Rundveehouderij

Foto & video 1606 x bekeken

Verdere groei simpel door te voeren

De Groenevelds verplaatsten voor natuur. Ze bouwden voor 7 ton een ligboxenstal voor 120 melkkoeien en 60 stuks jongvee. Deze stal is eenvoudig om te bouwen naar 180 melkkoeien.

Foto

  • Huibert (35) en Annet (35) Groeneveld in Sommelsdijk (Z.-H.) investeerden krap €1,5 miljoen in de verplaatsing en vergroting van hun bedrijf. Daarbij hebben ze al helemaal voorgesorteerd op een uitbreiding tot 180 stuks melkvee.

    Foto's: Peter Roek, tekst: Robert Bodde

  • De Groenevelds bouwden een stal voor 120 stuks melkvee en 60 stuks jongvee, een loods en een woonhuis op ongeveer 800 meter van hun voormalige bedrijf. Daar molken ze 80 koeien in een oude, zwaar overbezette stal. Dat bedrijf had door natuur geen enkele groeikans. Door een ruiling van grond met bijbetaling is 27 ha erfpacht omgezet in 38 ha eigendom en is er nu een bedrijf met een huiskavel van 38 ha. Op korte afstand pachten de Groenevelds nog drie kavels die samen 16,5 ha zijn.

  • Door de verplaatsing is het bedrijf dichter bij het dorp komen te liggen. Dat biedt vanuit de stal een prachtig uitzicht. Groeneveld ziet de ligging aan de rand van het dorp niet als een belemmering, wel als een van de redenen om in ieder geval het vee weidegang te blijven geven. ,,Het is goed voor het imago en de acceptatie.” Daarnaast is weidegang goedkoper en vraagt het minder arbeid dan jaarrond opstallen van alle vee.

  • De stal heeft een 2+3 opzet. ,,Dat bleek bij dit aantal stuks vee de goedkoopste opzet, want het voerpad wordt het meest benut”, stelt Groeneveld.

    Links, aan de zijde met twee rijen, is nu plaats voor de droge koeien en het jongvee. Rechts, in de drie rijen, is plek voor 120 stuks melkvee.

  • Aan de zijde van het jongvee heeft Groeneveld voor in de stal een garage gerealiseerd. Direct daarna is er een afkalfruimte voor vijf koeien. Die ruimte strooit de veehouder in met een dik pak stro. Eronder liggen dichte vloerelementen met gaatjes zo groot als een muntstuk van 2 euro.

    Het stro wordt opgeslagen bovenop de garage. ,,DLV, die het uitgebreide bouwbestek verzorgde, nam vanwege arbo en veiligheid daar een stalen veiligheidsrailing op. Een goede zaak, want dan komt het er ook werkelijk in”, aldus Groeneveld.

  • Naast de afkalfruimte zit het jongvee. Dat komt vanaf zeven maanden leeftijd in de ligboxenstal, de jongere dieren zitten in de loods. Door strikte scheiding van de leeftijden wil Groeneveld vrijblijven van para-tb.

  • De boxen bij het jongvee zijn net zo uitgevoerd als bij het melkvee: 2,75 meter diep, waarvan 90 centimeter voor de knieboom. De boxen zijn bij het jongvee alleen iets minder breed. Groeneveld: ,,Op termijn kan het jongvee eruit en elders worden opgefokt. Dan maakt de garage plaats voor een melkrobot. Zonder grote aanpassingen kunnen zo aan de linkerkant van de stal 60 koeien worden gemolken. Die nieuwmelkte groep blijft dan dag en nacht op stal, de andere 120 koeien houden weidegang en melken we in de 2×10 melkstal.”

  • Alleen in de groep met jongvee van zeven tot twaalf maanden is een kleinere ligbox geplaatst. ,,Het was eerst een kaal betonrooster. We hebben hier toch maar plastic gelegd en boxen van 1,60 diep geplaatst”, vertelt de melkveehouder.

  • Rechts voorin de stal zijn de melkstal en het tanklokaal geplaatst. Groeneveld: ,,Puur vanwege de kosten zijn deze inpandig gemaakt. Zodra je buiten de spanten bouwt, stijgen de kosten per vierkante meter verschrikkelijk hard.”

    Over een lengte van een kleine 20 meter zitten hierdoor maar enkele ligboxen. Het voerhek loopt wel over nagenoeg de volle lengte van de stal door. Hierdoor zijn er voldoende vreetplaatsen voor de 120 koeien aan de stalzijde met drie rijen boxen.

  • Direct bij de uitgang van de melkstal, helemaal voorin de stal dus, is een selectieruimte met drie ligboxen gemaakt. Groeneveld: ,,Als je meer dieren moet selecteren, bijvoorbeeld bij bezoek van de dierenarts, zet je ze allemaal wel vast in het voerhek.”

  • Alle ligboxen bij het melkvee zijn voorzien van de nieuwste Kraiburg Wingflex-koematras.

  • Hier in detail. Plaatsen gaat eenvoudig door het veer-in-groefsysteem.

  • Het matras veert door de noppenstructuur aan de onderzijde van het rubber.

  • Ook een doordacht detail: het voerpad is volledig onderkelderd. Het dek is gemaakt van betonroosters, afgedekt met plastic waarop beton is gestort. Voor de draagkracht is een extra muur in de lengte midden onder het voerpad gestort. ,,Als we ooit uitbreiden en het jongvee vervangen door melkvee, kan het betondek eenvoudig verwijderd worden. Het voerhek kan opschuiven, automatisch voersysteem ertussen en er is 4 meter extra roostervloer en oppervlak beschikbaar voor het melkvee”, stelt de veehouder.

