Rundveehouderij

Foto & video 2315 x bekeken 4 reactieslaatste update:15 feb 2012

Melktijd meer dan gehalveerd

Jaap en Wim Pronk melken een kleine 300 koeien. In hun oude 2x9 visgraat kostte dat dik 3,5 uur per keer. In de nieuwe 50 stands buitenmelker zijn ze in krap anderhalf uur helemaal klaar.

Foto

  • Wim (36 links) en Jaap (39) Pronk in Broek in Waterland (N.-H.) melken met een kleine 280 koeien een quotum van 1.950.000 kilo vol. Ze hebben 200 hectare in gebruik, waarvan 80 hectare natuurland. Ze telen alleen gras.

    Foto's: Ton Kastermans, tekst: Robert Bodde

  • De broers molken twee keer daags krap vier uur in een 2x9 visgraatmelkstal. Dat moest sneller. Daarnaast wilden ze betere afkalfmogelijkheden. Ze investeerden ongeveer €1 miljoen in een nieuwe ligboxenstal met 110 plaatsen met daarin een nieuwe Dairymaster 50 stands buitenmelker en een wachtruimte voor 150 koeien.

  • De nieuwe stal meet 39 bij 50 meter. Aan de linkerzijde zijn drie rijen met in totaal 102 ligboxen geplaatst. De roostervloer tussen de rijen boxen is 2,50 meter breed, de roostervloer tussen het voerpad en de dubbele rij boxen is 3,50 meter breed. Het voerpad is 5,25 meter breed.

  • Rechts van het voerpad is eerst de 50 stands draaimelkstal geplaatst. Daarna volgt een strohok voor vijf koeien en een separatieruimte met acht boxen.

    Naast het strohok en de separatieruimte is de wachtruimte gerealiseerd. Die meet 10x 20 meter en kan zo’n 150 koeien bergen.

    De stal is, met uitzondering van de wachtruimte en de melkstal, volledig onderkelderd. De kelders zijn 1,75 meter diep, er is 1.800 kuub opslag gerealiseerd. ,,We moeten hier op deze veengrond heien. Dat maakt mestopslag buiten de stal duurder.’’

  • Een opvallende keuze maakten de broers bij de eindgevel. Die is niet dicht zoals zo vaak, maar grotendeels open. De eindgevel dient namelijk als extra luchtinlaat. Dat geeft direct ook erg veel daglicht in de stal.

    De inlaatopening is ongeveer 2 meter hoog. Er zit een wit windbreekgaas voor. De grootte van de opening regelen de broers handmatig. ,,Niet dat we er veel aan regelen’’, zegt Jaap. ,,Hij heeft de hele zomer op deze stand gestaan.’’

    De eindgevel is makkelijk te demonteren, zodat de stal te verlengen is. Daar hebben de veehouders al op voorgesorteerd. De mengputten zitten allemaal aan de voorzijde van de stal.

  • De open nok is met 30 centimeter niet echt breed. Wim: ,,Het waait hier in Noord-Holland harder dan in de rest van Nederland. Dit geeft genoeg trek.’’

  • De ligboxen zijn van het free neck-type. Koeien gaan er soms aan de voorzijde uit. ,,Liever dat, dan dat ze zich opsluiten, zoals in de bestaande ligboxenstal uit 1991.’’

    In de boxen ligt een noppenmat uit een stuk. ,,Naden zijn een ramp voor de hygiëne’’, stelt Wim. De broers strooien ruim in met dennenzaagsel. ,,We horen van anderen wel eens over problemen daarmee, maar het bevalt ons al jaren goed.’’

  • De broers kozen voor flink hoge boxen. De betonlaag is 20 centimeter dik, 5 centimeter meer dan gangbaar. Dit vergemakkelijkt het schoonmaken van de boxen en geeft een betere werkhouding. ,,Als er onverhoopt een verplichting tot dichte vloeren komt, kunnen we de roosters dichtstorten en blijft er ook nog voldoende hoogte over’’, stelt Jaap.

  • De roosters liggen in deze stal 15 centimeter onder het voerpad. Bij de koeien aan de linkerkant van de stal werken de broers met een keerbuis. Die hangt op 1,30 meter boven de roosters. De keerwand van beton is 70 centimeter hoog (55 centimeter boven voerpad).

  • ,,Bij de bouw van een stal in 2006 (hier op de foto dus, red.) hadden we de keerbuis op 120 centimeter boven de roosters geplaatst’’, ligt Jaap toe. ,,We zagen toen erg veel dikke nekken en hebben die keerbuis een maand later 10 centimeter hoger gezet. In deze oudere stal hebben we een slechts 40 centimeter hoge houten afscheiding. De koeien stappen daar soms overheen en dan lopen ze op het voerpad. Daarom hebben we daar altijd een hek dicht achter de staldeuren. In de stal uit 2006 zien we nog steeds dikke nekken, doordat de koeien te veel tegen de buis hangen. Door de afscheiding in de nieuwe stal fors hoger te maken en van beton, drukken de koeien met de borst ertegenaan. We hebben nog geen loslopende koeien gehad in de nieuwe stal en zagen daarin de eerste vier maanden ook geen dikke nekken. Mijn schoonvader is wel wat bevreesd dat we borstproblemen bij de koeien daar krijgen. Als we deze winter daar niks van zien, passen we de stal uit 2006 op dezelfde manier aan.’’

