Rundveehouderij

Foto & video 1370 x bekeken

Eerste FleXhal ligboxenstal in ons land

Jacqueline (39) en Gjalt Mulder (40) bouwen de eerste FleXhal ligboxenstal van Nederland. Boerderij.nl volgt de bouw van dit type boogstal op de voet.

Foto

  • Jacqueline (38) en Gjalt Mulder (40) melken in Lippenhuizen (Fr.) met 65 koeien een quotum van 625.000 kilo melk vol. De Friese melkveehouders bouwen de eerste FleXhal ligboxenstal van Nederland. Boerderij.nl volgt de bouw van dit type boogstal op de voet. Dit is de eerste serie foto's uit een reeks van drie fotoreportages over deze nieuwe stal.




    Foto's: Jan Willem Schouten, tekst: Bouke Poelsma

  • Gjalt Mulder maakte in 2007 op een landbouwbeurs in Leeuwarden kennis met de Oostenrijkse fabrikant van de FleXhal. Een jaar later ging het balletje rollen. De gemeente Opsterland had net onderzoek gedaan naar de inpassing van serre- en boogstallen in het landschap. De notitie ging in november door de raad. Mulder had toen al besloten dat hij de FleXhal wilde. Hij begon enkele maanden later, in februari 2009, met tekenen. Mulder liet zich uitgebreid informeren. Zo bezocht hij een paar keer een bestaande stal in Duitsland. „De bouw heeft ons al met al veel tijd, maar weinig moeite kost", vertelt Mulder, refererend aan de meewerkende gemeente.

  • De Mulders zijn in de eerste week van mei gestart met de sloop van de oude ligboxenstal uit 1975. Niet lang daarna kon een begin worden gemaakt met de bouw van de FleXhal. De ligboxen, voerhekken, waterbakken en de melkstal en het tanklokaal uit de oude stal zijn blijven staan. De FleXhal wordt hier over heen gebouwd. „Voor ons is het een mooie manier van bouwen", aldus Gjalt Mulder, die nog even overwoog om de bestaande stal grondig te renoveren. „Dat had ons bijna net zoveel gekost als dit project."

  • De melkstal (2x5 visgraat) en het tanklokaal staan nog overeind. „De huidige melkput is voor ons ruim voldoende. In de toekomst willen we graag nog eens een nieuwe melkstal, een carrousel ofzo", grijnst Mulder, die hier in de tekeningen rekening mee heeft gehouden.

  • De ligboxenstal uit 1975 was een 1+1 rijige stal van 54 meter lang en 15,50 meter breed. Na de sloop en de bouw van de FleXhal blijft de stallengte onveranderd. De stal wordt daarentegen een kleine 10 meter breder. De melkveehouders kunnen zo in de toekomst eventueel uitbreiden naar een dubbele rij ligboxen voor 175 koeien. Mulder: „De extra stalbreedte heeft in eerste instantie nog geen direct doel. In de huidige opzet is er ruimte voor 95 koeien." De FleXhal wordt een kleine 11 meter hoog.

  • Langs beide zijden van de onderbouw van de oude stal is een betonnen rand gestort. Tijdens een van de bezoeken aan de FleXhal ligboxenstal in Duitsland zag hij dat de poten van de stalspanten op de boxvloer stonden. „Met alle kwijl en stro van de koeien er omheen. Dat zagen wij niet zitten." Mulder koos er daarom voor om een verhoging te storten van 30 centimeter. Vanaf deze rand wordt de boog over de oude stalinrichting heen getrokken.

  • Op maandag 7 juni wordt het ijzerwerk van de FleXhal afgeleverd in Lippenhuizen. In twee vrachtwagens worden alle spanten, gordingen, geveldelen en het montagemateriaal vervoerd.

  • De Mulders wonen buiten het dorp, aan een smalle doorgaande weg. Er wordt gekozen om de wagens aan de weg te lossen.

  • Een heftruck staat klaar om de materialen naar de plaats van bestemming te brengen.

  • Dat is passen en meten.

  • Met trekker en wagen gaat het beter.

  • Het montagemateriaal van de FleXhal.

