Rundveehouderij

Foto & video 5276 x bekeken

Continu zoeken naar het optimum

Marc Havermans koos in 2009 voor een vrijloopstal met compostbodem. Dat bevalt goed, maar de veehouder blijft kritisch en zoekt telkens verbeteringen.

Foto

  • Marc Havermans (45) zit in vof met zijn vrouw Ingrid (39) en compagnon Peter Geerts (52). In 2009 liet de vof een opvallende vrijloopstal bouwen met compostbodem en kasbovenbouw. Foto's: Roel Dijkstra, tekst: Theo Brummelaar

  • Het bedrijf telt 175 melkkoeien en 165 stuks jongvee. Havermans heeft 1,4 miljoen kilo quotum en 120 hectare grasland.

  • Een overzicht van de vrijloopstal. Let op het vele licht in de stal. De koeien hebben ook opvallend veel ruimte. Op dit moment heeft elke koe 23 vierkante meter aan ruimte. Dat kan economisch uit, doordat Havermans bijvoorbeeld weer geen geld kwijt is aan ligboxen. Een nieuw doel is 30 vierkante meter ruimte per koe. Maar dat extra welzijn moet economisch wel passen. Havermans gaat het in ieder geval onderzoeken.

  • De veehouder is zeer tevreden over de compostbodem. De ondergrond ziet er ook droog uit. Toch blijft hij kritisch. Hij wil de compost verder specificeren. Concreet: meer zand uit de compost halen. Want hoe minder zand, hoe meer vocht en stikstof gebonden wordt. Een teveel aan zand leidt ook sneller tot een smeerboel in de stal. Havermans: “Het aandeel zand is nu 30/35 procent. Het doel is natuurlijk 0 procent, maar hoe duur wordt het dan? Het is blijven zoeken naar het optimum.”

  • De koeien zijn erg rustig in de vrijloopstal. Ze liggen op hun gemak op de compostondergrond.

  • Wat betreft welzijn pakt de compostbodem goed uit. De gezondheid van de koeien is er met compost op vooruitgegaan. In de strenge winterperiode gaf de ondergrond ook geen problemen. “Toen het begin februari zo koud was, bevroor de compost nergens. Terwijl de achterkant van de stal openstond en het binnen 10 graden onder nul was.”

  • Qua diergezondheid en koemanagement loopt het volgens Havermans ‘super’. Het medicijngebruik in de stal zit op een dierdagdosering van 1,3. Ter vergelijking: in Nederlands is het streven 4,5. Het blijft bij een enkele keer uierontsteking.

  • Havermans bespaart dus veel medicijnkosten. Een grote koelkast heeft hij om die reden niet nodig.

  • Havermans heeft de vrijloopstal inmiddels vergroot. Het staloppervlak is van 5.000 naar 7.000 vierkante meter gegaan. Op de achtergrond het drukke verkeer op snelweg A17.

  • De dakconstructie (kasbovenbouw) en de zwarte schaduwdoeken blijken ook een schot in de roos. Onderhoud aan het dak is nog niet nodig geweest. Havermans: “De techniek is vrij simpel. Het is gewoon betrouwbare tuinbouwtechniek, die zich in de praktijk al 30 jaar bewezen heeft. Maar dat geldt voor de hele stal. Het stalmodel is niet nieuw, het is een samenraapsel van bestaande onderdelen.”

  • De stal heeft een open karakter. De koeien kunnen nog net niet naar buiten lopen.

  • Havermans heeft wel een aanpassing aan het stalklimaat gedaan. De bediening van het kassysteem was namelijk op tuinbouwleest geschoeid en dus zeer specifiek. In het begin moest de veehouder elke dag vier klimaten instellen. Dat was voor de koeien totaal overbodig. De bediening is daarom versimpeld.

  • De koeien blijven opvallend schoon in de vrijloopstal met compostbodem. Alleen tot kniehoogte ‘verdwijnen’ ze in de compost.

  • Een ander voorbeeld van zoeken naar het optimum: het recyclen van mest. Havermans droogt in een deel van de stal waar geen koeien komen mest tot 75 procent droge stof. Iedere keer gooit hij er weer een laag bij. Doel hiervan is de benodigde hoeveelheid compost beperken. Dat lukte de laatste jaren al goed. In 2010 had Havermans 3.300 ton compost nodig, in 2011 was dit nog maar 2.300 ton. Voor dit jaar mikt hij op 1.300 ton.

  • Havermans experimenteert ook in het afkalfgedeelte. Daar koos hij voor een andere ondergrond: een beluchtingsbodem met houtsnippers. Lucht wordt dan tussen de snippers geblazen en die gaan composteren, tot 50 à 55 graden. Daardoor verdampt het vocht. Echt enthousiast is Havermans er niet over. “Het is een duurder principe, biobrandstoffen zijn prijzig, bovendien moest ik een beluchtingsinstallatie aanleggen. Het is veel meer techniek en dat kan kapotgaan.” De resultaten zijn tot op heden niet geweldig. Havermans heeft de bezetting op de vloer verlaagd. Anders blijft de bovenlaag van de bodem niet op temperatuur. En dat leidt weer tot een modderpoel en uierontstekingen.

  • De compostvloer vraagt er wel om dat Havermans elke dag met zijn frees een ronde door de stal maakt.

  • In de stal staan flexibele voerbakken. Die plaatst Havermans na het frezen weer ergens anders. Om de voerbak heeft de veehouder een Zweeds voerhek gelast. De koeien knoeiden anders te veel.

  • In de stal staan drie melkrobots. Daar boven bevindt zich een ruim kantoor, waar Havermans ook gasten kan ontvangen om het stalconcept te bezichtigen.

  • De melkrobots bevallen Havermans prima. Wel heeft hij in de strenge vorstperiode een warmtekanon op de robots gezet.

  • Achter de melkrobots bevindt zich nog een ruime separatieruimte.

Of registreer je om te kunnen reageren.