  • De melkstal is in een sobere omgeving ingepast. De wanden zijn geïmpregneerd, zodat ze geen water opnemen. Er zijn geen restruimten gecreëerd, wel is er een kantoortje van 12 vierkante meter naast de carrousel.

  • Bij de nieuwbouw zijn een 2x16 rapid exit en een 2x26 swingover-melkstal in beeld geweest. Ze vielen af wegens hun capaciteit. ,,In 1991 molken we nog maar 250.000 kilo’’, zegt Wim. ,,Gezien onze groei sindsdien is het reëel te veronderstellen dat we over tien jaar 400 koeien melken. Die kunnen we makkelijk melken in deze stal, dat is dan een melktijd van zo’n 2,5 uur. Bij de andere systemen sta je 3,5 tot 4 uur te melken, of je moet de stal weer duur aanpassen.’’

  • Strak werk, met veel makkelijk reinigbaar roestvrij staal. De koeien krijgen individueel twee soorten krachtvoer gedoseerd tijdens het melken. De automatisering bestaat verder uit melkmeting en geleidbaarheidsmeting. ,,Die laatste heeft bij deze bedrijfsgrootte nauwelijks nut zolang er geen goede koppeling is via het managementsysteem’’, zegt Jaap. ,,We moeten alle koeien nog handmatig nalopen, dat gebeurt gewoonweg niet.’’

  • Het automatisch spraysysteem bevalt goed. Dit kostte €16.000. Eerst dachten de veehouders aan sprayen in de separatiebox, maar omdat daar ruim 200 koeien per uur doorgaan, was dat niet haalbaar. ,,Dan spray je volgens ons meer koppen en staarten dan uiers’’, zegt Wim. Daarom gebeurt het sprayen nu op de melkstanden. Het verbruik is 1 liter per 100 koeien. ,,En elke behandeling is raak.’’

  • Een misser, erkent Jaap Pronk, is de uitvoering van de putvloer. Deze is strak afgevlinderd. ,,De vloer is spekglad na het schoonmaken, het is dan oppassen dat je je nek niet breekt.’’ De broers overwegen er een epoxylaag op te laten aanbrengen, maar dat vraagt toch snel €7.500 voor de 150 vierkante meter putvloer. Groeven frezen lijkt ze geen oplossing, net zo min als het opstorten van een nieuwe vloer. Op dit moment reinigen ze de vloer met een schuimreiniger, de eerste resultaten daarvan zijn goed.

  • De vloer van de wachtruimte is na het vlinderen wel opgeruwd met een bezem. Daar zijn dus geen problemen mee.

  • De wachtruimte is gebouwd op de betonplaat van een veldschuur. Er zit geen kelder onder. Een schraper onder het opdrijfhek schuift de mest direct weg als de laatste koe van een groep in de carrousel zit en het opdrijfhek teruggaat naar de eindpositie.

  • Een tweede misser is de vloeruitvoering bij de uitgang van de carrousel. Daar mesten de koeien veel, een dichte vloer is dan niet handig. ,,Er zit een put onder, dus dat passen we nog wel een keer aan’’, stelt Jaap.

  • In de separatieruimte staat de klauwbekapbox. ,,Zo is het erg makkelijk probleemkoeien te bekappen’’, zegt Jaap. ,,Ik denk dat we er elke week wel twee of drie even nazien.’’

    Bij de separatieruimte hebben de broers wel een zelfsluitend voerhek geplaatst om koeien makkelijk te kunnen opsluiten.

    Het bedrijf houdt open dag op zaterdag 24 september.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    peter

    Mooie stal, jammer van de foutjes. maarja waar is niks!! vraag me wel af hoe de boxen bevallen en hoe breed ze zijn. sta zelf voor de keuze welke box, en vindt dat niet gemakklijk. Hoe zijn de ervaringen in lengte en breedte en welk type wordt geadviseerd door mijn collega's??

  • no-profile-image

    spuitgast

    Veel melkveehouders kunnen tijd sparen tijdens het melken,als ze zich bijvoorbeeld in de melkput alleen met melken bezig houden, en niet met tussendoor krantje lezen ,thee drinken en brood eten! Naar mijn mening zijn alleen grote bedrijven bezig met efficiënt werken tijdens het melken.

  • no-profile-image

    freek

    dat ziet er stukken beter uit dan de reportage die we laatst kregen. Een rubber mat op de vloer maakt het melken iets lichter op de benen maar waarom staan er 2 gasten melkstellen onder die koeien te hangen. maar nette stal en zou zandstralen geen optie zijn om de vloer ruwer te maken ik gebruik altijd de alkali van de plant wash om de alg van de vloer te krijgen gewoon opvangen aan het einde van de was en een paar emmers houd de vloer alg vrij of zwembad cloor als het heel erg is maar doe het niet als de zon volop in de stal schijnt want dan krijg je zere ogen van het witte beton of als je rietjes opslaat in de melkstal

  • no-profile-image

    Klaas & Annette Groen

    Jaap en Wim veel melkplezier met jullie nieuwe stal! We komen zeker nog een keertje bij jullie kijken.

Of registreer je om te kunnen reageren.