  • Koffiepauze voor de bouwploeg. De fabrikant van de FleXhal komt uit Oostenrijk. Drie Oostenrijkers zijn 2,5 week aanwezig om in Lippenhuizen mee te bouwen aan de FleXhal. Het Friese Simmer Housing is de importeur van de hallen in de Benelux.

  • Een flinke stapel ijzerwerk. De ervaren bouwlieden weten echter precies welke materialen ze nodig hebben.

  • Overleg tussen melkveehouder Gjalt Mulder (midden) en Gerhard Noordhof van Simmer (rechts) en Rado, een Oostenrijkse monteur (links).

  • De bouwploeg begint intussen met het opzetten van de spanten van de FleXhal.

  • De spanten worden goed vastgezet in de betonnen rand.

  • Terwijl de bouwwerkzaamheden in volle gang zijn, kan Mulder zijn koeien 'gewoon' blijven melken in de bestaande melkstal. Alle sloop- en bouwwerkzaamheden kunnen bovendien in een tijdspanne van 8 weken worden uitgevoerd.

  • Voor de bouwwerkzaamheden zijn twee hoogwerkers en een hijskraan nodig.

  • De hoogwerkers maken het gemakkelijk om de montagewerkzaamheden aan de boogconstructie uit te voeren.

  • Er wordt van voor naar achter gewerkt. Boven de melkstal en het tanklokaal zijn de eerste, volledige spanten geplaatst. De FleXhal is een staltype dat zich gemakkelijk leent voor aanpassingen. „Het is vrij eenvoudig om dit type stal te verlengen. Daarnaast is het mogelijk om de stal in drie dagen weer af te breken. Stel je zit op een plek waarvan je niet weet of je er toekomst hebt. Je kan dan voor dit type stal kiezen. Het is gemakkelijk om hem mee te nemen", legt Mulder uit.

  • De hijskraan is maar één werkdag aanwezig op het bedrijf van de Mulders en wordt uitsluitend gebruikt voor het opzetten van de spanten. De hoogwerkers worden later ook gebruikt om het doek over de spanten te spannen.

  • Op deze foto is goed zichtbaar dat Mulder links van de boxen een flinke stalruimte 'over' heeft. „Deze extra ruimte was voor ons geen grote kostenpost. Het komt altijd van pas voor opslag", legt Mulder uit.

  • Mulder heeft niet uitgerekend wat de kosten per koe zijn. „Er komt vooralsnog geen koeienplaats bij, terwijl we toch een groot bedrag uitgeven. We gebruiken de complete onderbouw van de oude stal. Daarbij hebben we kosten gemaakt voor een stalgedeelte dat we nu nog niet gaan gebruiken. Dat is dus moeilijk uit te drukken in kosten per plaats."

  • Mulder is van mening dat dit concept de boer moet passen. Voor hem is het een goede oplossing. „Ik gebruik alles uit de oude stal. Daar kun je natuurlijk keuzes in maken. Het concept is betaalbaar. Ik ben van mening dat wij hier alleen op deze wijze zo mooi en groot konden bouwen."

  • De FleXhal krijgt vorm. Als de ijzeren constructie staat, kan het doek over de spanten worden gespannen. Het doek bestaat uit drie laags geweven polyethyleen. „Dat is ontzettend sterk", vertelt Mulder. Het doek heeft een levensduur van dertig jaar. Het wordt heel strak over de spanten heen gespannen. „Ik ben van mening dat we met dit type stal niet toegeven op levensduur en duurzaamheid." Gerard Noordhof vult aan: „Mensen spreken vaak over een 'tent'. Wanneer ze hier straks op bezoek komen, kunnen ze zien dat dit geen tent is. Het is allemaal staal en ijzer. We hebben het over een permanent gebouw."

  • Een animatiefoto van het verwachte eindresultaat. De komende weken verschijnen op www.boerderij.nl nog twee fotoreportages over de bouw van de FleXhal in Lippenhuizen. Hierin onder meer foto's van het doek dat over de spanten wordt gespannen, verdere details over de bouw en meer achtergronden over de motivatie van Mulder om voor deze stal te kiezen.




    De familie Mulder houdt op donderdag 19 en vrijdag 20 augustus twee open dagen.

Of registreer je om te kunnen reageren.