Rundveehouderij

Foto & video 1652 x bekeken

Methaanuitstoot van koeien meten

Zes gasuitwisselingskamers moeten onderzoeksinstituut Ilvo inzicht geven in de methaanproductie en –verlaging van rundvee onder praktijkomstandigheden.

Foto

  • Methaanuitstoot bij rundvee meten onder praktijkomstandigheden is niet eenvoudig. Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (Ilvo) in het Vlaamse Melle heeft hiervoor zogenoemde gasuitwisselingskamers geplaatst. Het onderzoek levert gegevens op over de werkelijke methaanuitstoot onder praktijkomstandigheden en de mogelijkheden die er zijn om die uitstoot te verlagen. Ilvo gaat onder andere voeradditieven en rantsoensamenstelling testen. Voor dit jaar staan al tientallen proeven gepland.
    Er is nog wat te winnen: de landbouw draagt voor 11 procent bij aan de totale broeikasgasuitstoot in Vlaanderen (uitgedrukt in CO2-equivalenten). Ongeveer 40 procent daarvan is uitstoot van methaan, waarvan 55 procent afkomstig is van de vertering bij herkauwers en 45 procent uit mestputten (varkens en rundvee). Het overgrote deel van de methaanuitstoot door runderen (95 procent) komt uit de mond en de neusgaten.

    Foto's: Peter Roek, tekst: René Stevens.

  • Het instituut heeft een bestaande stal op zijn praktijkbedrijf omgebouwd tot onderzoeksruimte voor de metingen. Wetenschappelijk directeur Sam De Campeneere begeleidt een koe naar de gasuitwisselingskamers.

  • De zes gasuitwisselingskamers staan in drie groepen van twee. Over de kamers heen loopt het centrale afzuigkanaal. De koeien kunnen via een zijde de kamers betreden. Het instituut heeft de constructie zelf ontworpen. Overigens zetten de onderzoekers niet alleen melkvee, maar ook vleesvee in de kamers. In principe is de installatie ook bruikbaar voor methaanonderzoek bij schapen, varkens of kippen.

  • Onderzoeker Nico Peiren laat de constructie van de gasuitwisselingskamers zien. Het Ilvo deed ideeën op bij soortgelijke meetkamers van Wageningen UR. Ongeveer een jaar geleden zijn de eerste plannen op papier gezet.

  • Koeien verblijven in de opstartfase vier dagen in de kamer. De koe staat aan een ketting gebonden met een bindstel. De onderzoekers verwachten dat de tijdduur omlaag kan naar drie of misschien wel twee dagen.

  • Elke kamer is voorzien van een ventilatiekanaal met een meetwaaier en een smoorklep. Net zichtbaar is de sensor die het methaangehalte van de lucht meet, evenals lachgas, CO2 en ammoniak. Door plaatsing van de sensor tussen de waaier en de smoorunit is er de minste invloed van turbulentie. De sensor is via een dun slangetje verbonden met de meetapparatuur elders in de ruimte.

  • De meetapparatuur is afkomstig uit Frankrijk. Deze maakt het mogelijk elk acht minuten de concentratie aan methaan, koolstofdioxide, lachgas en ammoniak te meten. Volgens de onderzoekers is het een uniek systeem, onder meer dankzij de nieuwe meettechniek, de continue meting en de mogelijkheden de gasconcentratie van meerdere gassen tegelijk te registreren.

  • Een voorbeeld van de gemeten methaanconcentratie. Het verschil tussen de lijn boven en de rode balken is het gemeten gehalte aan methaan.

  • Onder de bodem van elke gasuitwisselingskamer is een bak gemonteerd waar de mest in valt. Op die manier is de mest gemakkelijk te verwijderen en is eventueel van elke individuele kamer eenvoudig voor onderzoek bruikbaar

  • Voor de luchtinlaat is een voerbak geplaatst. Die breekt de luchtstroom, wat zorgt voor een homogene verdeling van de lucht over de gehele ruimte. De koeien krijgen tweemaal daags voer via een opening aan de voorkant van elke kamer. Dat heeft een beperkt effect op de meting.

  • De voerbak van de andere kant bekeken.

  • Tijdens het voeren worden de melkgevende dieren ook gemolken. Hiervoor zit in de zijkant van elke kamer een deuropening. Afzonderlijke buizen houden de koeien in de kamer. Indien nodig is een buis in een paar seconden te verwijderen.

  • Een extra dikke matras, bestaand uit drie lagen, geeft de koeien voldoende comfort tijdens het verblijf in de kamer.

  • Detail van de drie lagen van de mat.

Of registreer je om te kunnen reageren.