  • Dit is al bijna de norm: grote luchtinlaat aan beide kanten van de stal, afsluitbaar met windbreekgaas. Weer een doordacht detail: de pompputten zitten aan de zijkant van de stal. Bij een eventuele stalverlenging zijn dus geen voorzieningen nodig.

  • Ook hier een investering in goed licht. De basisverlichting van de stal bestaat uit vijf hoogfrequente natriumlampen die een zee van licht geven.

  • Daarnaast zit er aan beide zijden van de stal in elk spantvak een dubbel tl-armatuur. ,,De kosten zijn op de totale stal verwaarloosbaar. Ik wil zeker weten dat ik goede werkverlichting heb als ik tussen de dieren werk, en dat met name op donkere dagen.” Deze tl-buizen moet Groeneveld handmatig inschakelen, de natriumlampen werken op een tijdklok.

  • Groeneveld gaat melken in een 2×10 Delaval Solidex zij-aan-zij melkstal. Op de vraag of het melken dan binnen anderhalf uur af is, komt het spontane antwoord: ,,Dat hoop ik niet. Deze stal heeft een capaciteit van rond de 90 koeien per uur, dus in vijf kwartier moet alles af zijn, inclusief het schoonmaken.” Dat dat haalbaar is, weet Groeneveld uit ervaring. Voor hij deze opzet aanschafte, molk hij op diverse bedrijven mee.

  • De hoge melkcapaciteit wordt vooral gehaald door het snelle wisselen van de groepen.

  • Op vrijdag 28 mei werd nog de laatste hand aan de melkstal gelegd. De eerste koeien worden er maandag 7 juni in gemolken.

  • Groeneveld kocht een tweedehands melktank van 10.500 liter. ,,We kunnen nu naar eenmaal per zes melkmalen ophalen van de melk. Op het oude bedrijf is de tank veel te klein en wordt ze na drie melkmalen geleegd. Onze kosten zullen dus dalen.’’

  • In de nieuwe stal is veel aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. Ten eerste komen er 80 zonnecollectoren op het dak. De subsidietoezegging is net binnen. Warmte uit de melk wordt teruggewonnen in deze voorkoeler.

  • De technische voorzieningen zijn meest opgesteld onder het tanklokaal. In het uitgebreide DLV-bestek (kosten €1.800) waren onderslagbalken opgenomen. De aannemer adviseerde deze te vervangen door een kanaalplatenvloer, waardoor meer vrije ruimte ontstond. ,,Een prima advies, en het gaf geen extra kosten”, zegt Groeneveld. ,,Nu is er wel genoeg vrije hoogte en kan ik er vrij onderdoor lopen. Dat had anders niet gekund. En ik ben geeneens echt lang met mijn 1,75 meter.’’

  • In de ondergrondse ruimte wordt de warmte van de koelers en motoren teruggewonnen. Groeneveld: ,,Energie wordt steeds duurder, en we gaan er ook steeds meer van gebruiken op onze groeiende bedrijven. Bij nieuwbouw kun je daar maximaal rekening mee houden.”

  • Het spoelwater wordt opgevangen en opgeslagen in twee zwarte tanks, die opgesteld staan boven de melkstal. ,,Zwarte tanks laten geen licht door. Dat vermindert de kans op bacteriegroei en daarmee de kans op problemen bij het vee. Om dezelfde reden laat ik de tanks eens per week leegkomen en ga ik ze reinigen.”

  • Het water gaat via een rondpompsysteem naar de drinkers. In de stal zijn er 13 geplaatst.

  • Het jongvee tot zeven maanden wordt opgefokt in de loods. Er zijn zes eenlingboxen, vier iglo’s en drie groepen op stro, elk voor acht kalveren.

  • Er zijn vijf sleufsilo’s van 8 × 35 meter. Vier ervan zijn voorzien van op kleur afgekeurde klinkers (inclusief leggen €11 per m2). De vijfde sleufsilo wordt geasfalteerd, net als het hele erf.

  • De afstand tot een hydrant (tappunt voor de brandweer) was te groot. Aanleg van een hydrant op het erf zou ruim €100.000 kosten. Aanleg van een poel met voldoende water voor de eerste vijf minuten blussen kostte enkele tientallen vierkante meter land en een paar uur graafwerk. ,,En we hebben nu een mooie poel bij de tuin”, vindt de melkveehouder. Of de helling niet te groot is voor de zitmaaier moet nog blijken.

  • De nieuwe stal kostte ongeveer €500.000 aan ruwbouw en €200.000 aan inrichting. ,,We bouwden toen iedereen in mineur was en de materialen flink in prijs gedaald waren.”

    Het werken met een uitgebreid bestek raadt Groeneveld iedereen aan. ,,Ik heb vijf, onder boeren goed bekend staande aannemers laten inschrijven. Het verschil tussen de duurste en goedkoopste was ruim €100.000. Met de twee goedkoopste zijn we nogmaals om de tafel gegaan. We hebben kleine aanpassingen besproken en kregen nieuwe offertes. De prijzen waren nagenoeg gelijk. Een van deze twee aannemers kon direct in september 2009 beginnen en kreeg daarom de opdracht.’’



    Op 4 juni is er open dag.

Of registreer je om te kunnen reageren.