeringsaftrek (EIA-regeling, red.) van 42 procent.”

    Foto: Jan Willem van Vliet
  • In de toekomst wil Van Tilburg zijn melkveebedrijf graag energieneutraal maken. Dat kan met behulp van zonnepanelen. “Ons koelsysteem is erop gebouwd om te kunnen koelen wanneer het ons uitkomt, bijvoorbeeld wanneer de zonnepanelen maximaal energie produceren. Wanneer we praktijkgegevens hebben van ons verbruik, kunnen we op basis van het daadwerkelijke verbruik pv-panelen aanschaffen. We moeten eerst dit maar eens in de vingers krijgen.”

    In de toekomst wil Van Tilburg zijn melkveebedrijf graag energieneutraal maken. Dat kan met behulp van zonnepanelen. “Ons koelsysteem is erop gebouwd om te kunnen koelen wanneer het ons uitkomt, bijvoorbeeld wanneer de zonnepanelen maximaal energie produceren. Wanneer we praktijkgegevens hebben van ons verbruik, kunnen we op basis van het daadwerkelijke verbruik pv-panelen aanschaffen. We moeten eerst dit maar eens in de vingers krijgen.”

    Foto: Jan Willem van Vliet

Laatste reacties

  • Jan1986

    Volgens mij kan je veel beter led op hangen. Spots van 200 watt zijn niet zo duur als die t5 rommel. Veel beter licht en minder montagekosten als die t5.

  • boercees

    wat ik me alleen afvraag is : hoe krijg je zonder koeling dat glycol water op 0 tot 2 graden ?

  • FH

    Ik heb T-5 lampen al een paar jaar in de stal. Ze geven veel meer licht dan de oudere T-12 die nu niet meer gemaakt wordt. De kwaliteit van het armituur is duidelijk minder, ik heb al veel balasten vervangen. Ook hebben ze meer problemen met `stray voltage`. Hier hadden we weinig kosten aan de montage van de T-5`s sinds dat ze met 6 in een bak zitten en er alleen maar een rij in de midden van de stal is. In deze stal van 112 x 28 zitten er 9 van deze 6 bulb bakken.

  • dutch kiwi

    is die platen koeler een dubbel werkende ,eerst met water dat je verbruikt met shoonmaken en drinkwater en de andere helft met glyclol water?
    wordt het water weer koud door de warmte terug te winnen voor boiler bv
    intersante stal ,petje af voor het echtpaar

Of registreer je om te kunnen reageren.