-
Alois Kramer (41) heeft een melkveebedrijf met 35-40 Fleckvieh-koeien en 60 stuks jongvee. Bij het bedrijf hoort 55 hectare grasland en 55 hectare bosbouw. De gemiddelde melkproductie ligt op 9.000 kilo melk met 3,80 procent vet en 3,40 procent eiwit. De tussenkalftijd is 365 dagen. Sinds 2007 melkt Kramer in een nieuwe ligboxenstal die gebouwd is voor €7.000 per koeplaats, inclusief mestopslag, jongveehuisvesting en een voermengwagen.
Foto's: Henk Riswick, tekst: Anne-Marie van der Linde.
-
De nieuwe stal heeft plaats voor 40 melkkoeien aan de rechterzijde in een 1+1-opstelling. Aan de linkerzijde is plaats voor het jongvee. De stal is voor een groot deel opgetrokken uit dennenhout, een normale bouwstijl in Beieren. Lijkt duur, maar het hout was afkomstig uit de eigen bospercelen.
-
Het dak van de stal is voorzien van een regelbare lichtdoorlatende open nok. Deze wordt geregeld door een klimaatcomputer. Het dak is niet extra geïsoleerd en is berekend op een sneeuwlast van 400 kilo per vierkante meter.
-
De zijgevels zijn op de onderste 30-40 centimeter na open. De gevels zijn voorzien van een gaas en een oprolbaar windbreekgordijn. De klimaatcomputer regelt het gordijn. Dit zit ’s winters standaard dicht en gaat in principe vanaf 24 graden volledig open.
-
De koeien staan jaarrond op stal. Zo kunnen ze zo evenwichtig mogelijk gevoerd worden. De boxen zijn voorzien van matrassen. Een mestschuif schuift om de paar uur de mest naar een opslagkelder aan de achterkant van de stal.
-
Alois Kramer melkt in een 2 x 5 rapid exit-melkstal. Hij zag het systeem tijdens een stage in de Verenigde Staten en was verkocht. De melkstal is in de oude grupstal geplaatst. Melken, inclusief reinigen, vraagt iets meer dan een uur per keer.
-
De pinken zijn voor Nederlandse begrippen aan de schrale kant. Kramer voert ze bewust schraal, omdat ze in de zomermaanden op de almen rond het dal lopen. De pinken kalven daardoor laat af; gemiddeld tussen de 32 en 36 maanden. Voor die tijd zijn ze er gewoon nog niet klaar voor. Kramer stelt dat al zijn pinken door de vele beweging op de berg probleemloos afkalven.
-
Het jongvee loopt van half mei tot half oktober op almen tot een hoogte van 1.800 meter (achtergrond bedrijf). Kramer beheert met acht collega’s uit het dal 150 hectare op de berghellingen, ze zijn daar in totaal 1.600 uur kwijt aan onderhoud en krijgen een hectare-toeslag van €140 van de Beierse overheid. Weiden op de alm is niet vrij van gevaren, elk jaar verliest de veehouder wel een dier aan een blikseminslag of valpartij.
-
De kalfkoeien en de jongste kalveren staan in de oude grupstal. In december en januari ving Kramer verhoudingsgewijs veel vaarskalveren. Hij heeft de ervaring dat het inseminatiemoment veel bepaald. Kramer schat dat tien uur voor de ovulatie insemineren een vaarsje oplevert en dichter op de ovulatie een stiertje.
-
De extra vaarskalveren zijn zeer welkom als aanvulling op het melkgeld. Jaarlijks verkoopt Kramer 15 eerste- en tweedekalfskoeien voor het leven. Dieren die hun lactatie starten met minder dan 24 kilo melk per dag, gaan weg via fokveeveilingen in de regio. Daar zijn de jonge koeien gewild, ze brengen tussen €1.000 en €1.400 op.
-
Om een gemiddelde melkproductie van 9.000 tot 10.000 liter te behalen valt en staat alles met een goed rantsoen. De opslag in de oude loods valt op: vier grote putten van 8 meter diep. De kwaliteit van het gras dat er uit komt is net zo goed als van een goed aangelegde rijkuil.
-
Het systeem is wel duurder dan kuilen, maar bespaart werk en de ergernis van sneeuw op de kuilen. Alleen als de silo’s vol zitten, worden rijkuilen aangelegd. Deze worden zo snel mogelijk opgemaakt. De putten worden luchtdicht afgesloten met een zeil en een rubberring die in een uitsparing van de betonnen rand valt.
-
Het voordroog wordt met een kraantje uit de putten in de voermengwagen gegooid. Voor de bouw van de ligboxenstal liep de rails door in de grupstal.
-
Naast voordroog en hooi krijgen de koeien bierbostel. Dit ligt wel buiten in een kleine kuil.
-
Jaarlijks koopt Kramer 25 ton snijmais aan uit het noorden van Beieren. Dit jaar lag de prijs op €50 per ton.